Iranians History on This Day

روز و ماه خورشیدی و یا میلادی مورد نظر را انتخاب و كلید مشاهده را فشار دهید

میلادی

خورشیدی

5 اوت

جستجوی:

هدیه مولف
این سایت مستقل و بدون كوچكترین وابستگی؛ هدیه ناچیز مولف كوچك آن به همه ایرانیان، ایرانی تبارها و پارسی زبانان است كه ایشان را از جان عزیزتر دارد ؛ و خدمتی است میهنی و آموزشی كه خدمت به میهن و هموطنان تكلیف و فریضه است كه باید شریف و خلل ناپذیر باشد و در راه انجام تكالیف میهنی نیاز به حمایت مادی احدی نباید باشد، و نخواهد بود. انتخاب موارد برای نگارش و عرضه در سایت نظرشخص مولف است.

Select your preferred language to translate this page into.

لینک به این صفحه

ایران

سالروز پارلمانی (مشروطه) شدن حکومت ایران و محدود شدن آن در 1948 و آرزوی ایرانیان شدن دمکراسی اصیل ـ ایران در عهد باستان پارلمان داشت

مظفرالدین شاه [انتشار این تصویر در نشریه Le Petit فرانسه در 1900]

    14 اَمُرداد 1285 (پنجم آگوست 1906)، مظفرالدین شاه قاجار سرانجام فرمان مشروطیت را که روز پیش از آن با مشروطه شدن (پارلمانی شدن) حکومت و صدور اعلامیه مربوط موافقت کرده بود امضاء كرد و دو روز بعد دستور تعیین نمایندگان و تشکیل مجلس را داد و در همین روز کسانی که خواهان «پارلمان» بودند و برای رسیدن به این هدف در سفارتخانه انگلستان!! در تهران متحصن شده بودند آنجارا ترک کردند و سفارت روسیه در تهران که مشروطه خواهی را زیر سر دولت لندن می دانست تحصّن به آن صورت را سند مخالفت قرارداد و به افشاگری و انتقاد دست زد. باید توجه داشت که مشروطیت ایران (پارلمانی شدن حکومت) از رقابت های استعماری قدرتهای اروپایی برکنار نبود.
     12 روز بعد (26 امُرداد) پنج تن از معاریف وقت [همگی الدوله و السلطنه!] نظامنامه انتخابات را تدوین و انتخاب نمایندگان انجام گرفت و نخستین جلسه مجلس شورای ملّی 14 مهرماه [به مناسبت جشن های مِهرگان] در كاخ گلستان و با حضور مظفرالدین شاه تشكیل شد. در همین جلسه مرتضی قلی خان صنیع الدوله [شوهر دختر مظفرالدین شاه] به ریاست مجلس انتخاب! و نمایندگان قطع ولخرجی و اِسراف در سازمانهای دولتی را در صدر برنامه کار خود قراردادند و قرارشد مجلس برای درج جزئیات فعالیت هایش ازجمله مشروح مذاکرات، یک روزنامه منتشر کند تا مردم در جریان کار باشند و این روزنامه سوم آذرماه آن سال پس از آماده شدن چاپخانه مجلس، به سردبیری ادیب الممالک فراهانی انتشار خودرا آغازکرد. بر سردر ورودی عمارت مجلس در میدان تاریخی بهارستان ـ همانجا که در زمستان 1343 حسنعلی منصور نخست وزیر وقت ترور شد ـ تابلوی «عدل مظفر» قرار گرفت [كه پس از انقلاب سال 1357، این تابلو كه لزوما مفهوم مظفرالدین شاه را نداشت از آنجا برداشته شد و درباره سرنوشت آن كه از آثار تاریخی ایرانیان است مطلبی اعلام نشده است.].
     پس از صدور اعلامیه مشروطیت، ظرف پنج ماه قانون اساسی شامل 51 اصل تدوین، هشتم دی ماه به تصویب مجلس و سپس به امضای مظفرالدین شاه رسید و مظفرالدین شاه كه به بیماری سِل دچار بود هجدهم دی ماه در 54 سالگی درگذشت و پسر او محمدعلی میرزا برجایش نشست.
     در آذرماه 1304 چهار اصل از اصول متمم قانون اساسی اصلاح شد و سلطنت به خاندان پهلوی انتقال یافت. پهلوی دوم ـ محمدرضا شاه ـ از فرصت ماجرای تیراندازی به خود در نیمه بهمن 1327 استفاده کرد و با تشکیل مجلس موسسان و الحاق و اصلاح اصولی از قانون اساسی (مصوّب آخرین هفته سال 1906) ازجمله اصل 48، اختیارات خودرا افزایش و بر آنها اختیار انحلال مجلس، معرفی نخست وزیر (که پیش از آن، انحصارا در دست مجلس بود) و ... اضافه و استقلال قوه قضائیه را محدود کرد. با این تغییرات، نظام حکومتی ایران از صورت صد درصد پارلمانی و عملا تفکیک قوا خارج شد. این تغییرات از همان زمان مورد انتقاد و ایراد بود و این انتقادها در سال انقلاب (سال 1357) به اوج رسید و از شعارهای انقلابیون شد.
     این نخستین بار نبود که ایران دارای پارلمان می شد؛ ایران در دوران چهارصد ساله حکومت اشكانیان (پارتیان ـ خراسانیان) هم دارای پارلمان و عملا مشروطه بود و برای بررسی و تصویب قوانین و انتصابات مهم حتی تعیین شاه و فرمانده نیروهایی که به جبهه اعزام می شدند، دو مجلس وجود داشت که مجلس عالی تر و همچنین اجلاس مشترک آنها را مِهستان (مجمع بزرگان ـ سنا) می خواندند. شاهان ساسانی نیز ایران را که چند برابر امروز وسعت داشت با کمک یک «شورای دولتی» اداره می کردند.

نقل این مطلب بدون ذکر نشانی پایگاه و نام مولف (نوشیروان کیهانی زاده) ممنوع است زیرا که نتیجه تحقیقات شخص وی و نظر اوست.

صفحه اول روزنامه اطلاعات در سالروز مشروطیت در 14 آَمُرداد 1338

روزی که هویدا از نخست وزیری رفت ـ گوشه ای از وضعیت سیاسی ایران در سال 1977

14 اَمُرداد 1356 (پنجم آگوست 1977) روزنامه های تهران باردیگر از احتمال تغییر نخست وزیر خبرداده بودند. این روزنامه ها دوم امُرداد آن سال نیز اشاره به قریب الوقوع بودن تغییر کابینه کرده و ابتدا به ساکن، سوابق چند مقام را ذکر کرده بودند [اشاره غیر مستقیم که یکی از آنان نخست وزیر خواهد شد]. روز بعد در محافل تهران گفته شده بود که هوشنگ انصاری (یکی از آن چند مقام و مسئول وقت یک شاخه ِحزب رستاخیز)، دیگر شانس رئیس دولت شدن را ندارد زیرا که در یک نطق حزبی، با اشاره به سابقه و تجربه خبرنگاری خود [که قبلا خبرنگار روزنامه اطلاعات در توکیو بود)، وزیر اطلاعات و جهانگردی (امروزه؛ وزارت فرهنگ و ارشاد) بودنش ـ از حق مردم به دانستن و داشتن مطبوعات سالم و عاری از سانسور سخن به میان آورده و گفته بود که نمی شود به سیاست سانسور و کنترل قلم ادامه داد.
15 امُرداد (ششم آگوست 1977) امیرعباس هویدا پس از 12 سال و 197 روز نخست وزیری کناره گیری کرد و جمشید آموزگار رئبس حزب رستاخیز و وزیر مشاور وقت نخست وزیر شد و هوشنگ انصاری را وزیر اقتصاد و دارایی کابینه خود کرد. 16 امرداد (روز بعد) هویدا وزیر دربار شد و محمد باهری معاون وزارت دربار به حزب رستاخیز رفت و رئیس این حزب شد.
همان زمان، تفسیرنگاران اروپایی اشاره کرده بودند که در تغییرات کابینه ایران، نظرات جیمی کارتر (رئیس جمهور وقت آمریکا) که تحت تاثیر حرفهای سران اتحادیه های دانشجویان ایرانی مقیم آمریکاب بود (که منظما با او و مشاورانش ملاقات داشتند) تا حدّی رعایت شده است. این مفسران افزوده بودند که رهبری ایران (رهبری وقت) باید بر نسخه مصدق مروری دوباره کند. مصدق نه تنها نفت را ملّی کرد بلکه کوشید به نفوذ خارجی در ایران پایان دهد و دمکراسی واقعی برقرار کند. رقصیدن به ساز خارجی سهم بزرگی در پدیدآوردن مسائل ایران داشته و نیز غفلت استفاده از فرصت هایی که رویدادهای جهانی به دست داده بودند. رضاشاه پهلوی همینکه خواست به ساز لندن نرقصد بیرونش کردند. اگر رهبری ایران ـ خود ـ مسئله دمکراسی را حل نکند؛ انقلاب روی خواهد داد و تخریب ناشی از چنین انقلابی با توجه به روانشناسی ایرانیان و ساختار جامعه، قابل برآوردن کردن (پیش بینی) نخواهد بود.

