Iranians History on This Day

روز و ماه خورشیدی و یا میلادی مورد نظر را انتخاب و كلید مشاهده را فشار دهید

میلادی

خورشیدی

8 فوريه

جستجوی:

هدیه مولف
این سایت مستقل و بدون كوچكترین وابستگی؛ هدیه ناچیز مولف كوچك آن به همه ایرانیان، ایرانی تبارها و پارسی زبانان است كه ایشان را از جان عزیزتر دارد ؛ و خدمتی است میهنی و آموزشی كه خدمت به میهن و هموطنان تكلیف و فریضه است كه باید شریف و خلل ناپذیر باشد و در راه انجام تكالیف میهنی نیاز به حمایت مادی احدی نباید باشد، و نخواهد بود. انتخاب موارد برای نگارش و عرضه در سایت نظرشخص مولف است.

Select your preferred language to translate this page into.

لینک به این صفحه

ایران

سالمرگِ «هلاگوخان مغول» که بغداد و دمشق را تصرف و ویران ساخت ـ هلاگو از حمایت اروپاییان برخوردار بود

تصویر هلاکوخان (هولاگو) و زنش دوقوزخاتون

هولاگوخان، ایلخانِ متصرفات مغولان در آسیای غربی و از جمله ایران هشتم فوریه 1265 در 48 سالگی درگذشت و در جزیره كبود واقع در دریاچه ارومیه دفن شد. [عرب «هُلاكو» می نویسند زیرا كه حرف «گ» ندارند]. وی كه نوه چنگیز و برادر قوبیلای قاآن (خان بزرگتر مغولان و خاقان چین) بود در طول ایلخانی خود، بین النهرین، شام (سوریه) و قسمت های دیگری از آناتولی (ترکیه امروز) را تصرف كرد، شهر بغداد را در دهم فوریه 1258 و شهر دمشق را در یكم مارس 1260 میلادی (دو سال بعد) تصرف، قتل عام و ویران ساخت و به خلافتِ «اسمی» عباسیان [در بغداد] و حكومت ایّوبیان ـ کُردها [بر سوریه] پایان داد، ولی ارتش او در سوم سپتامبر 1260 در ناحیه «عین جالوت» از نیروهای سلطان مصر (از دودمان مَملوك) شكست خورد و فلسطین و بیشتر سوریه را از دست داد و به شرق فرات عقب نشست.
     هولاگو (هُلاكو) كه مادرش مسیحی نَسطوری و زنش [دوقوز خاتون] نیز عیسوی بود از حمایت مسیحیان منطقه و اروپا برخوردار بود و با سلاطین دیار فرنگ و پاپ مكاتبه داشت. برخی از مورّخان، وی را ضد مُسلِم نوشته اند.
    هلاكو پس از انتصاب به سمت ایلخان آسیای غربی، آن شمار از ایرانیان و عمدتا «لُر ـ بختیاری» ها را كه در برابرش ایستاده بودند شكست داده بود و پیروان حسن صباح (فدائیان) را با تصرف و انهدام دژهای کوهستانیِ شان از میان برداشته بود.

نقل این مطلب بدون ذکر نشانی پایگاه و نام مولف (نوشیروان کیهانی زاده) ممنوع است زیرا که نتیجه تحقیقات شخص وی و نظر اوست.

روزی که «نورجهان» کودتای یک ژنرال هندی برضد شوهرش جهانگیرشاه را شکست داد ـ در واقع، حكمرانِ هندوستان بانویِ ایرانیِ امپراتور بود

جهانگيرشاه که تصوير نورجهان را به دست دارد

هشتم فوریه سال 1627 «نورجهان» بانوی ایرانی جهانگیرشاه امپراتور گوركانی هندوستان كودتای ژنرال محبت خان فرمانده پادگان دهلی برضد شوهرش را سركوب و توطئه گران را به بند كشید. هنگام كودتا، جهانگیرشاه در بستر بیماری بود و ژنرال محبت خان در نظر داشت كه پس از پیروزی كودتا، «خُرّم» پسر نابینای شاه را بر تخت بنشاند و خود، عملا صاحب اختیار هندوستان شود؛ حال آن كه «اورنگ زیب» پسر دیگر جهانگیرشاه شایستگی بیشتری داشت و با فساد و خودسری دولتمردان مخالف بود.
     جهانگیرشاه بسال 1605 پس از درگذشت پدرش اكبرشاه بر جای او نشسته بود و چهار پسر به نام های خرّم، خسرو ، دارا شكوه ، و اورنگ زیب داشت. نورجهان كه نام او قبلا «نورالنساء» بود بانوی دوم جهانگیرشاه بود. از علاقه جهانگیر شاه نسبت به زن ایرانی اش با وجود دو شكست نظامی از ایران در دهه 1620 در منطقه قندهار كاسته نشده بود و پدر او را هم به وزارت منصوب و از كمك به گسترش فرهنگ، هنر و ادب ایرانی در هند فرو گزار نكرده بود.
    جهانگیرشاه كه از اواخر سال 1626 میلادی بیمار و بستری شده بود 28 اكتبر 1627 درگذشت. پیش از بیماری او هم، امور كشور عملا در دست «نورجهان» بود، زیرا جهانگیرشاه به علم و هنر و ادب بیش از سیاست و کشورداری علاقه داشت.
    «توماس رو Thomas Roe» انگلیسی در خاطرات خود از اقامت در هند نوشته است كه به سبب بی علاقگی جهانگیرشاه به امور سیاست، در بیشتر سالهای سلطنت او، زمام امور هند عملا در دست زنش بانو «نورجهان» دختر اعتمادالدوله ایرانی بود كه زنی باهوش و جسور بود و اطلاعات منطقه ای و تاریخی فراوان داشت.
    به نوشته توماس رو، جهانگیرشاه پژوهشهای علمی و بحث و همنشینی با دانشمندان و ادیبان را بر كار سیاست ترجیح می داد. یك نمایشگاه بزرگ مینیاتور و یك هزار و 400 نقاشی ترسیم شدهِ بر پرده داشت. زبان دربار او «فارسی» بود و شاعران فارسی گو بیش از شاعران هندی به آنجا رفت و آمد داشتند. نورجهان تعمدا از داخل حرمسرا حكومت می كرد؛ زیراکه نمی خواست مقامات اداری به او دسترسی داشته باشند، چاپلوسی کنند، دروغ بگویند و نظر اورا تغییر دهند. او حتی احكام اعدام را از جانب شوهرش امضاء می كرد. نورجهان از همان نخستین روز ازدواج با جهانگیرشاه، کارِ اندرزدادن به او را آغاز كرده بود.

ایران، یا منطقه تحت نفوذ اعلیحضرت تزار همه روسیه؟!

هشتم فوریه سال 1908 (19 بهمن) دولت روسیه در پی دادن اخطار به دولت عثمانی (به پایتختی استانبول) كه نیروهایش را از مرز ایران بازگرداند به اعزام واحدهای تازه نفس به مرزهای عثمانی دست زد.
دولت مسكو در اخطاریه خود به دولت استانبول، به جای بردن نام ایران نوشته بود: «منطقه تحت نفوذ اعلیحضرت تزارِ همه روسیه»!.
این هشدارِ به عثمانی، یك سال و پنج ماه و هشت روز پس از امضای سازشنامه مورخ 31 آگوست 1907 انگلستان و روسیه معروف به معاهده سن پترزبورگ مبنی بر تقسیم ایران به دو منطقه نفوذ میان این دو قدرت اروپایی داده شده بود.

روزی که بعثی های عراق دولت شاه را متهم به شركت در توطئه کودتا بر ضد دولت بغداد کردند

دولت عراق [دولت حزب بعث] نوزدهم بهمن 1348 (هشتم فوریه 1970) ضمن صدور اعلامیه ای شدیداللحن دولت وقت ایران را متهم كرد كه در توطئه كودتای عراق كه سركوب شده بود به آمریكا كمك كرده و در تحریك كُردها برضد دولت بغداد ابزار سیاست آمریكا شده و آمریكا از طریق ایران پول و اسلحه به كُردهای عراق می رساند. دولت ایران پاسخی صریح به این اعتراض دولت عراق نداد. دولت عراق در همین سال با کُردهای این کشور به توافق رسید و به آنان امتیازهایی داد تا شاید از تحریک خارجی بکاهد. دولت بغداد بعدا از اجرای توافقنامه سر باز زد و درگیری با کُردها ازسرگرفته شد که از 1974 شدت گرفت. در این درگیری دوباره، آمریکا و ایران ایفای نقش سابق را ازسرگرفتند و همچنین اعتراض های مجدد دولت بغداد.
     مندرجات كتاب خاطرات هنری كیسینجر مقام وقت دولت آمریكا که دو دهه بعد انتشار یافت نشان داد که اعتراض فوریه 1970 و اعتراض های بعدی دولت عراق بی مورد نبود. طبق خاطرات کیسینجر، دولت ایران كمكهای آمریكارا به كُردهای عراق كه با دولت این كشور در حال جنگ بودند منتقل می کرد، رابط دو طرف بود و بعدا به مصطفی بارزانی اجازه داده بود كه در ایران سكونت و از اینجا مبارزه و ضدیّت با حكومت بغداد را رهبری كند.
     این رویداد شباهت معکوسی به مبادله اعتراضیه های شوروی و ایران نسبت به یکدیگر در سال 1326 (سوم فوریه 1948) داشت. دولت مسكو اعتراض كرده بود كه چرا ایران بر خلاف قراداد 1921 رفتار كرده و با مساعی آمریكا بر ضد شوروی همكاری می كند و دولت ایران در پاسخ 14 بهمن ماه سال 1326 خود به اعتراض دولت مسكو متقابلا به این دولت اعتراض كرده بود كه چرا مصطفی بارزانی را كه همدست تجزیه طلبان ایران [قاضی محمد] بوده پناه داده است.
    [مشروح انتقال كمكهای نظامی آمریكا به كُردهای عراق از طریق ایران را می توانید در كتاب خاطرات هنری كسینجر بخوانید]

رهبر جمهوری اسلامی: ملت ایران مذاکره زیر فشار و تهدید را قبول نمی کند ـ علیه مصدق که به آمریکا اعتماد کرده بود، کودتا سازماندهی کردند

