Iranians History on This Day
      имрӯз    дар бораи сайт    дар бораи муаллиф
  рӯз ва моҳи мавриди назарро таъин кунед 
   
(Cyrillic Version)  
    برگرداننده به حروف سیریلیک: دکتر منیژه رحیموا (رحیم زاده) 
 
Баргардон ба хати сирилӣ: доктор Манижа Раҳимзода   


 

 Sep 8 
Дархости ёрии яманиҳо аз Хусрав Анӯшервон
боқимондаҳои толори мулоқотҳои умумии Хусрави Анӯшервони Сосонӣ дар Ироқи имрӯза


     8 сентябри соли 562 мелодӣ, якчанд нафар аз сарони Яман дар толори маъруф ба Тоқи Касро дар шаҳри Тисфун (наздики Бағдоди имрӯз) пойтахти он замони Эрон бо Хусрав Анӯшервон, шоҳи вақти Эрон мулоқот карда аз ӯ хостанд, ки барои ихроҷи ҳабашиҳо аз ватанашон неру ба Яман фиристад. Артиши масеҳиёни ҳабаш бо истифода аз ихтилофоти дохилии сарони қабилаҳои Яман, ин сарзаминро тасарруф карда буд. Шоҳи Эрон (ба навиштаи Таърихи Табарӣ Анӯшервон ва ба гуфтаи Саъдӣ Нӯшервон) пас аз табодули назар бо мушовиронаш ва афсарони аршад, ин дархостро пазируфт ва дастур дод, ки чанд воҳид аз сарбозони Порс ва Кирмон бо киштӣ фиристода шаванд.
    
Сиккаи Эрон бо тасвири Хусрави Анӯшервон

Хусрав Анӯшервон дар он рӯз пас аз пазируфтани мардуми оддӣ, ки аз мақомоти кишварӣ шикоят доштанд, дар толори кохи худ, ба навиштаи таърихи Балъамӣ “Айвони Касро дар Мадоин” ва дарёфти шикоятҳои онон ва шунидани нолаҳояшон аз мазолим, намояндагони қабилаҳои Яманро пазируфта буд.
    Толори Касро, ки ҳанӯз бар пой истодааст, ҳудуди панҷоҳ метр дарозӣ ва 25 метр бар дорад. Ба навиштаи муаррихони румӣ ва эрониву араб, воҳидҳои эъзомии Эрон бо вуҷуди ин, ки аз назари шумор камтар аз ҳабашиҳо буданд, неруҳои ҳабашаро дарҳам шикастанд ва ба баҳри Сурх рехтанд ва ба дархости сарони қабилаҳои Яман, аз он пас то муддатҳо як генерали эронӣ дар сарзамини Яман мустақар буд ва амалан дар ҳукумат мушорикат дошт.
    
    
    
    
    
    
    
Нахустин Қонуни зидди шиносбозӣ дар Эрон
Дар ин рӯз дар шаҳревари соли 1312, моддаи 238 мукаррар бо як эзоҳ ва ду банд бар қонунҳои кайфарии Эрон изофа шуд, ки дар он замон як инқилоби идории маҳдуд ба шумор омада буд. Тибқи ин қонун, ки аз нимаи дувуми шаҳревари ҳамон сол ба иҷро даромад, ҳар кас ки пас аз нуфузи худ ва дигарон – воқеъӣ ва ё козиб – дар идораҳо ва созмонҳои давлатӣ сӯиистифода кунад, ба муҷозоти ҳабс аз шаш моҳ то ду сол ва ҷаримаи нақдӣ аз сад то ҳазор туман маҳкум хоҳад шуд. Мардуми оддӣ ин моддаро Қонуни зидди тавсия ва шиносбозӣ мехонанд.
    
    
    
    
    
Набарди Куликово – нахустин пирӯзии бузурги русҳо
Русҳои пароканда саранҷом пас аз 160 соли таҳти султаи муғулон ва тоторҳо будан ва саркӯб шудан, гирди ҳам омаданд ва ба саркардагии Дмитрий Иванович, амири минтақаи Маскав ва Владимир ба ҷанг бо султагарон шитофтанд ва 8 сентябри соли 1380 мелодӣ дар Куликово, воқеъ дар канори Дон, наздик ба шаҳри имрӯзаи Тула муғулон ва тоторҳо ба саркардагии Мамайро шикаст доданд ва ин пирӯзӣ дар айни ҳол русҳоро ба ваҳдат наздик сохт ва батадриҷ кишвари воҳиди Русия ба вуҷуд омад. Дар ҷанги Куликово 7 ҳазор литвагӣ ҳам ба тоторҳо кӯмак карда буданд. Дар ин ҷанг шумори русҳо 80 ҳазор ва иддае тоторҳо ва муғулҳо 125 ҳазор нафар буд. Бо ҷанги Куликово қудрати муғулҳо ва тоторҳо комилан поён наёфт ва сад сол тӯл кашид, то бартарӣ ва ҳукумати русҳоро бархуд пазируфтанд. Русҳо ҳама касонеро, ки дар тӯли таърих аз дасти Гоби ва соири минтақаҳои шарқи Осиёи Марказӣ ба Русия муҳоҷират карда ва ё ҳуҷум бурда буданд “тотор” мехондаанд ва вожаи тотор аз номи қабилаи муғулии тотор (додо) гирифта шудааст. Қавмҳои сокини Осиёи Марказӣ дар қарнҳои чаҳорум то шашуми мелодӣ ба қасди Эрон даст ба муҳоҷират зада буданд, ки артиши Эрони сосонӣ ононро ба Русия ва Урупо фирорӣ дода буд. Баъдан Ботухон, набераи Чингиз заминҳои тасарруфкардаи тоторҳоро дар хоки Русия густариш дод, ки урупоиҳо ононро Golden Horde навиштаанд. Давлати шӯравӣ дар тӯли умри худ кӯшид, то бо эъзоми шуморе аз тоторҳо ба Кавкази ҷанубӣ моҳияти нажодии ин минтақаро, ки эронитабор ҳастанд, тағйир диҳад, вале муваффақ нашуд, ки беш аз чанд ҳазор тан аз ононро ба унвони коргари нафт ба Ҷумҳурии Озарбойҷон бифиристад.
    