تداوم تظاهرات و راهپیمایی های ضد دولت در سال 1357 ـ توصیهِ اصحاب نظر به پهلوی دوم برپایه خواست های مردم ـ وعده فضای باز سیاسی، ولی ...

تداوم تظاهرات و راهپیمایی های ضد دولت که از زمستان 1356 آغاز و از فروردین 1357 سراسری شده بود، و از تابستان 1357 (آگوست 1978) در سطحی وسیع تر و به صورت روزانه در تهران و از مسجد قبا (شمیران و به دعوت دکتر محمد مفتح ـ حجت الاسلام) گسترش یافته بود مقامات وقت را به اندیشه دعوت از اصحاب نظر و چاره جویی انداخته بود و این صاحبنظران در جلساتی که هر مقام در دفتر خود تشکیل داده بود (ازجمله نشست دهها نفری در دفتر وزیر آموزش و پرورش وقت ـ دکتر هوشنگ گنجی) گفته بودند که مردم دمکراسی می خواهند و عدالت ـ دمکراسی واقعی. این مردم ـ مخصوصا شهرنشینان به خاطر رفاه بیشتر، جان خودرا به مخاطره نمی افکنند و به خیابانها نمی ریزند. وضعیت رفاه پس از افزایش بهای نفت در سال 1372 بهتر شده و آزادی فردی (نه سیاسی) در ایران محدودیّت چندان ندارد و بنابراین باید به آنان دمکراسی واقعی داده شود، بتوانند هرکس را که بخواهند انتخاب کنند، تشکیل اجتماع بدهند و حرفشان را بزنند ـ حزب تاسیس و روزنامه منتشر کنند و نظرات خودرا مطرح سازند و .... به علاوه، مردم از وسعت روز افزون فاصله طبقاتی در جامعه، فساد اداری، ویژه خواری ها، ضعف دادگستری (قوه قضایی) و تورّم پول ناراضی و در عذاب هستند. تورّمِ ناشی از افزایش روزافزون پولِ در جریان، دارد جان طبقه سوم که 95 درصد جمعیت را تشکیل می دهند می گیرد. نباید ما تورّم را مطابق کشورهای صنعتی تعریف کنیم که در آنجا عبارت است از بالارفتن بهای کالا و خدمات در یک «مدت زمان معیّن». در ایران، افزایش پولِ در جریان تورّم ایجاد می کند یعنی اینکه هرچه پول بیشتر شود قدرت خرید آن پایین می رود و بهای کالا و خدمات و ازجمله اجاره خانه و نرخ حمل و نقل افزایش می یابد و چون دستمزد و درآمد افرادِ طبقه سوم به آن نسبت افزایش نمی یابد ناامید و خشمگین می شوند و نتیجه آن؛ تظاهرات است و در جامعه ما، ناله ها دارد فریاد می شود. دولت نباید به پیروی از عَمل ریچارد نیکسون در آمریکا، ریال را از استاندارد طلا خارج می کرد تا دست بانک مرکزی به افزایش پول باز باشد. تا نیمه دوم سال 1332 سکه های رایج در ایران ـ پول خُرد، «نقره» بود.
     این نظرات به شاه وقت ـ محمدرضاشاه پهلوی ـ داده شد و توصیه شد که در نخستین سخنرانی اش، تاریخ برگزاری انتخابات آزاد (نه وعده آن) را به مردم بدهد. وی چهاردهم اَمُرداد 1357 (طبق تقویم آن زمان؛ اَمُرداد سال 2537) و در نطقی به مناسبت هفتاد و دومین سالگرد مشروطیت وعده های متعدّد [به قول اصحاب نظر؛ بدون عَمَل] داد، ولی درعین حال گفت که با دمکراسی وارداتی مخالف است و تحریك و گردن كلُفتی کردن را اجازه نمی دهد و ... و به این ترتیب همه آن نظرات برباد رفت و تظاهرات ادامه یافت و به اعتصابات عمومی و انقلاب انجامید و ....
     نطق شاهِ وقت با وعده های او به مناسبت 72 ساله شدن مشروطیت پارلمانی، روز بعد در دو صفحه در روزنامه های تهران به چاپ رسیده بود. او وعده داده بود كه به اندازه ممالك دمكراتیك اروپا، آزادی خواهد داد و قلم و بیان ـ بدون افترا زدن و دروغ گفتن ـ آزاد خواهد بود، ایران انتخابات صد درصد آزاد خواهد داشت و ما از این پس آزادی اجتماعات خواهیم داشت.
     این اظهارات شاه، در مطبوعات و محافل به «باز شدن فضای سیاسی در كشور» تعبیر شده بود. ده سال بعد، گورباچف هم در شوروی «فضای باز سیاسی» اعلام کرد و ....

هیات نظارت بر مطبوعات ـ توقیف هفته نامه «9 دی» و تذکر به روزنامه حکومتی کیهان!، نشریه «پدیده امروز» و وبسایت رجانیوز ـ انعکاس جهانی آن

تهران ـ اَمُرداد 1394 ـ ایرنا: هیات نظارت بر مطبوعات، برای 61 رسانه مجوز فعالیت صادر کرد و به توقیف نشریه «9 دی» به مدیر مسئولی حمید رسایی و تذکر به سه رسانه نیز رای داد.
    هیأت نظارت بر مطبوعات در جلسه دوشنبه 12 اَمُرداد 1394 با تقاضای انتشار ٦١ نشریه اعم از سراسری، منطقه ای، استانی و محلی و پایگاه خبری و ١٨ تقاضای تغییر وضعیت موافقت کرد.
    در این جلسه و در ادامه مذاکرات و رسیدگی های جلسه قبل، عملکرد رسانه های مَکتوب و الکترونیک در خصوص مذاکرات هسته ای نیز بررسی شد و با توجه به تبصره ٢ ماده ٥ قانون مطبوعات و بند 8 ماده 6*، هفته نامه «٩ دی» توقیف و پرونده آن به دادگاه ارجاع شد. همچنین مقرر شد بابت برخی تیترها و مطالب روزنامه «کیهان» و پایگاه اطلاع رسانی «رجانیوز» به این رسانه ها تذکر داده شود. به نشریه «پدیده امروز» نیز به سبب استفاده ابزاری از تصاویر چهره های هنری تذکر داده شد.
    هیات نظارت بر مطبوعات در جلسه 12 امُرداد 94 همچنین از رسانه ها خواست که به منظور حفظ و گسترش کار ویژه های نظارتی خود و جلوگیری از رفتارهایی که به نام نَقد، عملا موجب تَحدید رسانه ها می شود به منافع و امنیت ملّی توجه داشته باشند و نقدها را در چارچوب آزادی مسئولانه دنبال کنند تا نشاط رسانه ای و اجتماعی آسیب نبیند. [مستقر در وزارت ارشاد مرکّب از نمایندگان سه قوه حکومتی، دانشگاه، حوزه علمیه، نماینده شورای عالی انقلاب فرهنگی ـ هرکدام یک نماینده و یک نفر نماینده مدیران نشریات. وزیر ارشاد ریاست هیأت را بر عهده دارد].

    * تبصره 2 (الحاقی به ماده 5 قانون مطبوعات در 30 فروردین 1379 ـ دوران دولت محمد خاتمی معروف به اصلاح طلب): مصوّبات شورای عالی امنیت ملی برای مطبوعات لازم الاِتّباع است. در صورت تخلف، دادگاه می تواند نشریه متخلّف را موقتا تا دو ماه توقیف و پرونده را خارج از نوبت رسیدگی کند.
    بند 8 (الحاقی به ماده 6 قانون مطبوعات در 30 فروردین 1379): افترا به مقامات، نهادها، ارگانها و هریک از افراد کشور و توهین به اشخاص حقیقی و حقوقی که حرمت شرعی دارند، اگرچه از طریق انتشار عکس یا کاریکاتور باشد.
    قانون جاری مطبوعات مصوّب 1364 است (دوران جنگ عراق با ایران و زمانی که محمد خاتمی وزیر ارشاد بود). طبق ماده 22 این قانون (اصلاحی چهارم آذرماه 1369 ـ دوران دولت آیت الله هاشمی رفسنجانی)، ورود مطبوعات به کشور و نیز خروج آن بر اساس موازین شرعی و قانون اساسی و نظام جمهوری اسلامی است. [در آن زمان ـ سال 1990 ـ اینترنت هنوز یک جنین بود و در 1994 یک نوزاد که سریعا رشد کرد و سه سال بعد عمومیّت یافتن آن آغاز شد و اینک تقریبا همه نشریات دارای اِدیشِن آنلاین هستند و مرز نمی شناسند، مخاطبان از طریق سرچ انجین ها به مطالب رسانه ها دسترسی دارند و سوشل نِت وُرک ها عامه مردم را به هم متصل ساخته که میان خود مبادله اطلاعات و احوال می کنند، اخبار منتشره را دریافت می دارند و به این طریق و طبق تعریف رسانه، جهان اینک دارای حدودا یک میلیارد رسانه بزرگ و کوچک است و این تکنولوژی رو به توسعه].