آیت‌الله خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی ایران هفتم فوریه 2013 (19 بهمن 1391) در دیدار با گروهی از فرماندهان و افراد نیروی هوایی ارتش ضمن بیان مطالبی، به اشاره اخیر مقامات دولت آمریکا درداشتن آمادگی برای مذاکره با ایران واکنش نشان داد و گفت که با توجه به سوابق و واقعیات، تأکید می کنیم که مذاکره و فشار دو راه جداگانه هستند و ملت ایران قبول نمی کند که زیر فشار و تهدید، با تهدید کننده مذاکره کند. هرکس که بخواهد سلطه آمریکا را مجدداً برقرار کند و برای جلب رضایت آمریکایی ها از منافع ملی، پیشرفت کشور و استقلال ملی صرفنظر کند ملت گریبان اورا می‌گیرد و من هم اگر خلاف این خواست عمومی حرکت کنم مورد اعتراض مردم واقع می شوم. ما با هر کشوری که علیه ایران توطئه نداشته است مذاکره و ارتباط داشته ایم و این روش را در خدمت منافع ملی می دانیم.
    خبرگزاری فارس که این سخنان را به نقل از وبسایت دفتر آیت الله خامنه ای منتشر ساخته نوشته است که در دیدار 19 بهمن 1391، رهبر جمهوری اسلامی با انتقاد از شماری ساده لوح و یا دارای غرض که از پیشنهاد امریکا ابراز خرسندی می کنند گفت: مذاکره با امریکا مشکلی را حل نمی کند چرا که این دولت در 60 سال گذشته (از امُرداد 1332) به هیچیک از وعده های خود عمل نکرده است. سازماندهی کودتای 28 امُرداد علیه دکتر مصدق آن هم در حالیکه او به امریکاییان اعتماد کرده بود و نیز حمایت مستمر از حکومت ظالمانه و مستبد پهلوی، دو نمونه از تبیین رفتار آمریکایی ها در قبال ایرانیان بوده اند. پس از انقلاب هم در برهه‌ای، مسئولان از روی خوش بینی به آمریکاییان اعتماد کردند اما آنها ایران را محور شرارت خواندند و به ملت ایران اهانتی بزرگ کردند.
    به گزارش فارس، رهبر جمهوری اسلامی همچنین با اشاره به پیشنهاد 4 سال پیش آمریکا برای مذاکره گفت: همان موقع تأکید شد که ما پیشداوری نمی کنیم و منتظریم عمل آنان را ببینیم اما در این چهار سال جز ادامه توطئه ها، کمک به فتنه گران و حمایت از تروریست ها که دانشمندان ایران را ترور کردند چیزی مشاهده نشد.
    رهبر جمهوری اسلامی در این دیدار گفت که مردم ایران در این 3 دهه، به ملتهای دیگر آموختند که می توان و باید در مقابل سلطه بیگانگان ایستاد و حرکت مستقل، پیشتاز و سرافرازانه را ادامه داد.
    فارس نوشته است که آیت الله خامنه ای در دیدار 19 بهمن 1391 استمرار فشارهای گوناگون و تهدیدات 34 ساله آمریکا همزمان با سخنان مسئولان این کشور درباره آمادگی برای مذاکره با ایران را نشان دهنده فقدان حسن نیّت اینان دانست و هوشیاری و مرعوب نشدن ملت ایران در مقابل حرکتهای حیله گرانه را مورد تأکید قرارداد و گفت: طرح مجدد و مکرّر آمادگی برای مذاکره با ایران در سخنان اخیر مقامات امریکا تازگی ندارد و آنها در مقاطع مختلف، آن را تکرار کرده اند. آیا سخن گفتن از مذاکره همزمان با ادامه فشار و تهدید معنایی دارد؟. ما البته نیاز آنها به مذاکره را درک می کنیم چون سیاست خاورمیانه ای آمریکا دچار شکست شده و آنها برای ترمیم این شکست نیاز دارند برگ برنده ای را رو کنند. آنها می خواهند به دنیا بگویند که حسن نیّت دارند، اما کسی این حسن نیّت را نمی بیند. آنان اسلحه را مقابل ملت ایران می گیرید و می گویید یا مذاکره یا شلیک می کنیم!، فشار با مذاکره سازگار نیست.
    به گزارش فارس، آیت‌الله خامنه‌ای در این دیدار بصیرت و بیداری را رمز موفقیت برشمرد و گفت: مردم با هوشیاری و بصیرت عمومی، دست آمریکایی ها و صهیونیستها را در هر حرکتی، بخوبی می خوانند و در رفتار و مواضع خود دچار خطا نمی شوند. حرکت عظیم مردم ایران حرکتی در جهت تأمین منافع «ایران، امت اسلامی و جامعه بشری» است و این ملت (ایران) امت اسلامی را به اوج افتخار خواهد رساند.
    اظهارات آیت الله خامنه ای انعکاس جهانی داشت. دویچه وله (صدای جهانی آلمان به دهها زبان) آن را چنین گزارش کرد:
    آیت‌الله خامنه‌ای پیشنهاد معاون رئیس جمهور آمریکا [جو بایدن] برای مذاکره مستقیم میان دو کشور را رد کرد. او گفت که استقبال برخی از پیشنهاد مذاكره آمریكا "از روی ساده لوحی یا غرض" بوده است. [علی اکبر صالحی] وزیر امور خارجه‌ی کابینه احمدی نژاد از پیشنهاد «جو بایدن» استقبال کرده‌ است. یک هفته پیش از این و در جریان کنفرانس سالانه امنیتی مونیخ، جو بایدن معاون رئیس جمهور آمریکا گفته بود که در صورت جدّی بودن ایران، برای رفع بحران هسته‌ای این کشور آمادگی مذاکره دوجانبه داریم.
    رسانه های آمریکا در این زمینه خبر اسوشییتدپرس را نقل کرده بودند که نوشته بود رهبر جمهوری اسلامی پیشنهاد مذاکره دوجانبه آمریکا با ایران را قویّا رد کرد. گزارش اسوشییتدپرس بامداد پنجشنه 7 فوریه 2013 به وقت واشنگتن از شبکه های تلویزیونی آمریکا نیز پخش شد.

بهمن 1392، حجت الاسلام حسن روحانی: چرا تنها یک عدهِ معدودِ کم سواد که «از جای خاص تغذیه می شوند» باید از توافق نامه ژنو حرف انتقادی بزنند

به گزارش 15 بهمن 1392 خبرگزاری فارس، حجت الاسلام حسن روحانی رئیس جمهور [رئیس جمهور وقت] در نشست روسای دانشگاه ها و مدیران پارک های علم و فناوری که در دانشگاه شهید بهشتی برگزار شده بود، با انتقاد از برخی جریان های سیاسی کشور، گفته بود: "یک عده، متوّلی مردم شده اند ـ شما چه کاره اید که متوّلی مردم شده اید؟. مگر با یک شعار، انسان متولی می‌شود؟، به چه مناسبت شما دلسوزتر از دیگران هستید!.".
    حسن روحانی با اشاره به برخی انتقادات از توافق نامه ژنو نیز گفته بود: "چرا فقط یک عدهِ «معدودِ کم سواد» که «از جای خاص تغذیه می شوند» باید از این توافق حرف انتقادی بزنند، چرا استادانِ دانشگاه های ما خاموش اند و درباره این اتفاق بزرگ بین المللی حرف نمی‌زنند؟، چرا با مردم همراه نمی شوید؟.".
    حسن روحانی در این اجلاس گفته بود: "وحشت غول کنکور در مقطع کارشناسی [لیسانس] از میان رفته، اما آیا مشکلات ما حل شده است؟. چرا در علوم انسانی پیشرفت نمی کنیم، ولی در سایر علوم پیشرفت می کنیم؟، چون در شیمی خط قرمز نداریم، ولی در علوم انسانی داریم.".
    رئیس جمهور [رئیس جمهور وقت] با بیان اینکه دانشگاه محل «سیاسی کاری» و حزب گرایی نیست، گفته بود که با پول خودشان بروند ساختمان بگیرید و کار سیاسی کنند نه با پول ملّت.
     روحانی با بیان اینکه شناخت جهان و سیاست باید در دانشگاه صورت گیرد، گفته بود: "این به معنای این نیست که دانشگاه مرکز حزب و جناحی باشد. هیچ‌کس حق ندارد با پول بیت‌المال برای تبلیغ یک حزب یا یک جناح در دانشگاه کار کند. ".

واکنش به عبارت «کم سوادها»: درخواست 19 نماینده مجلس از رئیس رادیوتلویزیون دولتی که به منتقدان توافق نامه هسته ای ژنو فرصت ابراز نظر دهد

به گزارش 17 بهمن ماه 1392 خبرگزاری های داخلی، 19 تن از نمایندگان مجلس شورای اسلامی در نامه ای از رئیس صدا و سیما (رادیوتلویزیون دولتی) خواسته بودند فرصتی دهد تا منتقدان توافق نامه هسته ای ژنو بتوانند درباره آن ابراز نظر و با موافقان توافق نامه مناظره و بحث کنند تا ملت آگاه شود و قضاوت کند.
    خبرگزاری تسنیمTasnim متن نامه را به این شرح منتشر کرده بود:

    جناب ضرغامی، ریاست [وقت] سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران

    با سلام

    نظر به اینکه رئیس‌جمهور [حجت الاسلام حسن روحانی] در جمع استادان دانشگاه نه‌تنها استادان دانشگاه را به‌جهت عدم دفاع از توافق‌نامه [هسته ای] ژنو به ترسو بودن متهم ساخته، بلکه منتقدان این توافق‌نامه را نیز با ادبیات نامناسبی «کم‌سواد» خطاب کرده است [کرده بود] و این سخنان از سیمای جمهوری اسلامی [تلویزیون دولتی] پخش شده است [شده بود].
    مقتضی است فرصتی فراهم آورید تا منتقدان این توافق‌نامه ـ که [این توافق نامه] قطعاً حقوق مسلم مردم ما را مخدوش کرده است، با حضور موافقان به بحث و بررسی آن بپردازند.
    19 نماینده مجلس، امضاء کنندگان نامه:
    محمود نبویان*، حسین نقوی‌حسینی، محمدجواد کولیوند، ‌حسین طلا، محمد دهقان، مهدی کوچک‌زاده،‌ مِهرداد بذرپاش، محمد کوثری، زهره طبیب‌زاده نوری، علیرضا زاکانی، حمید رسایی، سلیمانی، ناصر سودانی، مسعود میرکاظمی، مهدی موسوی‌نژاد،‌ علی‌اصغر زارعی، روح‌الله حسینیان و حسین نجابت.