    
    
    
    
Паскевич қиёми лаҳистониҳоро саркӯб кард
Паскевич
8 сентбяри соли 1831, генерали рус Паскевич бапохезии лаҳистониҳо бар зидди русҳоро ба хоку хун кашид. Дар ин рӯз 9 ҳазор лаҳистонӣ ба дасти сарбозони Русия кушта шуданд.
    Русҳо ва лаҳистониҳо ҳамнажод ва славян ҳастанд.
    Паскевич ҳамон генерале аст, ки фармондеҳии неруҳои Русияро дар ҷанг бо Эрон, ки ба аз даст рафтани Кавказ анҷомид, бар ӯҳда дошт.
    
    
    
    
    
Оғози ҳамлаи Олмон ба Инглистон бо мушаки V-2
8 сентбяри соли 1944, нахустин мушаки ҳидоятшавандаи V-2 Олмон, ки бо суръати овоз ҳаракат мекард, бар Инглистон фуруд омад ва маҳмулаи он, ки як тонна моддаи таркандаи неруманд буд, талафот ва зиёнҳои фаровон ба бор овард. Мушаки V-2 дувумин насли мушакҳои дурбурди низомии Олмон ба шумор мерафт. Нахустин насли ин мушакҳои V-1 хонда мешуд, ки навъе ҳавопаймои бидуни халабон буд. Нахустин мушаки V-1, ки бо суръати 600 километр (тақрибан 370 мил) ҳаракат мекард, ду моҳу 28 рӯз пеш аз он, яъне 12 июни соли 1944 бар Ландан фуруд омад ва талафоти сангин ворид кард. Кишварҳои Олмон дар баробари мушакҳои ҳидоятшаванда аз роҳи дур V-2 василаи дифоъ надоштанд, ҷуз ин, ки корхонаҳои созандаи он ва ё пойгоҳҳои партобро бомбаборон кунанд. Мушакҳои V-1 аз Нормандияи Фаронса ва мушакҳои V-2 аз Голландия партоб мешуданд. Ин ҷангафзори муассир инак омили бузурге ва иқтидори кишварҳо шудааст, аммо дер замоне аст, ки инҳисори он аз дасти қудратҳои ангуштшумор хориҷ шуда ва ба гунае рӯзафзун бар дорандагони он изофа мешавад ва ҳассосияти давлатҳое, ки мехоҳанд ҳамеша “қудрат” хонда шаванд, дар қиболи кишварҳое ки доранд дорои мушак мешаванд, аз ҳамин ҷост.
мушаки V 2 бар сакуи партоб


    
    
    
Натиҷаи музокира бо Горбачев! – киштиҳои ҳавопаймобари нимасози Русия ба баҳои оҳани қуроза фурӯхта шуданд, вале Омрико
Дар ҳоле, ки тавофуқҳои ошкор ва маҳрамона бо Горбачев дар авохири даҳаи 1980 сабаб шуд, ки шӯравӣ аз такмили ду киштии ҳавопаймобар, ки ҳазинаи сангине барои сохти онҳо мутаҳаммил шуда буд, сарфи назар кунад ва онҳоро ба қимати оҳани қуроза ҳароҷ кунад, 7 сентябри соли 2003 сохтани даҳумин киштии ҳавопаймобари Омрико бо номи Ҷорҷ Буш (падар) дар таъсисоти киштисозии Нюпорт Нюс (Вирҷиния) оғоз шуд ва Ҷорҷ Буш (падар), ки дар маросим ҳузур дошт, нахустин қитъаи фелезии баданаи ин киштиро имзо кард. Баҳои сохти ин 4 миллиард доллар баровард шуда буд.
    
    
    
    
    
Ҳадяи муаллиф
Ин сайти мустақил ва озод, ҳадяи ночизи муаллифи он ба ҳамаи эрониён, эронитаборҳо ва порсизабонон аст, ки эшонро аз ҷон азизтар дорад; ва хидмате меҳанӣ ва омӯзишӣ, ки хидмат ба Меҳан, ҳамватанон ва эронитаборҳо як вазифа, рисолат ва қарзе аст, ки бояд шариф ва халалнопазир бошад ва дар роҳи анҷоми вазифаи меҳанӣ ниёз ба ҳимояти моддии эҳдоӣ набояд бошад ва нахоҳад буд. Интихоби мавзӯъ барои нигориш ва пешниҳод дар сайт назари шахсии муаллиф аст.
 



 



 




 
 Contact Author: historian [at] copper.net

 Designed & Developed by: Aftabsoft Co. 2008