    تصمیمات جلسه 12 اَمُرداد 94 هیات نظارت انعکاس جهانی یافت. خبری را که خبرگزاری انگلستان در این زمینه با گرامر و اصطلاحات خود تنظیم و به سراسر جهان فرستاده بود و عینا در زیر کپی شده است یک نمونه از آن است:

    ـ ـ ـ ـ ـ
    یک روز پس از درج مطلب بالا در این «تاریخ آنلاین برای ایرانیان» در اَمُردادماه 1394، یک مخاطب ایرانی مقیم کانادا، با ارسال ایمیل، از اینکه هیأت نظارت بر مطبوعات به روزنامه حکومتی کیهان تذکّر داده بود ابراز تعجب کرده و پرسیده بود: "آیا دفتر رهبری جمهوری اسلامی باید به روزنامه وابسته به خود تذکر دهد و یا هیأت نظارت؟، در سال 1359 دو روزنامه بزرگ وقت را که قبلا مصادره شده بودند وابسته به دفتر رهبری کشور و انقلاب اسلامی کردند تا نظرات این دفتر را منعکس کنند و در این صورت، این دفتر است که باید به آنها تذکر دهد.". این دو روزنامه را در عرف روزنامه نگاری، «روزنامه حکومتی» می خوانند که اگر ضعف و نقصی در امور مشاهده کنند باید تذکر و هشدار دهند و در صورت تداوم ضعف، انتقاد کنند و مجلس، قوه قضا و دستگاههای نظارتی و بازرسی ها به این انتقادها توجه و رسیدگی کنند و نتایج کار خودرا اعلام دارند.

نامه نایب رئیس کمیسیون اصل 90 مجلس به وزیر ارشاد درباره تصمیمات اَمُرداد 94 هیات نظارت بر مطبوعات با ذکر مواردی از قانون که باید رعایت می شدند

در زمینه توقیف هفته نامه «9 دی» طبق تصمیم هیأت نظارت بر مطبوعات در جلسه 12 اَمُرداد 1394 خود، حمید رسایی نماینده وقت مجلس و نایب رئیس کمیسیون اصل 90 (قبلا؛ کمیسیون عرایض) در نامه ای به وزیر ارشاد نوشته بود:
    1 . مطابق تبصره 2 ماده 5 قانون مطبوعات: مصوّبات شورای عالی امنیت ملّی برای مطبوعات لازم‌الاِتّباع است. در صورت تخلف، «دادگاه می‌تواند» نشریه متخلّف را موقتاً تا دو ماه ‌توقیف و پرونده را خارج از نوبت رسیدگی کند. (الحاقی سی ام فروردین 1379 به قانون مطبوعات)
    بر این اساس:
    اولا: هیأت نظارت بر مطبوعات حق ندارد نشریه ای را به دلیل عدم رعایت مصوّبات شورای عالی امنیت ملّی توقیف کند بلکه این حق فقط به «دادگاه» اختصاص دارد. مضافا اینکه عدم اشاره قانونگذار در این تبصره به واژه «باید» و تصریح بر اینکه دادگاه نیز «می تواند» حکم به توقیف دهد، حکایت از این می کند که نباید سختگیرانه با مطبوعات برخورد کرد.
    ثانیا: در خصوص موضوع هسته ای، شورای عالی امنیت ملّی مصوّبه ای نداشته است. بدیهی است که بنابر نَص صریح قانون، مکاتبات کمیته های مرتبط به شورای عالی امنیت ملّی، حُکم این شورا را ندارد. پس از بررسی این موضوع از دبیرخانه و برخی از اعضای شورای عالی امنیت ملّی، در مجلس نیز اعلام کردم که چنین مصوّبه ای وجود ندارد و اگر دارد، وزارت ارشاد شماره و تاریخ آن را اعلام کند.
    ثالثا: اگر شورای عالی امنیت ملی مصوّبه ای داشته باشد ـ که نداشته ـ این مصوّبه هرگز به نشریات ابلاغ نشده است که اگر شده است، سند آن را ارائه دهید. معاونت مطبوعاتی [وزارت ارشاد] حتی در اطلاعیه های عمومی خود، درباره رعایت مصوّبات شورای عالی مطلبی منتشر نکرده است تا نشریات اطلاع یافته و اعلام عمومی آن را حَمل بر ابلاغ کنند. بدیهی است که هفته نامه «9 دی» و یا دیگر رسانه ها، عِلم غِیب ندارند تا بدانند چه چیزی مصوّبه شورای عالی امنیت ملّی است تا آن را رعایت کنند.
    علاوه بر همه این موارد که حکایت از غیرقانونی بودن توقیف «هفته نامه 9 دی» دارد، بر اساس صراحت ماده 35 آیین نامه اجرایی قانون مطبوعات ـ مصوّبه هیأت دولت [شورای وزیران]؛ در کلیه مواردی که هیأت نظارت بر مطبوعات اختیار توقیف موقّت یا لغو پروانه نشریات را دارد «باید قبل از اتخاذ هرگونه تصمیم» موارد تخلّف را کتبا به مدیر مسئول نشریه با قید حداقل یک هفته مُهلتِ پاسخگویی ابلاغ کند.». بنابراین، هیأت نظارت بر مطبوعات بدون طی این مرحله و اخذ توضیحات مدیر مسئول، نمی تواند تصمیمی درباره توقیف نشریات اتخاذ کند. بر این اساس، تصمیمی که اخیرا اعضای هیأت نظارت بر مطبوعات گرفته اند می تواند علاوه بر عدم رعایت قانون، یک طرفه به قاضی رفتن باشد.
    2 . مطابق بند 7 و 8 ماده 6 قانون مطبوعات، اهانت به دین اسلام و مقدسات آن و همچنین اهانت به رهبر معظّم انقلاب و مراجع مسلّم تقلید و افترا به مقامات، نهادها، ارگان ها و هر یک از افراد کشور و توهین به اشخاص حقیقی و حقوقی که حُرمت شرعی دارند، ممنوع است.

عضو هیأت رئیسه دوره دهم مجلس: مشکلات اقتصادیِ امروز نتیجه سوء مدیریت‌ها است و اگر رئیس جمهور تیمِ کاری خودرا ترمیم نکند مجلس ورود خواهد کرد

دکتر رنجبرزاده

اکبر رنجبرزاده عضو هیأت رئیسه وقت مجلس شورای اسلامی (دوره دهم) 13 اَمُرداد 1397 با اشاره به مشکلات اقتصادی موجود در کشور به خبرنگار پارلمانی خبرگزاری فارس گفت: ما همان طور که در کشور شاهد رکود اقتصادی هستیم رکودِ تلاش، کار و پیگیری و نظارت را هم در دستگاه‌های مربوط شاهد هستیم. این رکود و سُستی، کاهلی و تنبلیِ دستگاه‌های اجرایی کشور باعث شده است که این بخش، آمادگی لازم را در شرایط امروز کشور برای حل مسائل و رفع مشکلات نداشته باشد. ما نوسان های بازار ارز و افزایش قیمت‌ها، هرج و مرج در بازار و ... را شاهد بودیم که مردم دچار زیان های متعدد شدند و اینها همه نتیجه سوء مدیریت است.
    دکتر رنجبرزاده اظهار داشت: هشدارهایی که مقام رهبری در ارتباط با اقتصاد و لزوم رعایت اقتصاد مقاومتی ‌دادند کمتر مورد توجه قرار گرفت و این باعث وارد آمدن خسارات سنگین به مردم شد و اعتبار دولت (قوه اجرایی) هم متعاقب آن زیر سؤال رفت. دولت منتظر بود که مگر دریچه‌هایی از غرب به رویش گشوده شود و خورشید برایش از غرب طلوع کند اما متأسفانه شاهد خورشیدگرفتگی از همه جهات بودیم و چیزی عاید نشد و این انتظار باعث شد تا آمادگی‌های کشور در حوزه اقتصادی، مراقبتی، نظارتی و ... تقریبا از میان برود و اینها همه تحت‌الشعاع انتظار بی‌موردی قرار گرفت که ما از موضوع «برجام» داشتیم.
    وی با تأکید گفت:‌ "دولت نیازمند یک نوسازی در بدنه مدیریتی و یک بازسازی دقیق و اصولی در حوزه اقتصادی است و می‌توان وضعیت موجود در کشور را به «فرصت» برای تولید و بعد هم افزایش صادرات و رونق گرفتن بازار تولیدات داخلی و مصرف کالاهای ایرانی تبدیل کرد و به نظر من فرصتی طلایی‌تر از این وجود ندارد [که واردات را به حد اقل برسانیم].".
    این عضو هیأت رئیسه مجلس اظهار داشت: "اگر بخواهیم چوب حرّاج به دارایی دولت بزنیم و بی‌حد و اندازه ارز را در اختیار عده‌ای خاص قرار دهیم و بعد هم ندانیم که این ارزها در کجا هزینه شده باز هم تداوم همان رویه است که زیان وارده به کشور را چندین برابر خواهد کرد.".
    رنجبرزاده خاطرنشان کرد: حمایت از تولیدات داخلی و توجه به مصرف کالای ایرانی و نظارت دقیق بر امور واردات و معاملات ارزی که در آنها سوء استفاده ‌صورت نگیرد باید در دستور کار قرار گیرد و اگر مشکلی در این زمینه از نظر قانون‌گذاری وجود دارد مجلس آماده همکاری است. آقای رئیس‌جمهور باید تیم کاری خود را بازسازی و منسجم کند و اگر این کار را انجام ندهد قطعا در مسیر راه نخواهد توانست پاسخگوی مطالبات مردم باشد و کار به جاهای باریکی خواهد کشید. مجلس دو ـ سه ماهی صبوری می‌کند تا دولت، خود تدبیری برای حل مشکلات بیاندیشد و به اصلاح و بازسازی و نوسازی بپردازد و اگر اتفاق مثبتی در این زمینه نیافتد، مجلس به موضوع ورود خواهد کرد و ذره‌ای از حقوق مردم کوتاه نخواهد آمد.