    طبق اصل 175 قانون اساسی، در صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، آزادی بیان و نشر افکار ـ با رعایت موازین اسلامی و مصالح کشور باید تأمین شود.
    ـــــــــ
    * محمود نبویان نماینده تهران در مجلس شورای اسلامی و مدرّس دانشگاه و حوزه، یک هفته پیش از آن گفته بود: "در جلسه کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس جملاتی را از متن توافق‌نامه ژنو برای عراقچی (نماینده وزارت امورخارجه در مذاکرات ژنو) خواندم و گفتم ما [مجلسیان] نسبت به این توافق نامه انتقاداتی داریم و به نظر ما در این توافق‌نامه بین «داده‌ها» و «گرفته‌ها»ی جمهوری اسلامی توازن برقرار نیست. در این توافق نامه، ما تقریبا 90 درصد از توانمندی هسته‌ای خود را داده‌ایم، حال آنکه طرف های دیگر کمتر از ده درصد ـ 5 تا 10 درصد ـ تحریم ها را برداشتند و 90 درصد دیگر باقیمانده اند و این توازن نیست و چیزی دست ما را نگرفته است. ما در 28 مورد تعهد داده‌ایم. اینکه در مذاکرات چه گفتید و چه نگفتید، فایده‌ای ندارد و مهم، آن چیزی است که به عنوان سند امضاء کردید. آنطورکه معلوم است طرف های دیگر می خواهند که 90 درصد باقیمانده تحریم‌های نفتی و بانکیِ مصوّب خود و یا منعکس در قطعنامه‌های شورای امنیت را پس از 20 سال! بردارند [که در این فاصله ممکن است دست به انواع بازی و بهانه گیری بزنند و چیزهای دیگری از ما بخواهند]. در توافق نامه، ما تعهد داده‌ایم که نصف مجتمع غنی‌سازی نطنز، سه‌چهارم مجتمع غنی‌سازی فردو، کُلِ آب‌سنگین اراک و بیش از 90 درصد تولید سانتریفیوژ را از دست بدهیم، ولی در آن (توافق نامه) مطلقا اشاره ای به «حق غنی‌سازی» ما دیده نمی شود.".
    به عراقچی همچنین گفتم: "یک جای توافق‌نامه را به من نشان بدهید که نوشته شده باشد ما حتی حق غنی‌سازی یک درصدی! داریم.". "در این توافق‌نامه عزّت مردم ایران زیرپا گذاشته شده است و در قبال آن هیچ چیز نگرفته‌ایم. برای مثال؛ ما قبول کرده ایم که آمریکا اجازه ی میزان و مکان غنی‌سازی و نیازِ عملی هسته‌ای مارا بدهد.". "ازعراقچی خواستم که او و یا ظریف [وزیر امورخارجه] یک‌بار هم که شده عین (متن) توافق نامه را از شبکه‌های صدا وسیما (رادیوتلویزیون دولتی) برای مردم ایران بخوانند. خود من دو بار تقاضا کردم تا متن آن را در صدا و سیما برای آگاهی ملت ایران بخوانم اما موافقت نکردند! و اجازه ندادند!، پس خودشان متن را برای مردم بخوانند تا حقیقت را بدانند.". "به عراقچی همچنین گفتم یک جلسه بگذارید، حاضرم در آن جلسه با شما مناظره کنم و اگر با این پیشنهاد موافق نباشید، ترتیبی بدهید تا یک جلسه محرمانه‌! با هم داشته باشیم. در جلسه‌ بیایید و ما را قانع کنید، ما که با شما دعوا نداریم، حق و عزّت ملت را می خواهیم. اگر در توافق نامه ژنو ـ حق، عزّت و منافع ملت ما حفظ نشده باشد، بیایید و به خاطر امضای آن توافق نامه از مردم عذرخواهی کنید." و ....

واکنش آیت الله مصباح یزدی و چند نماینده مجلس به «کم سواد» خوانده شدن منتقدان توافق نامهِ ژنو

در پی انتشار سخنرانی حسن روحانی رئیس جمهور [رئیس جمهور وقت] در نیمه بهمن 1392 در نشست روسای دانشگاه ها درباره منتقدان توافق اتمی ژنو که آنها را "عده‌ای معدود و کم سواد که از بخش‌های خاصی تغذیه می‌شوند" خوانده بود، آیت الله مصباح یزدی، چند نماینده پارلمان و شماری دیگر به این اظهارات او واکنش نشان داده بودند.
    آیت الله محمد تقی مصباح ‌یزدی 16 بهمن 1392 در حمله ای بی‌سابقه‌ای به حسن روحانی چنین هشدار داد: "عزّت ملت را نفروشید و خون شهیدان را به باد ندهید.".
    او با اشاره به کم‌سواد خوانده شدن منتقدانِ توافق نامه ژنو گفته بود: "اینها می گویند انتقاد را دوست داریم، اما اینک ثابت شد که دروغ می گویند.".
    مصباح یزدی همچنین گفته بود: "عزت مردم را می‌فروشند، خون هزاران شهید را که در طول این سه دهه ریخته شده به باد می‌دهند تا اینکه چند روزی ـ چند دلاری که از پول‌های خودمان است بازگردانند ـ زهی خیال باطل!.". "امروز به روحانیت می‌گویند تو که تخصّص نداری در مسائل اقتصادی و سیاسی چرا حرف می‌زنی؟ برو دنبال درس حوزه. شاه همین حرف هارا می زد و می گفت که روحانیون نمی دانند سیاست چیست و چه دنیایی داریم.".
     مصباح یزدی به دولت هشدار داد که ارزش ها را فراموش نکند و کارهای خودرا به حساب رهبری و موافقت او نگذارد.
    ــ حمید رسایی نماینده مجلس (دوره قانونگذاری وقت) نیز اظهارات رئیس جمهور را "ادبیات نامناسب" خواند و گفت : "علماء، نخبگان دانشگاهی و نمایندگان مجلس هم از این توافق نامه انتقاد می‌کنند.".
    رسایی یک روز پس از آغاز اجرای توافق نامه ژنو، این روز را در صحن مجلس به ملت "تسلیت" گفته بود. رسایی گفته بود که با اجرای توافق نامه ژنو بخش کوچکی از اموال خودمان در قبال از بین رفتن دسترنج 10 ساله هسته‌ای بازگردانده می شود. این دستاورد هسته‌ای به نماد غیرت و عزت ایرانی و استقلال و حاکمیت کشور تبدیل شده که با توافق نامه ژنو بر باد می‌رود.
    ــ قاسم جعفری نماینده بجنورد (دوره قانونگذاری وقت) نیز از این اظهارات حسن روحانی انتقاد کرده و گفته بود: "توافق نامه ژنو، راه درستی نبود.".
    ــ مهرداد بذرپاش نماینده تهران (دوره قانونگذاری وقت) در مجلس شورای اسلامی در واکنش به بی‌سواد خوانده شدن منتقدان توافق‌نامه ژنو، گفته بود: "در پاسخ به این اظهارات رئیس‌جمهور باید گفت، ما بی‌سوادیم و سواد شما هم در نحوه توزیع سبد کالا کاملاً نمایان و مشهود بود.".
    وی افزوده بود: "بهترین پاسخ به آقایان، این یک مصرع است که ادبِ مَرد بِه از دولت اوست.
    آقا محمدی نماینده خرم آباد در مجلس (دوره قانونگذاری وقت) با اشاره به سخنان رئیس جمهور در جمع روسای دانشگاهها و کم سواد خواندن منتقدین توافق نامه ژنو گفته بود: "رئیس جمهور از این موضوع عصبانی است که در هیچ قشری از این تفاهم نامه استقبال نشده است.". وی گفت که رئیس جمهور یک حقوقدان هستند نه یک سرهنگ ولی او در نقش سرهنگ و به صورت فرمانده به استادان دانشگاهها دستور داد که از تفاهم‌نامه ژنو دفاع کنند. ما به عنوان اعضای کمیسیون امنیت ملی هنوز در جریان جزئیات توافق نامه نیستیم، چگونه رئیس جمهور از مردم می خواهد از امری که برایشان مبهم است دفاع کنند.
    آقامحمدی در عین حال از عملکرد ظریف وزیر امورخارجه در ژنو انتقاد کرد. وی گفت که توافق نامه ژنو باید در شورای امنیت ملی مطرح و بحث و بررسی شود.
    [حسن روحانی در سخنرانی خود در جمع رئیسان دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی ایران، ضمن ابراز نظر پیرامون موقع و نقش دانشگاهیان در بررسی مسایل کشور، به خاطر خودداری استادان از اظهارنظر صریح در مورد توافق نامه اتمی ژنو گله کرده بود.]

انتقاد حسین شریعتمداری از توزیع سبد کالا و «کم سواد» خوانده شدن منتقدینِ توافق نامهِ ژنو و اشاره او به پیامدهایِ تلخ آن