رئیس انجمن سرمایه‌گذاری خارجی اتاق بازرگانی ایران: حجم نقدینگی مسئله است، در دو سال 95 و 96 که تحریم نداشتیم

حسین سلیمی

حسین سلیمی رئیس انجمن سرمایه‌گذاری خارجی اتاق بازرگانی ایران در گفت‌ و شنودی با خبرگزاری فارس که 13 اَمُرداد 1397 انتشار یافت در پاسخ به این پرسش که به نظر او، آیا با تغییر برخی از مدیران سازمانهای مربوط می توان امید داشت که مشکلات اقتصادی کشور حل شود، گفت که مشکلات اقتصادی جمهوری اسلامی ایران، ساختاری هستند که تنها با تغییرات مدیران مربوط نمی توان انتظار داشت که برطرف شوند.
    سلیمی یکی از مشکلات اساسی اقتصاد کشور را مسأله نقدینگی (کثرت پول در جریان) بیان داشت و گفت که دولت برای حل این معضل، ترجیحا باید فکری کند. تورّم ناشی از کثرت روزافزون نقدینگی به تولید لطمه زده و و باعث بالارفتن درصد بیکاری می شود. [گرانی ناشی از تورم پول است که قدرت خرید ریال را کاهش داده، در نتیجه گرانی و بیکاری به وجود آورده است.].
    وی با بیان اینکه اگر اشتغال ایجاد نشود در هیچ برنامه‌های موفق نمی‌شویم افزود: از بسیاری از برنامه‌های اقتصادی عقب هستیم و نباید این عقب‌ماندگی‌ها را مرتبط با تحریم‌ها بدانیم زیرا در دو سال گذشته که خبری از تحریم‌ها نبود، اتفاقی برای تولید و اشتغال نیفتاد. باید حجم نقدینگی کنترل شود.
    سلیمی با اشاره به افزایش بهای ارزها ازجمله دلار آمریکا در برابر ریال، اظهار داشت: تلاطم بازار ارز از اواخر سال گذشته آغاز شد، در حالی که در آن زمان بحث اعاده تحریم‌های آمریکا مطرح نبود [و بنابراین باید به عامل تورم پول توجه شود.].
    سلیمی گفت که در دو سال گذشته به ‌رغم اینکه بحث تحریم در میان نبود هیچ اتفاقی برای افزایش تولیدات داخلی و هدایت سرمایه ها به سمت تولید صورت نگرفت.

سردار محمدباقر قالیباف اَمُرداد 1397: مذاکره با آمریکا مسئله حجم نقدینگی را که معضل اصلی اقتصاد ما است حل نخواهد کرد

به گزارش 13 اَمُردادماه 1397 آنلاین تابناک، محمدباقر قالیباف [سردار سپاه و قبلا فرمانده نیروی هوایی سپاه پاسداران انقلاب، رئیس نیروی انتظامی کشور، شهردار پیشین تهران، متولد سال 1340 در خراسان و از بهارِسال 1399 رئیس مجلس شورای اسلامی] درباره تحولات روز گفته بود: "به کسانی که دم از مذاکره با آمریکا می‌زنند، توصیه می‌کنم کمی تاریخ بخوانند! تا تجربه گذشته برایشان یادآور شود. مذاکره نکردن با آمریکایی‌ها، به دلیل حفظ عزت مندی مردم ایران باید باشد. در حال حاضر هدف دونالد ترامپ از اشاره به مذاکره بدون پیش شرط با ایران، این است که توپ را در زمین ایران بیندازد و فشار را بر ایران بیشتر کند. در شرایطی که حریف شما بر این باور باشد که از شما قوی‌تر است مذاکره موضوعیتی ندارد، زیرا نتیجه آن از پیش معلوم است لذا از یک منظر عقلانی، انجام مذاکره میان ایران و آمریکا در شرایط فعلی به نفع ایران نیست.".
قالیباف در توضیح نظر خود گفته است: داستان مذاکره ما با آمریکا، داستان گفت و گوی دو طرف برابر نیست، بر همگان واضح است که ترامپ، در مذاکرات خودرا در موضع برتر قرار خواهد داد.
سردار محمدباقر قالیباف گفت: خیلی صریح بگویم که مسأله اصلی و اولویّت کنونی ما مذاکره با ترامپ نباید باشد، حل معضلات اقتصادی کشور و در رأس آنها مسأله نقدینگی (تورم پول، کاهش قدرت خرید ریال که نتجه اش گرانی و بیکاری است) باید در اولویّت مطلق باشد. مشخص است که مذاکره با آمریکا باعث حل مشکلات ساختاری اقتصاد ما نخواهد شد. امید است که رویکرد دولت از «مذاکره محوری» به «کار محوری» تغییر کند و «دولتِ مذاکره»، «دولتِ کار» شود تا به مرور شاهد رضایت اجتماعی باشیم.

تیترهای صفحات اول شماره 14 اَمُرداد 1397 برخی از روزنامه های تهران پیرامون مسائل روز که سوژه تاریخ نگاران و پژوهشگران خواهند شد

اَمُرداد 1398، رسانه ها به نقل از صاحبنظران اقتصادی: حذف صِفر از پول ملّی تنها پس از تحقّق پیش‌نیازهای مربوط و اصلاحات اقتصادی

نگاهی بر رسانه ها در سه روز گذشته (دهم تا سیزدهم اَمُرداد 1398) نشان می دهد که اغلب صاحب‌نظران اقتصادی حذف صِفر از پول ملی را تنها در صورت تحقّق پیش‌نیازهای مربوط و اصلاحات جدی اقتصادی، اثرگذار دانسته و تاکید کرده اند که در غیر این صورت، تصمیم دولت اگر هم قانون شود و به اجرا درآید ، نه تنها نمی‌تواند تاثیری مثبت بر شرایط کنونی اقتصاد کشور و نرخ تورّم داشته باشد بلکه هزینه‌آفرینی نیز خواهد کرد. همچنین با برداشتن یک و یا چند صفر از پول ملی باید تغییرات عمده‌ای در سیستم‌های حسابداری و محاسباتی و کامپیوتری ایجاد شود که هزینه‌بَر است.
     اصحاب نظر همچنین گفته اند:
    اینکه می‌گویند حذف صفر از پول، تورّم را کاهش می‌دهد، این‌گونه نیست و بدون رعایت پیش شرط ها (همان کاری که ترکیه پیش از حذف صفرها کرد) تاثیری بر تورّم نخواهد داشت. متغیّرهای اقتصادی از قبیل بیکاری، رشد اقتصادی، ارزش و قدرت خرید پول ملی، رکود اقتصادی و امثال آن، هیچکدام ربطی به تعداد صِفرها ندارند بلکه تابع سیاست‌های پولی، مالی و ارزی بانک مرکزی و دولت هستند. حذف صِفر فقط ضریب تبدیل درآمد و هزینه به پول را تغییر می‌دهد. مثلا دریافتی فردی که اینک فرضا یک میلیون تومان است، اسما می شود هزار تومان که عملا درآمد و هزینه ـ تازه، اگر قیمت اجناس و اجاره خانه هم عینا (صد در صد) تطبیق داده شود تفاوت نمی کند و قضیه ـ در اصل ـ همان خواهد بود که هم اکنون مشاهده می شود و نمی‌تواند باعث تقویت پول ملی شود. تنها ممکن است که یک احساس زودگذر ایجاد کند. رقم جدید همچنین ممکن است محاسبات فرد در دخل و خرج او را برهم زند، بیشتر هزینه کند و در این شرایط، گردش پول افزایش می‌یابد و این امر به خودی خود باعث افزایش تورّم می‌شود. اصلاح وضعیت اقتصادی، کاهش هزینه های دولتی، کاهش واردات و تنظیم بودجه ـ مستقل از درآمد نفت، توجه خاص به تولیدات داخلی که همان اقتصاد مقاومتی اعلام شده از سوی رهبر کشور است رشد اقتصادی ایجاد و تورم کاهش می یابد.
    با کاهش صفر از پول ملی، «تقاضا که همانا نیاز به خرید است» کم نمی شود؛ بنابراین، صعود تورّم ادامه خواهد داشت.
    این صاحبنظران گفته اند تا ساختار اقتصادی اصلاح و درست نشود، هر اندازه هم که از پول ملی، صِفر کم شود تاثیر در کاهش تورم نخواهد داشت. برای اینکه پول ملی تقویت شود، باید ابتدا تغییرات و اصلاحات بنیادین در اقتصاد به وجود آید و با سیاست‌های پولی منطقی بر اساس الزامات عِلم اقتصاد، تورم و رشد نقدینگی کنترل شود.
    ونزوئلای نفتدار و معدندار (ثروتمند پیشین) تاکنون چند بار از پولش، صِفر حذف کرده اما تورم آن کاهش نیافته است و پیش از آن زیمبابویه و چند کشور دیگر. بنابراین، اینکه بخواهیم با حذف صفر، ارزش پول را بالا ببریم و تورّم را کاهش دهیم، اقدامی بی نتیجه و کاری غیرعِلمی است. میزان سرانه اسکناس باید متناسب با ظرفیت اقتصادی کشور باشد. ساختار نفتی اقتصاد باید تغییر کند.
    اگر ما بخواهیم چهار صفر کم کنیم، اسکناس 10 هزار ریالی می‌شود یک تومان؛ اسکناس 2000 هم می‌شود دو تومان، تکلیف پول کمتر از یک تومان چه می شود؟. برای مثال؛ وقتی سوار تاکسی ‌شوید فرضا راننده خواهد گفت که کرایه 1500 تومان است. حالا اگر چهار صفر از این مبلغ کسر شود، این پول باید رُند و گرد شود. معمولا هم این ارقام به سمت بالا گرد می‌شوند چون نیم تومان در دسترس نیست به تدریج تاکسیران دو تومان حساب می دهد و همین طور مغازه دار و فروشنده و لذا گرانی بیشتر می شود و این، به زیان افراد فرودست و صاحبان دستمزد‌های ثابت و کارمندان است.
    [مطلب بالا از گزارش مشرق نیوز که از چند نشریه ازجمله آرمان جمع آوری کرده است خلاصه شده است.]

14 اَمُرداد 1398، استاد فرشاد مؤمنی با ذکر مواردی: مجلس بدون اخذ تضمین از دولت به حذف صفر از پول ملی رای ندهد

روزنامه حکومتی کیهان ـ 14 اَمُرداد 1398ـ صفحه 2: فرشاد مؤمنی (استاد عِلم اقتصاد ـ دانشگاه علّامه طباطبایی) که از حامیان دولت در انتخابات به شمار می‌رفت گفته است: حذف چهار صِفر از پول ملی که اخیرا در هیأت دولت تصویب شده، یک اقدام نمادین است، یعنی به خودی خود فاقد نتیجه. در ترکیه از سال‌های 1980 تا 1999 سیاست‌های خصوصی‌سازی، آزاد سازیِ افراطی و ... دنبال شد و نتیجه آن تضعیف پول ملی بود و رسیدن به بن‌بست و تزلزل به طوری‌که یک دلار آمریکا که در سال 1980 برابر 35 لیرِ ترکیه بود، این برابری در سال 1999 به یک میلیون و 650 هزار لیرِ ترکیه! رسیده بود.
فرشاد مؤمنی چنین ادمه ادامه داده است: در اقتصادِ سیاسی؛ تضعیف ارزش پول ملی در واقع پیشروی در باتلاق است، به همین خاطر ترکیه در سال 1999 ترمز سیاست‌های تعدیل ساختاری را کشید و آن را متوقف کرد و با حذف پنج صِفر خواست بگوید که دیگر به سَمت سیاست‌های تورّم‌زا نخواهند رفت. در حالی که در ایران، این موضوع بدون ارائه کوچک‌ترین‌ برنامه مطرح می‌شود و در شرایطی که اقتصاد کشور با طیف گسترده‌ای از بحران روبه‌رو است، در غیاب برنامه، سیاست و تعهد جدی برای مهار سیاست‌های ضد توسعه‌ای، ناهماهنگی در عرصه سیاست‌گذاری، مهار آزمندی‌ها، مهار سلطه بلامنازع دلال‌ها؛ جنبه نمادین خواهد داشت.
فرشاد مؤمنی از نمایندگان مجلس خواسته است: به اعتبار این‌که اراده، سیاست و برنامه‌ای در این زمینه وجود ندارد بنابراین این ظرفیت وجود دارد که حذف صِفرها از سیاست‌های تورم‌زا حسّاسیّت‌زدایی کند که یک خطر بسیار است، از همین روی، نمایندگان مجلس تا زمانی که تضمین‌های کافی نگرفته‌ باشند نباید زیر تأیید این تصمیم نمایشی بروند. برای رسیدن به تضمین‌ها باید برنامه‌هایی مانند حمایت از بخش تولید و زیر فشار گذاشتن غیرمولدها ازسوی دولت ارائه شود و این برنامه‌ها قبل از نهایی شدن، از طریق کانال‌های تخصصی مدنی و افراد صلاحیت‌دار تایید شوند.

3 تیتر از 3 روزنامه تهران در 14 اَمُرداد 1398 ـ سوژه برای تاریخ نگاران

دنیای هنر

مرگ ناگهانی مریلین مونرو و نگاهی كوتاه به زندگینامه او

مریلین مونرو بازیگر 31 فیلم سینمایی پنجم اوت سال 1962 در خانه اش در لس آنجلس « مرده » یافته شد. پلیس گزارش كرد كه در كنار تختخواب او یك شیشه قرص خواب آور به دست آمد و جسد طوری قرار داشت كه دستش به سوی تلفن دراز بود و به نظر می رسد كه با آخرین رمق ، تلاش كرده بود كه تلفن كند. گزارش پلیس تعبیر به خودكشی مریلین 36 ساله شده بود تا نتیجه معاینه جسد از سوی پزشكی قانونی شهر اعلام شود. رسانه های آمریكا از مریلین كه شایعاتی در باره معاشرت او با دو تن از كندی ها ( رئیس جمهوری و دادستان وقت آمریكا ) در افواه وجود داشت به عنوان جذابترین زن آن زمان یاد می كردند.
    داستان زندگی مریلین كه نام قانونی اش « نورما جین بیكر » بود و بدون تغییر آن در دادگاه ، خود را مریلین مونرو معرفی می كرد از همان آغاز با دیگران متفاوت بود كه شنیدنش گوشه ای از تاریج اجتماعی جامعه او را باز تاب می دهد. مریلین اول ژوئن 1926 در لس آنجلس به دنیا آمده بود.
    پدر او شناخته نشد و مادرش كه در یك استودیو فیلمسازی كارمند فنی بود حاضر نشده بود كه پدر او را فاش سازد. هنوز كودك بود كه مادرش به بیماری شدید اعصاب مبتلا شد و به تیمارستان انتقال یافت و مریلین را به پرورشگاه یتیمان سپردند ، ولی بانویی از دوستان مادرش او را هنگامی كه 11 ساله بود از پرورشگاه گرفت و بزرگ كرد.
    مریلین 16 ساله بود كه شوهر آن زن به دلیل جنگ ( جهانی دوم ) به شرق آمریكا منتقل شد و استطاعت نداشت كه مریلین را با خود ببرد . در این وضعیت مریلین راهی جز ازدواج با پسر همسایه كه مایل به زندگی با او بود نداشت زیرا نمی خواست كه به پرورشگاه باز گردد . او با این مرد كه جوانی 21 ساله به نام جیمی بود ازدواج كرد. طولی نكشید كه جیمی به دلیل ادامه جنگ مجبور شد كه در كشتی كار كند و مریلین نیز در غیاب شوهر در یك كارخانه كه عمدتا مایحتاج سربازان جبهه ها را تولید می كرد مشغول بكار شد .
    به منظور تشویق زنانی كه در غیاب مردان خود جای خالی انان را در كارخانه ها گرفته بودند ، روزنامه های آمریكا تصمیم به تهیه عكس و گزارش از این زنان گرفتند .عكاسی كه به كارخانه محل كار مریلین در محله «بوربانك» لس آنجلس رفته بود متوجه زیبایی خیره كننده او شد و عكسش را به یك مجله پر تیراژ داد و انتشار یافت.
    انتشار این عكس سبب شد كه مدیران بنگاههای تبلیغاتی ( تهیه آگهی های تجاری ) سراغ مریلین بروند تا در عكسهای تبلیغ كالا، مدل آنها شود . چون دستمزد خوبی پیشنهاد كرده بودند ، مریلین پذیرفت و مدل آگهی شد و دیری نپایید كه مورد توجه فیلمسازان سینما كه عكسهای او را در آگهی های تجاری می دیدند قرار گرفت.
    سال 1945 (سال پایان جنگ) شوهر مریلین به خانه بازگشت ، ولی با مریلین تازه ای رو به رو شد كه كار هنر را بر خانه داری و شوهر ترجیح می داد.
    جیمی به آسانی مریلین را كه خواهان جدایی بود طلاق گفت . مریلین نزد« لاناترنر» و دو بازیگر دیگر كه به او نزدیك شده بودند با فنون نمایش آشنا شد و در سال 1946 با كمپانی تولید فیلم سینمایی «قرن 21» قرارداد امضاء كرد و طولی نكشید كه با یك بسكتبالیست معروف هم ازدواج كرد.
    مریلین كه زنی باهوش بود، خیلی زود متوجه شد كه نباید استثمار كمپانی های آزمند شود و درصدد دایر كردن یك استودیو فیلمسازی از آن خود بر آمد ؛ به نیویورك رفت و ضمن تكمیل هنر نمایش و درام مستقلا به تهیه فیلم پرداخت.
    وی كه از شوهر دومش نیز جدا شده بود در جریان تهیه فیلم متوجه ضعف خود در نوشتن فیلمنامه شد و با «آرتو میلر» نمایشنامه نگار معروف ازدواج كرد و كار او رونق گرفت.
    ازدواج مریلین با آرتور پنج سال طول كشید و در سال 1961 از هم جدا شدند و از آن پس مریلین، تنها زندگی می كرد و بكار فیلم می پرداخت و جوائز هنری را یكی پس از دیگری می ربود. پیرامون او جنجالهایی هم به راه افتاده بود و شایعاتی شنیده می شد كه مرگ ناگهانی اش اعلام گردید.
    در پی مرگ مریلین ، یك روانپزشك مدعی شد كه قبلا مریلین دوبار به فكر خودكشی افتاده بود. مرگ مریلین یك فیلم جالب او را كه سی و یكمین فیلمش بود نیمه تمام گذارد ه بود و همین امر بردامنه تردیدها هم افزود.