حسین شریعتمداری مدیر و سردبیر روزنامه کیهان در سرمقاله شماره 16 بهمن 1392 این روزنامه از بی تدبیری در توزیع سبد کالا و «کم سواد» خوانده شدن منتقدین توافق نامه ژنو انتقاد کرده و نوشته بود که در آینده‌ای نه چندان دور، واقعیت تلخی که این توافق نامه در پی دارد، آشکار خواهد شد. چند پاراگراف از مقاله شریعتمداری از این قرار است:
    بی‌تدبیری صورت گرفته در اختصاص و توزیع سبد کالا با هیچ توجیهی قابل توضیح نیست و به وضوح حاکی از آن است که برخی از دولتمردان و مدیران پیرامونی کابینه رئیس‌جمهور برخلاف آنچه ادعا می‌شود، در اداره امور اجرایی کشور و انجام وظایفی که برعهده آنهاست؛ از تجربه، دانش و تدبیر لازم برخوردار نیستند، تا آنجا که توزیع سبد کالا را که می‌توانست نشانه توجه دولت به اقشار کم درآمد جامعه باشد به اقدامی خسارت‌آفرین و همراه با تحقیر نسبت به مردم تبدیل کردند، انبوهی از این اقشار را در سرمای زیر صفر درجه و در صف‌های طولانی به مراکز توزیع سبد کالا کشاندند و بسیاری از آنان را دست خالی به خانه‌هایشان روانه کردند و دهها پی‌آمد ناپسند دیگر.
    بعد از این بی‌تدبیری خسارت آفرین دولتِ مدعی تدبیر در توزیع سبد کالا که اعتراض و انتقاد همگانی را در پی داشت انتظار آن بود ـ یک انتظار منطقی و به‌جا ـ که رئیس‌جمهور به خاطر این همه بی‌تدبیریِ دست‌اندرکاران طرح یاد شده، از مردم پوزش بخواهد و برای جبران تحقیر ِ ناروایی که در جریان توزیع سبد کالا مشاهده شد، دستور پی‌گیری عوامل موثر در پیدایش این پدیده ناپسند را صادر کرده و خواستار مجازات و یا دستکم توبیخ و برکناری آنان شود.
    رئیس جمهور در اجلاس روسای دانشگاه‌ها و مدیران پارک‌های علم و فناوری به منتقدان توافق ژنو اعتراض کرد! و از آنان با عنوان «عده‌ای معدود و کم‌سواد»! یاد کرد که به گفته وی «از جای خاص تغذیه می‌شوند»! و در همان حال جهانگیری، معاون اول رئیس‌جمهور نیز که در مراسم معارفه و تودیع روسای جدید و قدیم سازمان میراث فرهنگی شرکت کرده بود، طی سخنانی که عجیب به نظر می‌رسید، انتقاد به توافق نامه ژنو را «از روی حسادت»! دانست و گفت «منتقدان می‌گویند چرا این کار را ما انجام ندادیم!».
    رئیس‌جمهور در حالی منتقدان توافق نامه ژنو یعنی بسیاری از علما، مراجع، دانشگاهیان، متخصّصان حقوق بین‌الملل و دانش هسته‌ای را «کم‌سواد» معرفی کرد که پیش از این، بارها بر ضرورت انتقاد و حتی تشویق منتقدان تاکید ورزیده بود. به عنوان نمونه ـ و فقط نمونه ـ بیست و سوم دی‌ماه در جشنواره تحقیقاتی علوم پزشکی رازی با تأکید بر ضرورت تشویق منتقدان گفته بود: "اگر نگذاریم اندیشه و نقد و پرسش بروز و ظهور پیدا کند، ناچار زیرزمینی می‌شود و این به‌نفع جامعه نیست.". روحانی در جای دیگری، گریز از نقد را زمینه‌ساز دیکتاتوری دانسته بود و نیز، در کتاب خود با عنوان «امنیت ملی و دیپلماسی هسته‌ای» که چند سال پیش چاپ و توزیع شده است، آورده بود: "گاهی فکر می‌کنیم که اعتراف به هرگونه اشتباه به معنای شکست خواهد بود. این یکی از بزرگترین اشکالات در نظام تصمیم‌گیری کشور است. متأسفانه هنوز در جامعه ما انتقاد جایگاه خودرا پیدا نکرده است. باید انتقاد به یک معروف و کار شایسته تبدیل شود و انتقادکننده در انتظار تشویق باشد و نه تنبیه. بزرگترین شجاعت، پذیرش اشتباه و خطا از طرف مسئولان است.".
    اکنون باید از رئیس‌جمهور پرسید؛ اگر «انتقاد» را لازمه پیشرفت، مانع دیکتاتوری و انتقادکنندگان را درخور تشویق می‌دانید، چرا به کسانی که بسیاری از آنان با ارائه مستندات روشن، به توافق نامه ژنو انتقاد کرده‌اند، تهمت «کم‌سوادی!» و مواجب‌بگیری! می‌زنید؟ و چنانچه حاضر نیستید کمترین انتقادی را تحمل کنید چرا پذیرش اشتباه و انتقاد را بزرگترین شجاعت مسئولان معرفی کرده‌ بودید؟. چرا در بحبوحه اعتراض همگانی به بی‌تدبیری و ناتوانی دولت در توزیع سبد کالا به یاد توافق نامه ژنو و اهانت به منتقدان آن افتاده‌اند؟! و معاون اول رئیس جمهور نیز، این پرسش را بی‌پاسخ گذاشته است که دولت در توافق ژنو، کدام دستاورد قابل ارائه و امتیاز درخور توجهی را برای ملت به ارمغان آورده است که به گفته وی، برای برخی از منتقدان این توافق نامه «حسادت برانگیز!» باشد؟، «امتیاز نقد» دادن و «وعده نسیه» گرفتن، افتخار نیست که حسادت دیگران را در پی داشته باشد.
    به رئیس جمهور و دولتمردانی که توافقنامه ژنو را «بزرگترین توافق قرن»! و «نتیجه تسلیم قدرت‌های بزرگ»! می‌دانند پیشنهاد می‌کنیم زمینه‌ای برای یک نشست مشترک میان برخی از منتقدان و حامیان توافق نامه یاد‌شده فراهم آورند و هر دو طرف با این شرط که فقط به شواهد مستند از متن توافقنامه تکیه کنند، درباره آن به اظهارنظر بنشینند. باور ما این است که در آینده‌ای نه چندان دور، واقعیت تلخی که این توافق نامه در پی دارد، آشکار خواهد شد، اگر چه نشانه‌های آن از هم‌اکنون نیز قابل دیدن است.

هفدهم بهمن ماه 1392 دولت آمریکا چند شرکت و فرد تازه را که با جمهوری اسلامی همکاری کرده بودند وارد لیست سیاه خود کرد

هفدهم بهمن ماه 1392 اعلام شد که وزارت خزانه‌داری آمریکا چندین فرد و شرکت از اروپا و خاورمیانه را به سبب کمک به جمهوری اسلامی ایران برای دور زدن تحریم‌ها وارد فهرست سیاه خود کرده است. این وزارت اعلام کرده بود که این شرکت‌ها و افراد چون مرتکب نقض تحریم‌های مالی آمریکا علیه ایران شده بودند مجازات شده اند و این مجازات از ششم ژانویه 2014 اجرا می شود.
این دومین بار از زمان توافق هسته‌ای 24 نوامبر 2013 (سوم آذر 1392) بود که دولت آمریکا افراد و شرکت‌هایی را به خاطر نقض تحریم‌های ایران در لیست سیاه خود قرار داده بود. با این اقدام آمریکا، این شرکت‌ها از آن پس نمی توانستند با نظام مالی آمریکا در ارتباط باشند و از تسهیلات متداول بهره برگیرند.
وزارت خزانه‌داری آمریکا اعلام کرده بود: افراد و شرکت‌هایی که به فهرست سیاه آمریکا اضافه شده‌اند از کشورهای ترکیه، اسپانیا، آلمان، گرجستان، افغانستان، ایران، لیختن اشتاین و امارات عربی متحده هستند.

رهبر جمهوری اسلامی با تأکید قطعی، شرط بازگشت ایران به تعهدات برجام را لغو همه تحریم ها در عمل و پس از راستی آزمائی اعلام کرد

نوزدهم بهمن 1399 آیت‌الله خامنه ای رهبر انقلاب و جمهوری اسلامی در دیدار شماری از فرماندهان نیروی هوایی به مناسبت سالروز دیدار همافران نیروی هوایی با آیت الله عظمی خمینی در 19 بهمن 1357 که همانا پیوستن بخشی از نیروهای مسلح وقت به انقلاب بود و ضربه ای به دولت سلطنتی، با اشاره به اظهارنظر مقام‌های اروپایی و آمریکایی درباره برجام و تحریم‌ها تأکید کرد: "آمریکایی‌ها و اروپایی‌ها حق هیچ‌گونه شرط‌ گذاری ندارند، زیرا تعهدات برجامی خود را نقض کردند و آن طرفی که باید شرط بگذارد جمهوری اسلامی است که به تعهدات خود پایبند بود. بنابراین، ایران هنگامی به تعهدات برجامی خود بازخواهد گشت که آمریکا همه تحریم‌ها را در عمل و نَه در حرف یا بر روی کاغذ، لغو کند و این لغو تحریم‌ها مورد راستی‌آزمایی ایران قرار گیرد. این، سیاست قطعی و غیرقابل برگشت جمهوری اسلامی و مورد اتفاق همه مسئولان است و هیچکس از آن عدول نخواهد کرد.".
این تاکید قطعی رهبر جمهوری اسلامی که انعکاس جهانی داشت، تیتر بزرگ صفحات اول شماره های دوشنبه بیستم بهمن ماه 1399 روزنامه های ایران قرارگرفت که در زیر چند تیتر از چند روزنامه به عنوان نمونه کُپی شده است تا در تاریخ بماند:

اعتراض رسمی ایران به وزارت خارجه روسیه درباره بکاربردن واژه جعلی برای خلیج فارس، در روز ورود رئیس مجلس به مسکو

به گزارش 19 بهمن 1399 خبرگزاری تَسنیم، سعید خطیب زاده سخنگوی وزارت امور خارجه درباره استفاده از واژه جعلیِ «خلیج عربی» برای خلیج فارس در حساب رسمیِ [Account = ترتیب دسترسی به اپلیکِیشن، وبسایت، توضیح، گزارش و ...] وزارت خارجه روسیه (به زبان عربی) در توئیتر، گفت که کشورمان نسبت به این موضوع اعتراض رسمی کرده و از طریق سفارت ایران در مسکو، یادداشت اعتراضی به وزارت خارجه روسیه ارائه شده است.
همین خبرگزاری [تسنیم] در گزارش دیگری به نقل از خبرنگار اعزامی خود به مسکو، خبر از ورود محمدباقر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی به پایتخت روسیه داد که رئیس مجلس در نخستین اظهاراتش در مسکو با تأکید بر اینکه "روابط ما با روسیه باید راهبردی، مستمر و مداوم باشد"، گفته بود: انگیزه سفر من به روسیه، اطمینان‌بخشی به این دولت بوده است تا بداند که بروز هر اتفاقی در غرب، هیچ تأثیری بر روابط ما با آن [مسکو] نمی‌گذارد و ما اکنون نیازمند زیرساخت‌های جدیدی برای استفاده از ظرفیت‌ها هستیم. وی همچنین گفت که در این سفر حامل پیام رهبری است که حاوی ادامه‌دار بودن طرح‌های راهبردی [برای مقامات روسیه] است.

در قلمرو ادبیات

«آن رادكلیف» مادر گوتیک نویسی و داستانهای عاشقانه ترس آور

Ann Ward Radcliffe

بانو «آن رادكلیف Ann Ward Radcliffe» داستان نویس انگلیسی هفتم فوریه 1823 چشم ازجهان فروبست. وی که 59 سال عمر كرده بود، نهم جولای 1764 درلندن به دنیا آمده و شش داستان ترس آور (Gothic) و نیز روماتیك نوشت كه سبک رومانتیک نویسی او سرخط برای زنانی شده است كه در دو قرن اخیر داستان نوشته اند. بااینکه Horace Walpole نوشتن داستانهای ترس آور و اصطلاحا گوتیک را در قرن هجدهم باب کرد رسم بر این شده است که «آن رادکلیف» را مادر گوتیک نویسی (Gothism) بشمار آورند.
نگارش بانو «آن رادکلیف» روان و محاوره ای است. داستان را بدون توجه به روش علمی كتاب نویسی، از جایی شروع و به جای دیگر ختم می كند. توجه او معطوف به امور روزمره شخصیت های دادستان است تا نتیجه گیری از آن.
داستانهای معروف او عبارتند از: رمانس جنگل، قصرهای اتلین، كار مرموز یودولفوUdolpho، روزهای زندگی (سفرنامه)، و «ایتالیایی» كه داستان ایتالیایی را که آخرین ناول او بود یك شاهكار ادبی خوانده اند. از بانو «آن کلیف» یک مجموعه شعر هم باقی مانده است.

در دنیای تاریخ‌نگاری

«روزنامه نگاری و تاریخ نگاری» نیاز به یك انقلاب داخلی دارند تا بشر وارد مشکلات بیشتری نشود

    در دسامبر 2005 یك استاد دانشگاه با ذكر نام و نشانی، در پیامی از تهران چنین نوشته بود: اشاره به «رویدادهای تاریخ» در روزنامه های تهران كاری است مورد تایید، ولی باید به صورتی باشد كه در كشورهای دیگر در رسانه ها منعكس می شود: با هدف «یادآوری» و به مناسبت. جز مطالب شما در این باره كه آنها را از روزنامه «ایران» آغاز كرده، در همشهری و بعدا اعتماد و شرق ادامه داده و اینک در جای دیگری می خوانم، مطالب سایر نشریات داخلی درباره تاریخ، به صورت كتاب نویسی است. در قرن گذشته، چند استاد در اروپا و آمریكا روش تاریخ نویسی برای رسانه ها را ابداع كردند به نام «جُرنالیستیك هیستریوگرافی»، كه اصول و قواعد ویژه دارد و روزنامه های ما نیز باید این قواعد و طرز نگارش را رعایت كنند. به حساب تحقیق اخیر من [فرستنده پیام]، تاریخ نویسی كتابی (آكادمیك) خواننده معمولی را جلب نمی كند و چنین خواننده ای به خواندن تیتر و مشاهده عكس مطالب اكتفا می كند و در نتیجه، اتلاف انرژی و صفحات روزنامه است. من برای نوشتن یك رساله دانشگاهی كه آماده شده است، در این زمینه شخصا بررسی كرده و برای یكصد دبیر تاریخ (در دبیرستان ها) پرسشنامه فرستاده بودم. نتیجه این بررسی كتبی ثابت می كند كه 73 درصد دانش آموزان در درس تاریخ نمره خوب نگرفته بودند. از این «درصد»، میزان مخاطبان مطالب تاریخ در یك روزنامه را اگر به صورت كتاب نویسی باشد می توان استنباط كرد و حدس زد. [این استاد در پایان پیام خود نوشته است که نمی خواهد نامش ذکر شود].

     نظر مؤلف این تاریخ آنلاین:

     در درستی نظر استاد تردید نیست. در مورد تاریخ نگاری ژورنالیستی كه استاد گرامی به آن اشاره كرده است، این كار در تهران از «روزنامه ایران» آغاز نشد، این نگارنده (نوشیروان کیهانی زاده مؤلف این تاریخ ـ کرونیکل ژورنالیستی ـ آنلاین) برای نخستین بار از بهمن ماه سال 1350 مطلب «امروز در تاریخ» را برای كانال دوم تلویزیون ملی (در آن زمان تلویزیون رنگی) ایجاد كردم که در دنباله آخرین بخش اخبارِ شب که قسمت بین المللی آن را خودم تنظیم می کردم می آمد به این صورت: این بود رویدادهای امروز جهان و حالا نگاهی داریم به رویدادهای جهان در چنین روزی در طول تاریخ (مشابه آنچه را که شبکه تلویزیونی فاکس نیوز از قرن 21 پخش می کند). بعدا (سال 1353) آن را در بولتن روزانه خبرگزاری پارس (ایرنای امروز) برای استفاده مطبوعات قرار دادم و از زمستان سال 1356 هم در صفحه ششم روزنامه اطلاعات منتشر كردم. پیش از روزنامه ایران، این مطالب را برای روزنامه همشهری می فرستادم که در این روزنامه در ستونی با عكس، در صفحه «دور دنیا» به چاپ می رسید كه مهندس عطریانفر سردبیر وقت این روزنامه خواست که عنوان آن به «برگی از تاریخ» تغییر داده شود وبه طور روزانه در صفحه آخر این روزنامه چاپ شود و به همین ترتیب در روزنامه شرق پس از اینکه سردبیرکل این روزنامه شده بود. پس از شرق هم در اعتماد، روزنامه کرمانِ امروز و ... به چاپ رسید. برخی از مطبوعات فارسی و دو زبانه در کشورهای دیگر بخش هایی را که بپسندند از این تاریخ آنلاین و با ذکر مأخذ نقل می کنند ازجمله روزنامه ایران تایمز بین المللی چاپ واشنگتن و یک مجله چاپ لس آنجلس و ....
    در دهه های اخیر ایراد فراوان به «روزنامه نگاری» و ادامه آن «تاریخ نگاری» وارد آمده است و تا کنون نتیجه این بوده است که تا «روزنامه نگاری» به راه اصلی و اصول آن بازنگردد انتظار زیادی از مورّخ نمی توان داشت و تا این دو حرفهِ مربوط به هم به «اصول و قواعد» خود باز نگردند جوامع ملّی و جامعه جهانی اصلاح نخواهند شد.
    به نظر می رسد که از اواسط قرن نوزدهم روی تاریخ هیچ كشوری كار درست و حسابی نشده است، زیرا كه نه مقام های مربوط خواسته اند و نه مورخان و روزنامه نگاران زحمت این كار را به خود داده اند. تارخ نویسی ادامه كار روزنامه نگاری است. صاحبان رسانه ها از پایان قرن 20 و آغاز قرن 21 شده اند بازرگان و یا سیاستمدار و به دنبال درآمد و مقام، و روزنامه نگاران هم كه با امید فراوان و قصد خدمت گام به این حرفهِ خدمت به انسان می گذارند در همان اوایل کار سردرگم سراب شده و برخی از آنان ناخواسته به ابزار سیاست و خدمه تبلیغ تبدیل و سپس در متن آن قرار می گیرند و در چنین شرایط و وضعیت، کار بر تاریخ نویس بسیار سخت، وقتگیر و پُرهزینه می شود. نتیجه اش این می شود كه همان اشتباهات تكرار می شود زیراکه تاریخ نویسی برای پندآموزی و وارد نشدن فرد و دولت به راه خطا و اشتباه است. بنابراین، روزنامه نگاری و تاریخ نگاری نیاز به یك انقلاب داخلی دارند و چه كسی و دستگاهی و از كجا این انقلاب را شروع كنند، معلوم نیست. تا این انقلاب «در این حرفهِ به بیراهه افتاده» صورت نگیرد مشكلات بشر در مسیر حل شدن قرار نخواهد گرفت.

در قلمرو رسانه‌ها

روزی که Facebook در یک اطاق خوابگاه دانشجویی ایجاد شد و اینک یک ششم نفوس جهان مشتری آن ـ نگاهی کوتاه به این نِت ورک و مبتکر آن

zuckerberg مرد سال تایم

فیس بوک ـ یک Social Networking Services ـ چهارم فوریه 2015 (15 بهمن ماه 1393) 11 ساله شد. «فیس بوک Facebook» چهارم فوریه 2004 در یک اطاق خوابگاه دانشگاه هاروارد به ابتکار Mark Elliot Zuckerberg متولد 14 ماه می 1984 و در آن روز یک دانشجوی 20 ساله و با کمک چهار همشاگردی و هم اطاق او؛ Andrew McCollum ،Dustin Moskovitz ،Eduardo Saverin و Christopher Hughes ساخته شد. نخست در چارچوب هاروارد، بین ِ دانشجویی و به صورت راهنما (دیرکتوری) عمل می کرد و سپس میان دانشجویان سایر دانشگاههای آمریکا و دانش آموزان دبیرستانی بالای 13 سالگی گسترش یافت و کارش مبادله پیام و عکس ثابت و متحرّک میان کسانی بود که در آن حساب باز می کردند (ثبت نام). فیس بوک از سال 2006 (دو سال پس از ایجاد) عمومی شد و شرط بازکردن حساب در آن، داشتن ایمیل معتبر و سن بالای 13 سال تعیین شد. پس از باز کردن حساب، مشترکان می توانند عکس و شرح حال بگذارند و پروفایل درج کنند و ضمن قراردادن مطلب، به افزودن افراد برای مبادله پیام و ارتباط بپردازند. در 2007 کمپانی مایکرو سافت بخشی از سهام فیس بوک را خرید و این مؤسسه در سال 2008 در شهر دوبلین (جمهوری ایرلند) دفتر جهانی دایر کرد. مؤسسه فیس بوک از سال 2012 به فروش سهام در بورس دست زد و در تابستان 2014 اعلام کرد که شمار کاربَران آن از رقم یک میلیارد و 300 میلیون بیشتر شده است.
     مدیر عامل و فرد شماره یک مؤسسه فیس بوک (CEO) مارک زوکِربِرگ است و دفتر موسسه در مِنلو پارک (منطقه سانفرانسیسکو = بِی اِریا) و رئیس عملیاتی آن بانو سَندبِرگ Sheryl Sandberg چهل و پنج ساله و قبلا رئیس دفتر وزیر خزانه داری آمریکا. درآمد خالص این موسسه در سال بیش از یک و نیم میلیارد دلار و دارای بیش از 9 هزار کارمند است.
    Mark Zuckerberg مدیر عامل فیس بوک و مبتکر آن یک پروگرامر کامپیوتر و یکی از دو فرد در این دنیا است که در جوانی و پیش از رسیدن به 30 سالگی میلیارد شده اند. وی که پدرش دندانپزشک و مادرش روانپزشک است و در ایالت نیویورک به دنیا آمده است در 27 سالگی میلیاردر شد. ثروت او به گزارش مجله تایم که وی را مرد سال کرده بود در ژوئن 2014 (خرداد 1393) از رقم 33 میلیارد دلار بیشتر شده بود. اندیشه ایجاد فیس بوک در اکتبر 2003 (مهرماه 1382) زمانی که «مارک» دانشجوی سال دوم دانشگاه هاروارد بود به ذهن او راه یافت.
    مطالعه شرح حال افرادی همچون «مارک زوکربرگ» است که جوانان را به اندیشه ابتکار بویژه در دنیای دیجیتال و اینترنت می اندازد.