در قلمرو اندیشه

سالروز درگذشت «فردریک اِنگلس» و به این مناسبت نگاهی کوتاه به اندیشه های او و ازجمله؛ تجارت = امرار معاش و زندگی از دسترنج تولیدکنندگان کالا

Friedrich Engels

امروز سالروز درگذشت «فردریك انگلس Friedrich Engels» است که در پنجم آگوست سال 1895 فوت شد. «انگلس» فیلسوف و سوسیالیست بزرگ آلمانی؛ یكی از دو نویسنده مانیفست كمونیست Communist Manifesto است. پدر او یك توانگر بود و كارخانه بافندگی داشت و مایل بود كه پسرش فردریك (فردریش) یك بازرگان شود و وی را برای این كار آماده كرده بود. انگلس اندكی پس از پرداختن به كار تجارت از آن دست كشید و اعلام داشت كه جسم و روح او اجازه نمی دهد كه از درآمد ناشی از تجارت كه وی برای تولید كالا زحمتی نكشیده است امرار معاش كند و این نوع درآمد را زندگی انگلی و طفیلی گری و از دسترنج دیگران می داند و نمی تواند به این كسب و كار ادامه دهد.
     انگلس ضمن بیان این احساس، ابراز عقیده كرد كه دولت ها باید به سود جامعه، تجارت را خود به دست گیرند و هرگونه خرید و فروش در دست دولت (نماینده توده ها) به عنوان خزانه دار جامعه باشد تا نه تنها بر قیمتها كنترل داشته باشند، بلكه درآمد ناشی از این عمل به طور مساوی برای همه مردم هزینه شود. «انگلس» كه با بیان این عقیده، معروفیت یافته بود در پی خروج از دنیای تجارت و زندگانی پدر ثروتمندش، به برلین رفت و به مصاحبت فلاسفه وقت پرداخت. این فلاسفه از جمله هِگل به این دلیل كه پس از «مزدك»، سوسیالیست بزرگ ایرانی قرن ششم میلادی و بنیادگذار این فلسفه در جهان، تا آن زمان كسی این عقاید را تا به این حد افراطی نداشت و یا مطرح نكرده بود وی را یك سوسیالیست رادیكال پنداشتند. این تعبیرها و ارزیابی ها بود كه انگلس را در عقایدش استوار ساخت و به تنظیم و قراردادن این عقاید در مكتب سوسیالیسم پرداخت و نظرات خودرا مشابه آن چیزی یافت كه «كارل ماركس» به زبانی دیگر و علمی تر بیان داشته بود و برای مطابقت دادن هرچه بیشتر این عقاید، در سال 1842 به انگلستان رفت و پس از مطالعه انواع سوسیالیسم كه تا آن زمان مطرح شده بودند با كارل ماركس ملاقات كرد و پس از بحث بسیار و رفت و آمد مكرر، در سال 1844 كمونیست شد و در این زمینه به ماركس پیوست و به اتفاق «مانیفست كمونیست» را نوشتند كه در سال 1848 انتشار یافت و سراسر اروپارا در انقلاب فرو برد.
     انگلس همان سال به آلمان بازگشت و در انقلاب سال 1848 وطن شركت كرد. سپس به انگلستان مراجعت و عمر خود را وقف پیشبرد جنبش سوسیالیست جهانی كرد. انگلس در زمان حیات ماركس هم اختلاف نظرهایی با او داشت، از جمله این كه دانش را ناشی از تجربه می دانست.
     پس از درگذشت ماركس در 1883، انگلس به تدریج به این نتیجه رسید كه برای پیاده كردن سوسیالیسم و ایجاد جامعه بدون طبقه و مردمی از هر جهت برابر، به جای انقلاب پرولتاریا و حذف همه آثار نظامهای طبقاتی (گذشته)؛ بهتر است مرحله به مرحله عمل شود و «تحول» را جانشین «انقلاب» ساخت كه طبیعت بشر، آسانتر پذیرای آن است. به این ترتیب، وی ضمن وفاداری به «سوسیالیسم تمام عیار (كمونیسم)»، راه رسیدن به آن را از طریق ایجاد یك جامعه دمكراتیك سوسیالیستی [سوسیالیستی كردن از طریق به دست گرفتن پارلمان و شوراهای دیگر و انتخاب یك رئیس دولت كه تمایلات چپگرایانه داشته باشد] آسانتر و تحمل پذیر دانست كه نیاز به تخریب و خشونت و تولید مقاومت در دیگران ندارد.
     پس از فروپاشی شوروی در سال 1991، به نظر می رسد كه بیشتر احزاب كمونیست، این روش انگلس را پذیرفته و پیروی می كنند. در میان رهبران سوسیالیست، سالوادور آلنده ،و لولا دا سیلوا (رئیس جمهور پیشین برزیل) بیش از دیگران تاییدگر روش انگلس بوده اند. سوسیالیسم مائو و هوشی مین و هرگونه سوسیالیسم آسیایی و همچنین سوسیالیسم هوگو چاوس (سوسیالیم قرن 21) بوی ناسیونالیستی می دهند. به باور «نلسون ماندلا» و بسیاری از چپگرایان دیگر، استقرار سوسیالیسم در یك جامعه، نسبت مستقیم با رشد فكری و ارتقاء آگاهیهای عمومی و میزان اشتهای مردم به استثمار نشدن و برداشتن دیوارهای طبقاتی دارد (روانشناسی و جامعه شناسی آن جامعه). به عبارت دیگر؛ آمادگی فرهنگی یك جامعه و اشتیاق آن، پیاده كردن سوسیالیسم را ایجاب و میزان پیشروی در آن را تعیین می كند ، نه هیات حاكمه (استالینیسم).

در قلمرو ادبیات

«گی دو موپاسان» داستان نگار فرانسوی ـ نبوغ در نوشتن داستان کوتاه

Guy de Maupassant

گی دو موپاسان Guy de Maupassant (هانری رنه آلبرت) داستان نگار فرانسوی كه در نوشتن داستانهای كوتاه نبوغ داشت و چند داستان ترسناك هم نوشت پنجم آگوست سال 1850 به دنیا آمد و تنها 43 سال عمر كرد.
    دانشجوی دانشگاه بود كه میان فرانسه و آلمان جنگ در گرفت (جنگ سال 1871) و وی داوطلبانه به ارتش میهن خود پیوست. در بازگشت از جبهه، داستان زنی خود فروش را كه در میان مسافران یك واگن بود و به «توپِ پیه» به مفهوم گلوله چربی ـ آدم چاق شهرت داشت نوشت.
    دوموپاسان از مشاهده مناظر، عكسها، نقاشی و صحنه ها الهام می گرفت و داستان خودرا می نوشت.
    با اینكه جوان بود با بسیاری از شعراء و ادیبان وقت دوستی و معاشرت داشت و به محافل آنان می رفت.
    دو موپاسان را كه در عمر كوتاه خود سیصد داستان كوتاه نوشت بزرگترین نویسنده فرانسوی چنین داستانهایی عنوان داده اند. از وی شش داستان مستقل طولانی، سه سفرنامه و یك مجموعه شعر هم باقی مانده است. نوشته های دو موپاسان دارای انواع زمینه ها از درام تا كمدی و پر از مطلب و ماجرا هستند. داستان «زندگی یك زن» كه شرح حیات یك بانوی نورمن است جذاب و خواندنی است.
    گی دو موپاسان در دوران جنگ به بیماری سیفلیس دچار شده بود كه سالها بعد روی اعصاب او تاثیر سوء گذارد به گونه ای كه یك سال پیش از مرگ با بریدن قسمتی از گردن خود قصد خودكشی داشت و از آن پس تحت مراقبت پزشكی زندگی می كرد. بیماری سیفلیس عمر او را كوتاه كرد. گی دو موپاسان ازمیان یك فامیل قدیمی اشرافی فرانسه برخاسته بود. دستچینی از داستای او به انگلیسی ترجمه شده و به صورت Nook Book - eBook درآمده است.