اینترنت کارخانه ساخت ابزار قدرت و کنترل شده است و راهی نیست جز ساخت سرچ انجین و دائرةالمعارف آنلاین بی طرف

    مخاطب: اینترنت کارخانه ابزار قدرت سازی و کنترل شده است، چرا واقعیت هایش را نمی نویسید تا دست کم مردم روشن شوند و فریبِ زیرک بازیها را نخورند؟.

    پاسخ به پرسش این مخاطب که ششم فوریه 2023 (17 بهمن 1401) دریافت شد:

    غرب از نیمه دوم قرن نوزدهم انحصار خبررسانی به رسانه ها و کار تغذیه آنهارا بدست گرفت و از طریق چهار خبرگزاری خود ـ اسوشییتدپرس، یونایتدپرس اینترنشنال، فرانس پرس و رویترز ـ هر خبر، نظر و مطلبی را که می خواست و با انشاء دلخواه به رسانه های سایر ملل می فرستاد و ذهن مخاطبان را در سراسر جهان در راستای آنچه را که می خواست قرار می داد و به این ترتیب این خبرگزاری ها عملا عامل روابط عمومی و سخنگوی قدرت های غرب بودند و ائتلاف دولت های غیر متعهد نیز اقدام به ایجاد یک خبرگزاری جهانی بی طرف نکرد. تکلیف سازمان ملل که می دانیم طرّاح آن کدام دولت ها بوده اند و به چه انگیزه روشن است.
    در سه دهه اخیر، اصحاب منافع در غرب دست به خرید رسانه های عمومی زدند و مالک آنها شدند تا شیپورشان باشند که این کار آنها در برخی از کشورهای دیگر هم دنبال شده است. قبلا و از قرن بیستم در آمریکا، شرکت های بزرگ و بیلیونرها مؤسس رادیو تلویزیونها بوده اند. تا همین دو ـ سه دهه گذشته، در کشورهای دیگر به استثنای دو کشور در جهان و یکی از این دو کشور؛ آمریکا، رادیوتلویزیون ها در دست دولت ها بودند که هنوز هم در بیشتر کشورها هستند. پیدایش آنلاین ها و سوشل میدیا و کاهش توجه به مَس میدیا (رسانه های گروهی)، راه دیگری برای اصحاب منافع و برخی قدرت ها باز کرده است و آن در دست گرفتن سرچ انجین ها و دائرةالمعارف های اینترنتی و اصطلاحا دانشنامه ها است که بتوانند هرکس و هر موضوع را که بخواهند بزرگ و کوچک و هر خبر و نظر را نقل و عمومی کنند و یا حذف کنند (منتقل نکنند). برای مثال نام یک نویسنده معروف را که در جهت آنها نبوده است از ردیف نویسندگان حذف کنند و یا امکان دهند که پیشینه یک فرد تخریب شود و تا کنون فرد و یا دولتی هم نبوده است که در برابر آنها سد ایجاد کند. با کمی صرف وقت، در این دائرة المعارف های آنلاینی خواهید دید که چقدر استونیایی ها را بزرگ می کنند، چرا؟ برای اینکه نشان دهند که استقلال و معروفیت داشتند تا دولت مسکو مدعی الحاق دوباره این سرمین کوچکِ کم جمعیتِ دارای یک اقلیت بزرگ روس نشود.
     دولت هایی که می خواهند قدرت و اَبَرقدرت شوند باید بدانند که سلاح اتمی و حتی کنترل معاملات پولی، امروزه ـ دیگر به تنهایی عامل حفظ قدرت و قدرت شدن نیست، باید سرچ انجین و آنلاین های اسما عمومی دیگری همچون دائرة المعارف دایر کنند و بیطرفی پیشه سازند تا توجه از این ابزارهای اینترنتی متعلق به غرب را که دارند کنترل معلومات و در نتیجه افکار را بدست می گیرند کاهش دهند و انساندوست های بنام و «انجمن های بشر دوست» نیز با کمک سازمان ملل و یا بدون این سازمان، چنین ابزارهای اینترنتی کاملا بی طرف و همگانی حتی با گرفتن اعانه به میزان محدود از مردم معمولی ایجاد کنند تا کنترل دانش، ذهن، رفتار و در نتیجه اندیشه افراد از دست عوامل غرب خارج شود. اینترنت پس از ایجاد آن که با سرمایه آمریکا بود و استفاده از آن رایگان! است، به تدریج کارخانه ساخت ابزار قدرت و کنترل شده است.

شماره 103 مجله روزنامک، سی ام دی 1402 انتشار یافت

    آنلاینِ پی.دی.افِ صفحات این شماره و همه شماره های پیشین این مجله در این آدرس:
     www.rooznamak-magazine.com

سایر ملل

تیغ جلاد انگلیسی بر گردن ملكه اسكاتلند

Mary Stewart; Qween of Scots

ماری استیوارت Mary stuart = Mary Stewart ملكه اسكاتلند هشت روز پس از امضای حكم اعدام وی از سوی الیزابت یكم ملكه انگلستان (اینگلند)، هشتم فوریه سال 1587 گردن زده شد. انگلیسی ها ملكه اسكاتلند را متهم كرده بودند كه مخفیانه از پادشاه اسپانیا خواسته بود كه به انگلستان لشكر بكشد و این سرزمین را تصرف كند.
ماری که خویشاوند الیزابت یکم بود همچنین متهم شده بود که برای قتل الیزابت و ضمیمه اسکاتلند ساختن اینگلند توطئه طرح کرده بود.
در آن زمان اسكاتلند استقلال داشت و در لحظه گردن زده شدن ماری، پسر او پادشاه اسکاتلند بود. ملكه ماری پس از ازدواج با پادشاه فرانسه، کاتولیک شده بود و بعد از فوت شوهر حاضر به دست کشیدن از این مذهب نشده بود که انگلیسی ها با آن مخالفت داشتند. ماری هنگام اعدام شدن، 41 ساله بود.

روزی كه نخستین ناو زره دار جهان وارد نبرد شد

هشتم فوریه سال 1862 و در جریان جنگهای داخلی آمریكا، نخستین ناو توپدار ـ زره دار جهان متعلق به كنفدراسیون آمریکا (استیت های جنوبی) اولین ماموریت جنگی خودرا آغاز كرد و در دهانه خلیج «چساپیك»، در محلی كه اینك بزرگترین پایگاه دریایی آمریکا قرار گرفته است ـ نورفكِ ویرجینیا ـ كشتی های جنگی فدراسیون آمریکا (استیت های شمالی) را گلوله باران کرد و به آتش كشید، بدون این كه آسیب ببیند. ملوانان فدراسیون در این روز برای نخستین بار با ناوی رو به رو شده بودند كه شبیه لاك پشت بود و گلوله توپ بر آن كارگر نمی افتاد.
این كشتی كه «مریماك» نام داشت و بعدا به «ویرجینیا» تغییر نام داد مدت ها یكه تاز میدان بود تا این كه شمالی ها با کمک یک مهندس سوئدی زره داری مشابه آن به نام «مانیتور» ساختند و این دو «زره دار» آن قدر یكدیگر را كوبیدند كه هر دو آسیب دیدند و از میان رفتند. مریماك که در سال 1861 (161 سال پیش) ساخته شده بود ظاهری شبیه زیردریایی های امروز داشت كه در سطح آب عمل می كرد. شرح عملیات مریماک و نبرد آن با مانیتور فصلی از تاریخ نظامی جهان را تشکیل می دهد.
ساخت مانیتور این اصل را به دست داده است كه «جنگ و یا حالت آمادگی دفاعی یک ملّت» باعث تكمیل جنگ افزارها و پیدایش سلاحهای تازه و تاكتیك های نوین می شود. در پی موفق بودن مریماك و مانیتور سایر كشور ها دست به ساختن ناو رزهدار زدند.

طرح زره دار مريماك كه پس از 150 سال بارديگر مدل آن مورد توجه قرار گرفته و قرار است ناوهاي جنگي به اين شكل ـ همانند تانك ـ ساخته شوند

شبیخون ناوگان ژاپن به ناوگان روسیه در پورت آرتور، جنگ دو دولت و اَبَرقدرت شدن ژاپن

ناوگان ژاپن در حال حركت به سوی پورت آرتور

سحرگاه هشتم فوریه سال 1904 (نهم فوریه به وقت محلی - خاور دور)، بدون صدور اعلان جنگ، ناوگان ژاپن که با کمک انگلستان نوسازی شده بود به ناوگان روسیه در پورت آرتور (لوشون Lushun) حمله غافلگیرانه برد ـ درست همانند حمله ای كه 37 سال بعد به پرل هاربور Pearl Harbor كرد. ناآرامی و تظاهرات در سن پترزبورگ این فرصت را به ژاپنی ها داده بود که روسیه را در خاور دور مورد تعرض نظامی قراردهند. با این حمله، ناوگان روسیه در خاور دور درهم كوبیده شد و ژاپنی ها با تصرف پورت آرتور، به سیبری نیز دست اندازی كردند و در قلمرو روسیه دست به پیشروی زدند. جنگ ژاپن و روسیه كه تا سال 1905 طول كشید و به شکست روسیه انجامید تظاهرات خیابانی ناراضیان روس را به یک رشته انقلاب پیاپی تبدیل کرد كه بالاخره به اضمحلال نظام سلطنتی این كشور انجامید. لوشون واقع در دماغه شبه جزیره لیائودونگ Liaodong چین است که روس ها به عنوان یکی از قدرت های وقت در آنجا مستقر شده بودند. در آن زمان، قدرت های وقت هرکدام گوشه ای از چین را زیر نفوذ خود قرارداده بودند. ژاپنی ها که به منچوری چین و همه شبه جزیره کره نظر داشتند مایل به حضور روسیه در آن منطقه نبودند. ژاپنی ها لوشون (پورت آرتور) واقع در ناحیه لوشونکو Lashunkou را که یک بندر استراتژیک است کلید منچوری می دانستند. پورت آرتور از نام ناوسروان انگلیسی ویلیام آرترwilliam Arthur گرفته شده است که در جریان جنگ دوم تریاک (با چین) در سال 1860 در آنجا یک تعمیرگاه موقت کشتی دایر کرده بود.
تعرض ژاپن به ناوگان روسیه، هدف امپریالیستی داشت. ژاپنی ها از طریق لندن متوجه شده بودند که تزار روسیه به منچوری چین و نیز شمال شبه جزیره كره چشم طمع دارد و طرح شبیخون به پورت آرتور، یک پیشدستی و عقب راندن روسیه از آن منطقه کلیدی بود. قبلا ژاپنی ها بیشتر قسمتهای شبه جزیره كره را از دست چینی ها خارج ساخته بودند كه روسها به رقابت پرداخته، راه آهن کشیده و وارد لوشون ـ نه چندان دور از شمال كره شده بودند.
انگلیسی ها رقیب استعماری روسها که از دیرزمان نگران گسترش نفوذ روسیه در چین بودند در خفا ژاپنی ها را تحریك می كردند. بالعکس، دولت آمریكا كه با وارد آوردن یک شکست نظامی به اسپانیا و تصرف فیلیپین، گوام و پورتوریکو و استقرار در کوبا تازه وارد صحنه سیاست بین المللی شده بود قدرت گیری ژاپن را به مصلحت خود نمی دید و به همین دلیل باشتاب تمام میان ژاپن و روسیه به میانجیگری پرداخت و موفق شد كه دو كشور متخاصم را به امضای قرارداد ترك مخاصمه راضی سازد كه در تاریخ به قرارداد پورتسموت (شهری در شمال شرقی آمریكا) معروف شده است. تعرض به روسیه و تحولات بعدی ناشی از آن بود که ژاپن را وارد باشگاه ابرقدرتهای جهان كرد که چهل سال باقی بود. تعرض به چین در دهه 1930 و تصرف مناطق شرقی و شمال شرقی این کشور دنباله ابرقدرت شدن ژاپن بود.

زادروز خطوط هواپیمایی مسافری در جهان

Goliath

هشتم فوریه زادروز خطوط هواپیمایی مسافری در جهان است. در این روز در سال 1919 نخستین هواپیمای شركت ای .ا. سی. تی. «برلن ــ پاریس ــ لندن» به نام «گلیاتGoliath » از لندن به پاریس به صورت بازرگانی (فروش بلیت) مسافر حمل كرد و فاصله دو شهر را در 3 ساعت و 30 دقیقه با سرعت 155 كیلومتر در ساعت طی كرد و روز بعد با همین تعداد مسافر به لندن بازگشت و این پرواز رفت و برگشت، دیگر قطع نشده است.
     خلبان هواپیما به روزنامه نگاران گفت كه در طول سفر، باد شمال چند بار هواپیما را دچار تلاطم ساخت و مسافران، بدون وقفه سیگار دود می كردند و به بازی «بریج» پرداخته بودند تا سرگرم شوند و ترس را فراموش كنند.
     وی گفت كه قرار است به زودی ترتیب پذیرایی از مسافران با قهوه، ساندویچ و نیز روزنامه داده شود. فعلا استفاده از گرامافون هَندلی و پخش موسیقی در هواپیما دشوار است، زیرا كه با هر تكان هواپیما، سوزن گرامافون از روی صفحه خارج می شود.
    پذیرایی از مسافران از همان زمان مرسوم و هواپیماها دارای مهماندار شده اند.

اعدام فرمانده سپیدها (ضد سرخ ها ـ ضد انقلاب بلشویکی روسیه)

كولیچاك

نیروهای انقلاب روسیه موسوم به ارتش سرخ (سرخها) درسیبری بر نیروهای ضد انقلاب معروف به سپیدها (مقابل واژه سرخها) پیروز شدند و فرمانده آنها دریاسالار الكساندر كولیچاك را كه در سیبری با حمایت دولت های اروپای غربی، ژاپن و آمریكا تشكیل حكومت ضد بلشویكی داده بود دستگیر و هشتم فوریه سال 1920 اعدام كردند.
كولیچاك كه تجربه جنگهای با ژاپن در سالهای 1904 و 1905 را داشت در جنگ دریایی سال 1916 ناوگان عثمانی در دریای سیاه را نابود و شهرت بسیار كسب كرده بود. در سال 1917 فرمانده ناوگان روسیه در دریای بالتیك بود كه انقلاب بلشویكی پیروز شد و بلشویک ها (کمونیست ها) قدرت را به دست گرفتند و از همان زمان كولیچاك با كمونیست ها وارد جنگ شده بود که انگلستان، فرانسه و آمریکا (فاتحان جنگ جهانی اول) و نیز ژاپین به او کمک نظامی می کردند و نیرو (واحد نظامی) به روسیه فرستاده بودند تا انقلاب شکست خورد [که 7 دهه بعد از درون فروپاشید، زیراکه شعارهای انقلاب اکتبر 1917 به فراموشی سپرده شده بود و اصول سوسیالیسم نیز رعایت نمی شد و ...].

زادروز كتابخانه سیّار ـ «بوک موبیل» در یک نگاه ـ اهمیت فرهنگی بوک موبیل ها

يکي از «بوک موبيل»هاي شهر سانفرانسيسکو

امروز زادروز كتابخانه سیار (بوك موبیل Bookmobile) است که برای نخستین بار در فوریه 1857 در انگلستان بهره برداری از آن آغاز شد. بوک موبیل ها که از آن پس تکامل یافته و اینک مجهز به کامپیوتر عمومی و کتابهای ضبط شده روی نوار و سی دی و ... شده اند وسیله ای مفید و در دسترس، برای کسب معلومات و اطلاعات عمومی بشمار می روند. این ابتكار به سرعت جهانی شده است، ولی ما ایرانیان فاقد آن هستیم. این کتابخانه های سیار ضمیمه کتابخانه های هر شهر هستند که هزینه آنهارا شهرداری ها تامین می کنند.
    کتابخانه های سیّار چرخدار قرن نوزدهم با اسب و یا قاطر (واگن اسبی) به میدانهای شهر و پارکها منتقل می شدند و علاوه بر کتاب، صندلی با خود حمل می کردند تا اگر مراجعین مایل به خواندن کتاب و یا برداشتن یادداشت از موضوعات در همان محل باشند جای نشستن داشته باشند. از دهه دوم قرن بیستم و برای نخستین بار در آمریکا، از اتومبیل برای این کار استفاده شد و از سال 1917 بوک موبیلها به نام موبیل لایبراری Mobile Library به شکل اتوبوس در آمده اند.
    شهرداری سانفرانسیسکو هشتم فوریه 1957 و به مناسبت صد ساله شدن بوک موبیل، در این شهر چند بوک موبیل با اتوبوسهایی که برای این کار ساخته شده بودند راه اندازی کرد. قبلا از اتوبوسهای معمولی عمدتا از رده خارج شده برای این کار استفاده می شد. نخستین بوک موبیل در آمریکا در سال 1904 توسط شهرداری چسترChester ایالت کارولینای جنوبی راه اندازی شده بود.
     كتابخانه های سیّار شعب كتابخانه های عمومی هر شهر هستند كه از بام تا شام در ساعات معین در میدانها و نقاط مشخص شهر متوقف می شوند و شهروندان به آنها مراجعه می كنند. این واحدها معمولا در یك اتوبوس بعضا از رده خارج شده شهری قرار دارند كه رنگ آمیزی مجدد و میزگذاری و قفسه بندی می شود. هر كتابخانه عمومی شهر دارای چند واحد سیار است كه هركدام مسیر مشخص دارند و شهرداری ها هزینه آنها تقبل می كنند.
     این اتوبوسها كتب رفرنس (مرجع كه عاریه دادن آنها ممنوع است) و مجلات تخصصی، نوار کتاب (کتابهای ضبط شده در نوار)، سی. دی، روزنامه ها و کتابها و كاست فیلمهای آموزشی و فیلمهای سینمایی را (جهت عاریه دادن) باخود حمل می كنند و از قرن 21 متصل به اینترنت شده اند که افراد از طریق آن می توانند ایمیل رد و بدل کنند و از رویدادها آگاه شوند و از مطالب مورد نظر کاپی رایگان بگیرند. این بوک موبیلها دارای ماشین فتوکپی برای رفع نیاز ارباب رجوع هستند. در سابق، كارتهای كاتالوگ كتابها را با خود می بردند که اینك به كامپیوتر حاوی فهرست كتابها بر حسب نام مولف، عنوان كتاب و یا موضوع آن مجهزند.
    در هر اتوبوس یك كتابدار حرفه ای كار می كند كه عمدتا رانندگی اتوبوس را هم برعهده دارد. ساكنان محل اگر كتابی را بخواهند عنوان و مولف و موضوع را به كتابدار می دهند. كتابدار دربازگشت به كتابخانه عمومی مربوط كتاب را دریافت می دارد و اگر موجود نباشد از یك كتابخانه دیگر در هرگوشه كشور كه باشد عاریه می كند و تلفنی به متقاضی اطلاع می دهد كه چه روزی و ساعتی برای دریافت كتاب به «بوک موبیل» مربوط مراجعه كند. همچنین كسانی كه از هر كتابخانه شهر كتاب عاریه كرده باشند می توانند كتاب را به این واحد سیّار بازگردانند و لزومی به رفتن به ساختمان كتابخانه نیست. مردمی كه كتاب اضافی درخانه دارند و یا بخواهند كتاب به كتابخانه عمومی شهر اهداء بكنند به همین واحدها مراجعه می كنند و كتاب را تحویل می دهند. تلفنی هم می شود از كتابخانه شهر كتابی را خواست و روز بعد در این واحدها تحویل گرفت.
     در كشورهای انگلیسی زبان «كتابدار حرفه ای» فردی است كه در این رشته از دانشگاههای مشخصی دست كم فوق لیسانس گرفته باشد، زیرا كه باید قادر باشد به هر پرسشی پیرامون هر موضوعی با مراجعه به كتب و منابع مرجع پاسخ دهد.