پشت جلد کتاب دستچيني از داستانهاي کوتاه موپاسان به زبان انگليسي

سایر ملل

بكاررفتن نخستین بمب اتمی در جنگ و آغاز دورانی تازه ـ سلاح اتمی مظهر قدرت و بازدارنده از تعرّض به دارنده آن ـ تغییرات در حکومت ها و سیاست ها

ابری قارج مانند، پس از بمباران اتمی از شهر برخاست. پس از انفجار، برق بدون صدایی زده شد و نوری چندین برابر خورشید ساطع گردید

پنجم آگوست سال 1945 به وقت آمریكا (ششم آگوست به وقت ژاپن) یك بمب افكن «بی - 29» آمریكا، نخستین بمب اتمی را بر شهر هیروشیمای ژاپن فرو افكند كه در همان لحظه بیش از شصت هزار تَن كشته و افزون بر 120 هزار تن دیگر مجروح شدند كه بسیاری از مجروحین و آسیب دیدگان (حدود 110 هزار تَن از آنان) نیز به تدریج جان سپردند.
     این بمباران اتمی ساعت 9 و 15 دقیقه بامداد به وقت محلی انجام شد. بمب، معادل 20 هزار تُن «تی.ان.تی.» قدرت انفجار داشت. خلبان هواپیمایی كه بمب را فروافكند سرهنگ پال تیبتز Paul W. Tibbets, Jr بود كه نام مادرش «انولا گی Enola Gay» را روی بدنه هواپیما نوشته بودند. وی بعدا سرتیپ شد و یکم نوامبر 2007 در نود و دو سالگی درگذشت.
     پس از انفجار بمب، برقی خیره كننده جهید و متعاقب آن، ابری سیاه ناشی از سوختن و ذوب شدن آن چه كه در زمین بود به آسمان بلند شد و در ارتفاع 300 متری، قارچ سفید رنگی از این ابر برخاست كه تا ارتفاع هفت كیلومتری زمین بالا رفت.
     این بمب در روی زمین به مساحت چهار مایل مربع همه چیز را نابود كرده بود.
     جمعیت هیروشیما پیش از این حمله اتمی 345 هزار تَن بود. سه روز بعد، دومین بمباران اتمی صورت گرفت و شهر ناگاساکی ِ ژاپن بمباران شد که در این بمباران نیز نزدیک به 80 هزار کشته شدند و شش روز پس از آن، و در پانزدهم آگوست ـ دولت ژاپن اعلام کرد که تسلیم می شود و جنگ جهانی دوم در هر دو جبهه ـ اروپا و شرق آسیا پایان یافت. این جنگ ششم ماه می 1945 در جبهه های اروپا و پس از تسلیم شدن آلمان پایان یافته بود.
     اینک هیچیک از کارکنان بمب افکن انولا گی در قید حیات نیست و آخرین نفر از آنان؛ Theodore Van Kirk (هلندی تبار) در جولای 2014 در 93 سالگی درگذشت. وی در ایالت جورجیای آمریکا زندگی می کرد. ولی بمب افکن انولا گی سالم مانده و در موزه هوایی ـ فضایی آمریکا در حومه واشنگتن نگهداری می شود و دیدن آن آزاد است.
     در همین روز در سال 1963 پیمان منع آزمایشهای هسته ای در جوّ زمین و داخل اقیانوس ها امضاء شد و از آن پس این آزمایشها در زیر زمین انجام گرفته است.
     در سال1995 نیز به مناسبت پنجاهمین سالروز بمباران اتمی هیروشیما صدها هزار تَن در این شهر اجتماع كردند.
     آمریكا عملا از آگوست سال 1939 (و به نوشته برخی از مورّخان، به توصیه و ترغیب آلبرت اینشتاین) كار تولید سلاح اتمی را آغاز كرده بود كه نخستین بمب، 16 جولای (بیست روز پیش از بمباران اتمی هیروشیما) در ایالت نیومكزیكو آمریكا آزمایش شده بود.
    سلاح اتمی که چهار سال پس از بمباران ژاپن، از انحصار آمریکا خارج شد، مظهر قدرت و بازدارنده از تعرّض به دارنده آن شناخته شده است.
     با بمباران اتمی ژاپن، دوران تازه ای در جهان آغاز شده بود با نظام دو قطبی و دو قطب قدرت، رقیب و معارض یکدیگر که با فروپاشی یکی از دو قدرت (بلوک شرق) در اواخر دهه 1980، عقب نشینی سوسیالیسم و عمدتا بر اثر ندانمکاری و فساد مقامات کشورهای سوسیالیستی و تجزیه معمّاگونه اتحاد شوروی (روسیه تزاری پیشین) در1991، نظام خاص و با یک قدرت فعّال بر قرار شده است ـ وضعیتی که نظیر آن در همه طول تاریخ دیده نشده است.
    تغییراتی که ساخت سلاح اتمی پدید آورده است:
     ـ مانع شدن از وقوع جنگ بزرگ دیگر از نوع دو جنگ جهانی قرن بیستم میان قدرت ها و تبدیل انتقام گیری ها و معارضات با هدف تضعیف رقیب به نبردهای اصطلاحا؛ سرد (جنگ رسانه ای ـ جنگ نطق و نوشته، اخطار، تهدید و تحریم)، انواع فریبکاری ازجمله در مذاکرات و کسب امتیاز، انواع جاسوسی، نفوذ در برخی از مقامات و جلب آنان و تخریب و تضعیف حریف از این راهها تا فروپاشی از درون [مثال: فروپاشی شوروی و بلوک شرق بدون جنگ].
    ـ ایجاد جنگ های منطقه ای، درگیری های محلی و آشوب و ناامنی با هدف گرفتن ماهی از آب گل آلود و .... امروزه و عمدتا از آغاز قرن 21، جنگ های نیابتی ـ درگیری دو و یا چند قدرت به صورت غیر مستقیم و به دست عوامل در منطقه.
    ـ یافتن بهانه و استفاده از هر فرصت برای ازمیان بردن و یا قطع نفوذ معاندِ بالقوه و یا بالفعل که منافع منطقه ای اش را به مخاطره اندازد و یا اینکه موازنه را برهم زند زیراکه «اقتصاد» و منافع، عامل هر رویداد در طول تاریخ بوده و درگیری ها، انگیزه اقتصادی داشته اند. بنابراین، اصحاب منافع و آزمندان برضد اخلاقیات و اصحاب اندیشه بوده اند.
    ـ بکار بردن حربه تهدید. در عِلم سیاست، در مواردی «تهدید» مؤثرتر از جنگ و درگیری فیزیکی تعریف شده است و با بار مالی ناچیز.
     ـ افتادن تصمیگیری ها و اقدامات به دست افراد زرنگ، اصحاب منافع، خواص و ... (طبقات مشخّص) که نتیجه اش خارج شدن دمکراسی از اصول و افتادن اختیارات دولتی به دست منفعت طلبان، قدرت جویان و جاه طلبان و رواج بساط ساخت و پاخت، نقش بر کاغذ شدن عدالت اجتماعی، حق و انصاف و گسترش فساد بویژه فساد دولتی. خریداری شدن و افتادن رسانه ها در دست اصحاب منافع و نفوذ و دلّالان بورس ها و ... و گسترش هرچه بیشتر فاصله دارا و ندار و در نتیجه افزایش ناخرسندی و خشم سایرین و واکنش ها.
     ـ تلاش همه جانبه قدرت های اتمی برای جلوگیری از اتمی شدن کشورهای دیگر تا قدرت ها، متعدد نشوند، سهم خواهی نکنند و منافع آنها کاهش نیابد.
     ـ گسترش نارضایتی توده ها و خشم آنها و بازگشت آنارکیسم و پهن شدن بساط تخریب و ترور و فراگیرشدن سایه ترسِ ناشی از آن به همانگونه که در اواخر قرن 19 و اوایل قرن 20 بود [نمونه اش؛ ترورهای روزافزون اخیر در اروپا، آمریکا، خاورمیانه، آسیای جنوبی و ... که باید هشدار تلقی شوند.]، و سرانجام؛ یک انقلاب جهانی و دگرگونی های عمیق و وسیع.
     ـ گسترش ارتباطات افراد باهم و در این ارتباطات، تبادل اطلاعات و نظرات و افشاء فساد دولتی و اصحاب منافع که بغض و خشم را نهادینه می کند.
    ـ احتمال آسان شدن ساخت سلاحهای انفرادی اتمی، لیزری، روباتیک و ... و از دست رفتن آرامش و امنیت.

چند منظره از شهر هيروشيما در آگوست 1945 و پس از بمباران اتمي ـ ویرانی کامل

... و بمب افكن شماره 82 (انولا گي): در حال پرواز، پس از رها ساختن بمب اتمي بر هيروشيما در حال فرودآمدن در پايگاه خود فرود و اینک در موزه هوایی ـ فضایی آمریکا در حاشیه شهر واشنگتن

کارکنان بمب افکن Enola Gay شماره 82 که Paul W. Tibbets, Jr خلبان آن نام مادرش را بر این بمب افکن گذارده بود. Theodore Van Kirk آخرین تَن از این شمار که هنوز زنده بود، در آخرین هفته جولای 2014 و در 93 سالگی درگذشت

مرگ 450 تَن كه نتیجه بی اعتمادی انسان نسبت به انسان بود

اظهارات شهود و كسانی كه از حادثه حریق فروشگاه خواربار (سوپر ماركت) یوكوآ بولانوس واقع در شهر آسانسیون پایتخت كشور پاراگونه واقع در آمریكای لاتین جان سالم به در برده بودند ثابت می كند كه به علت قفل بودن در خروجی فروشگاه، 450 تن كشته و به همین شمار هم مجروح شدند. این «در» باز بود ولی همین كه لوله گاز فروشگاه منفجر شد آن را قفل زدند تا صدها تن مردمی كه در آنجا بودند مرتكب سرقت نشوند و بدون پرداخت بها، اجناسی را که انتخاب کرده بودند نبرند!.
    این مطلب مورد تایید ماموران آتش نشانی هم قرار گرفته بود كه خود این ماموران متهم به جاندوست بودن شده اند زیراكه ترسیده بودند به میان آتش بروند و به نجات مجروحین كمك كنند. از سوی دیگر، مدیر فروشگاه، از ترس سرقت های شبانه، ماهها پیش از وقوع حادثه، بر درِ خروجی اضطراری فروشگاه دو قفل ورودی و خروجی تعبیه کرده بود تا كسی نتواند آن در را در ساعاتی كه فروشگاه تعطیل بود با یک كلید (از داخل و یا از خارج) باز كند.
     این حریق كه اول آگوست 2004 روی داد، از نظر شمار تلفات حریق یک سوپر ماركت در جهان بی سابقه بود.
    جامعه شناسان آمریكای لاتین كه در این زمینه با رسانه ها مصاحبه كرده بودند گفته بودند كه این حادثه ضعف های متعدد انسانی و بوروكراسی را آشگار كرد از جمله نگرانی از بی صداقتی مردم و بردن اموالی كه متعلق به خودشان نیست و همین نگرانی و نیز مادیگری سبب شده بود كه مدیر فروشگاه به جای جان مردم نگران حفظ اجناس فروشگاه باشد و دستور دهد در خروجی را در جریان حریق ببندند كه با این عمل، اموال او رفت و همین طور جان مردم. این حادثه همچنین ضعف دولت در بازرسی اماكن را ازجمله سیستم ایمنی آنهارا به ثبوت رساند و بالاخره نشان داد كه برخی ماموران آتش نشانی به جان خود بیش از تكالیفشان توجه می كنند!.

سوپر مارکت پس از حريق

ماجرای اجساد ولیعهد روسیه تزاری و خواهر او که بلشویک ها آنان را اعدام کرده بودند

دولت روسیه تلاش تازه ای را برای تأیید هویت بقایای دو جسد آغاز کرده است که در سال 2007 به دست آمده و گفته شده است متعلق به الکسی رومانوف 14 ساله ـ آخرین ولیعهد روسیه تزاری و ماریا 19 ساله یکی از خواهران او هستند و در آرشیو دولتی روسیه نگهداری می شوند. این دو جسد 89 سال پس از اعدام نیکلای دوم تزار روسیه، بانوی او، 4 دختر آنان و تنها پسرشان، پزشک خانوادگی، کلفت، نوکر و آشپز خانواده در 70 کیلومتری محل اعدام به دست آمده اند. قبلا هم گزارش شده بود که بلشویک ها جسد الکسی و ماریا را به محل دور دستی انتقال داده بودند تا احیانا به دست ضد انقلاب روسیه نیافتند و از آنان بُت نسازند. دولت روسیه باقیمانده اجساد نیکلای دوم و بقیه اعضای خانواده او را در سال 1998 با تشریفات ویژه در سن پترزبورگ مدفون ساخت و عکس بزرگی از نیکلای دوم در کاخ کرملین نصب شد. کلیسای اُرتودُکس روسیه هم اورا مارتیر (شهید) لقب داد.
9 ماه پس از پیروزی انقلاب بلشویكی روسیه و 16 ماه پس از تفویض اختیارات، 16 جولای 1918 نیكلای دوم ـ تزار مستعفی روسیه، همسر و فرزندانش كه در شهر یکاترینبورگ (منطقه اورال) به حالت تبعید به سر می بردند اعدام شدند. تصمیم اعدام كه از سوی كمیته محلی انقلاب گرفته شده بود در مورد تزار، همسرش الكساندرا، پسرش (ولیعهد سابق) الكسی، چهار دختر تزار، نوكر، کلفت، آشپز و پزشک آنان انجام شد و این 11 تن در کنار هم و در یک اطاق اعدام شدند. كمیته محلی انقلاب بعدا اعلام كرد از آن بیم داشت كه به سبب ادامه جنگ داخلی، مخالفان كمونیسم و انقلاب، تزار مستعفی را بربایند، رئیس خود کنند و در برابر انقلاب قرار دهند.
نیكلای دوم كه از سال 1894 بر روسیه حكومت كرده بود در پی شكست های پی در پی ارتش روسیه از آلمان در چند جبهه و از دست رفتن دو میلیون نظامی روس ـ تنها در یك نبرد، مورد انتقاد شدید قرارگرفته و 16 مارس سال 1917 تفویض اختیارات كرده بود. جمع تلفات نظامیان روسیه در جنگ جهانی اول سه میلیون و سیصد هزار تَن بود. روسیه که قبلا از ژاپنی ها شکست خورده بود برای دفاع از صرب های همنژاد وارد جنگ جهانی اول شده بود. در آن زمان تزار روسیه پادشاه لهستان و دوک بزرگ فنلاند نیز بود. در زمان سلطنت نیکلای دوم ـ در آگوست 1907، دولت لندن و دولت روسیه با میانجیگری فرانسه ایران ـ کشوری را که بیش از هزار سال ابرقدرت بود ـ میان خود به دو منطقه نفوذ قسمت کرده بودند.

نیکلای دوم، بانو و فرزندانش

برخی دیگر از رویدادهای 5 اوت

1583: گیلبرت، دریا نورد انگلیسی پس از رسیدن به «نیو فاوند لاند ـ كانادا» و توقفی كوتاه در آنجا، انگلستان را مالك آن اعلام كرد!! (به همین آسانی).

1772: روسیه، پروس (آلمان) و اتریش سرزمین لهستان را میان خود قسمت كردند که در تاریخ از آن به عنوان نخستین «تقسیم لهستان» نام برده شده است.

1775: نخستین كشتی اسپانیایی وارد خلیج سانفرانسیسكو شد.

1846: دولت لندن و دولت واشنگتن ارگون (سرزمین واقع در شمال غربی آمریكا و اینک از اعضای این فدراسیون) را در مدار 49 درجه میان خود قسمت كردند.

1858: کابل کشی خط تلگراف سراسری اقیانوس اطلس به پایان رسید و دو قاره آمریكا و اروپا از این طریق به هم مرتبط شدند. این خط توسط «سایروس فیلد» كشیده شد.

1861: مالیات بردرآمد در آمریكا (مالیات دولت فدرال) 3 در صد تعیین شد. اینك برحسب میزان درآمد چندین برابر آن زمان است. در آمریکا، هر شهروند سه نوع مالیات پرداخت می کند؛ مالیات فدرال (دولت مرکزی)، مالیات استیت و مالیات شهرِ محل سکونت و درصد مالیات های شهری و ایالتی در هر شهر و استیت متفاوت از شهر و استیت دیگر است و میزان آن را مجالس هر استیت و شورای هر شهر تعیین می کند.

1939: ایران دارای كارخانه هواپیما سازی به نام شهباز و نیز یك باشگاه هواپیمائی شد. آموزش خلبانی هواپیما برعهده این باشگاه بود.

1944: نخستین كنگره حزب توده (حزب کمونیست ایران) كه دهم اَمُرداد با شركت 168 تَن نمایندگان این حزب در تهران و شهرستانها و نیز مدعوین خارجی در تهران تشكیل شده بود با صدور چند اعلامیه و قطعنامه پایان یافت. یک سال پس از آن زمان جنگ جهانی پایان یافت. شکست آلمان قطعی به نظر می رسید ولی ژاپن همچنان بر طبل پیروزی می کوبید و بر آسیای شرقی و جنوب شرقی تا مرز هند تسلّط داشت.

1953: در پی امضای قرارداد ترك مخاصمه، كار مبادله اسیران جنگ كره آغاز شد.

1962: «نلسون ماندلا» كه به پدر آفریقا معروف شده است به اتهام تلاش برای براندازی دولت سفید پوستان (اقلیت) آفریقای جنوبی دستگیر و بعدا به حبس ابد محكوم شد كه پس از 27 سال زندان آزاد گردید و رهبر وطن خود شد [جزئیات به موقع خود در این تاریخ آنلاین آمده است].

1964: دولت فدرال آمریکا كه با ماجرای حمله به ناوشكن «مادوكس» در خلیج تونکن Tonkinبهانه لازم را به دست آورده بود بمباران هوائی ویتنام شمالی از جمله شهر هانوی را آغاز كرد.

1972: (شش سال پیش از سال انقلاب) بمبی در خیابان شاهرضای تهران (خیابان انقلاب) منفجر شد و تلفات به بار آورد.

مطالعه این سایت و نقل مطالب آن با ذكر ماخذ (نشانی کامل سایت و نام مولف آن) آزاد است، مگر برای روزنامه های متعلق به دولت و دستگاههای دولتی؛ زیرا كه مولف این سایت اكیدا «روزنامه نگاری» را كار دولت نمی داند. روزنامه عمومی به عنوان قوه چهارم دمكراسی باید كاملا مستقل از دولت و سازمانهای عمومی باشد تا بتواند رسالت شریف خود را به انجام برساند.

تماس با مولف:

editor (a) iranianshistoryonthisday.com
n.keihanizadeh (a) gmail.com