در اين مجموعه، عکسهاي تاريخگذاري شده چند نمونه از تکامل بوک موبيلهارا نشان مي دهد

داخل «بوك موبيل» ها در طول زمان

کودتا پشت کودتا در عراقِ دست ساخت دولت لندن و ناآرامی ها

عبدالکریم قاسم

هشتم فوریه سال 1963 ژنرال عبدالكریم قاسم كه در سال 1958 به نظام سی و چند ساله سلطنتی عراق پایان داده، این کشورِ دست ساخت دولت لندن را از اتحادیه نظامی غرب موسوم به پیمان بغداد خارج ساخته، و با استناد به تاریخ ایران مدعی کویت شده بود در كودتای مشترك افسران ناصری ـ بعثی كشته شد. وی یک ژنرال دورگهِ کُرد و عرب بود.
     پس از جنگ جهانی اول و شکست و اضمحلال امپراتوری عثمانی، عراق به دست انگلیسی ها از ترکیب سه ایالت آن امپراتوری؛ کُرد، عرب ـ فارس شیعه، عرب سنُّی و یک جامعه ترکمان ساخته شده است. این کشور از زمان کودتای مشترک ژنرال عبدالکریم قاسم (متمایل به کمونیسم) و سرهنگ عبدالسلام عارف (دارای تمایلات پان عربیسم ـ ناصریسم) در 14 جولای 1958 وضعیت ثابت و آرام نداشته است. از آنجاکه سرزمین عراق امروز ـ تماما و یا قسمتی از آن بیش از دو هزارسال گوشه ای از ایران بود، حدود 8 قرن پایتخت ایران در آنجا قرار داشت و اکثریت مردم شیعه هستند و محل اماکن مذهبی شیعیان، اوضاع دو کشور در 90 سال اخیر هم بمانند گذشته بر یکدیگر تأثیر داشته است.
     هشتم فوریه 1963 عبدالسلام عارف با کمک بعثی ها (نوعی سوسیالیست) کودتا کرد و برجای قاسم که کشته شده بود نشست. وی بعدا بعثی ها را که دو دسته شده و یک دسته از آنها با آمریکا ارتباط برقرار کرده بود کنار زد و یک حزب سوسیالیست عربی تشکیل داد و دَم از وحدت عربی به صورت تشکیل یک جمهوری واحد و یا یک کنفدراسیون زد. عارف یک شورش مسلحانه بعثی هارا در سال 1964 شکست داد. او 13 اپریل 1966 (فروردین 1345) در سقوط هلی کوپتر در جنوب عراق کشته شد و برادرش عبدالرحمن عارف برجایش نشست که حکومت او در 16 جولای 1868 به دست بعثی ها پایان داده شد و احمد حسن البکر زمام امور عراق را به دست گرفت ولی در دوران او، کارها عمدتا به دست معاون وی ـ صدام حسین تِکریتی اداره می شد.
     البکر که در اپریل 1972 با مسکو پیمان دوستی همه جانبه منعقد ساخت، در تابستان 1979 کناره گیری کرد و صدام [که ضد آمریکایی هم نبود] برجایش نشست ولی به علت ضعف دورنگری، آگاهی های لازم و شایستگی مدیریت اشتباهات سیاسی ـ نظامی متعدد مرتکب شد ازجمله تعرّض به ایران در سپتامبر 1980 و ده سال بعد تصرف کویت. صدام که با رفتار خود بهانه به آمریکا داده بود در بهار سال 2003 با تعرض نظامی مشترک آمریکا و انگلستان به عراق برانداخته و اعدام گردید و دوران بی ثباتی عراق ازسرگرفته شده است و ....

قاسم و عارف در کنار هم در سال 1959

اظهار نظر و پیش بینی های چارلز فریمن دیپلمات آمریکایی درباره جنگ با عراق در آستانه این جنگ: هدف بوش حذف صدام و رژیم حزب بعث!

charles freeman

ششم فوریه 2003 چارلز فریمن سفیر پیشین آمریكا در كشور سعودی [در دوران جنگ آمریكا با عراق بر سر كویت] در سخنرانی خود در نشست «شورای امور جهانیِ دانشگاهِ Old Dominion» گفته بود كه از اوضاع و احوال (جوِّ) سیاسی ـ نظامیِ روز چنین برمی آید که جورج دبلیو بوش با این هدف، گام به كاخ سفید گذارد كه صدام را از اریكه قدرت پایین بكشد و اینک (فوریه 2003) وقت خود را روی این كار گذارده است. هدف های سیاسی ـ اقتصادی آمریکا در خاورمیانه را می توان بدون حذف صدام حسین هم تامین کرد. بنابراین، و به نظر او، جنگ با عراق و صِرفا با هدف بركنار كردن صدام حسین ممکن است بعدا «یك اشتباه» قضاوت شود زیراکه محتمل است چنین جنگی «یک جنگ محدود» نباشد و آرامش به دنبال نداشته باشد. [هنگام ایراد این سخنرانی، تعرض نظامی آمریکا به عراق قریب الوقوع به نظر می رسید. اصطلاح «جنگ محدود» از بیسمارک است.].
     فریمن گفته بود که بهتر است پرزیدنت بوش و مشاورانش تأمل بیشتری کنند که تصرف عراق یک بحرانی طولانی زیان آور برای آمریکا به دنبال نداشته باشد، بازیگران منطقه جا بجا شوند و حتی تغییراتی در نقشه های جغرافیایی به وجود آید نتایج این جنگ باید پیش از آغاز آن، دقیقا برآورد شود ـ در کوتاه مدت و همچنین در درازمدت. برآوردِ «درصد» مخالفت داخلی با حکومت صدام حسین باید دقیق و کمتر از دو ـ سوم نباشد. باید پیش بینی دقیق شود که چه کسانی جانشین صدام خواهند شد و چه خواهند کرد، کُردها و تُرکمان ها چه خواهند خواست و اکثریت شیعه با اقلیت سنّی چه رفتاری خواهد داشت. می دانیم که سعودی ها و دوستان دیگر ما در منطقه، جانب سنّی های عراق را رها نخواهند ساخت. باید حساب کرد که بعدا روس ها چه امتیازی در قبال سکوت خود در قبال تعرض آمریکا به عراق مطالبه خواهند کرد. صدام به روس ها بابت خریدهای قبلی بدهکاری دارد و ....
    فریمن در سمت رئیس «شورای سیاست خاورمیانه ای آمریکا» در این سخنرانی گفته بود که گمان نمی رود که هیچ دولتی، جز خود آمریكا هزینه سنگین ـ مالی و جانی ـ این جنگ را برعهده بگیرد. دولت هایی كه تاکنون (فوریه 2003) با طرح آمریکا مبنی بر تعرض به عراق مخالفت نكرده اند، به علامت موافقت تنها سر تكان داده اند و گمان نمی رود که همه آنها كمك عملی چشمگیر كنند. ولی در سهم خواهی پس از جنگ، بله.
     فریمن که شهرت به نوشتن مقالات و ایراد سخنانِ گاهی تند و انتقادی داشته است گفته بود که جهانیان هنوز [در فوریه 2003]کاملا توجیه نشده اند که چرا باید با دولت بعثی ها در عراق جنگ شود. تبلیغ و توجیه رسانه ای و روابط عمومی، کافی برای آماده ساختن اذهان جهانیان به قبول و دست کم تحمل تعرّض نظامی به عراق نبوده است. جهانیان پیش از جنگ با عراق بر سر کویت توجیه شده بودند و مخالفت چشمگیر وجود نداشت. به علاوه، چند دولت منطقه [سعودی و ...] قبول کرده بودند که هزینه مالی جنگ [بر سر کویت] را برعهده بگیرند. همچنین، دوران (طول) جنگ احتمالی با صدام حسین و رژیم بعثی او پیش بینی نشده است و بیم از آن است كه اگر طرح تصرف عراق عملی شود، عملیات نظامی «open- end ـ نامحدود» باشد و آمریکارا گرفتار وضعیتی همانند وضعیت فرانسه در الجزایرِ پیش از سال 1962 كند. ما در ویتنام در بسیاری از نبردها پیروز شدیم، ولی در مجموع؛ جنگ را باختیم. عراق کشوری است چند نژادی و چند مذهبی که شیعه و سنّی آن قرن ها است که باهم اختلاف دارند و مرزهای جغرافیایی آن را اروپاییان [انگلیسی ها] پس از جنگ جهانی اول و فروپاشیدن عثمانی تعیین و طرّاحی کرده اند و ... و بنابراین یک لانه زنبور است.
    فریمن نویسنده و تحلیلگر ـ متولد 1943 در سالهای 1993 و 1994 مسئول امور امنیتی وزارت دفاع آمریكا بود. وی 30 سال در وزارت خانه های امور خارجه و دفاع آمریکا صاحب مقام بود و از آن پس به کار قلم، ابراز نظر و فعالیت در اندیشکده ها ادامه داده است.

برخی دیگر از رویدادهای 8 فوريه

1725:

پتر بزرگ

پتر بزرگ (Pyotr A. Romanov) تزار روسیه ـ مردی که روسیه را یک امپراتوری اعلام و قدرت کرد و به دریا رساند و دارای نیروی دریایی کرد، جامعه این کشور را متحوّل (رفورم) و اروپایی ساخت و شهر سن پترزبورگ را در ساحل بالتیک ساخت و پایتخت را از مسکو به آن شهر منتقل کرد تا به فرهنگ های اروپایی و قدرت های وقت اروپا نزدیک باشد درگذشت. او سن پترز بورگ را «پنجره ای به اروپا» خواند. وی در ژوئن 1672 در مسکو به دنیا آمده بود و 52 سال عُمر کرد. از خصوصیات ظاهری او، یکی بلندی قدش ـ بیش از دو متر بود. او برای رساندن روسیه به دریا، با عثمانی و سوئد جنگ کرد و پیروز شد. نقشه او رسیدن به اقیانوس هند بود که فوت شد و جانشینان او از ترس نادرشاه، از اطراف دریای مازندران عقیب نشینی کردند. پتر بزرگ به قدری اشتیاق به داشتن یک ناوگان جنگی داشت که به طور ناشناس مدتی در کارگاه کشتی سازی یک قدرت اروپایی کارگری و کارآموزی کرد. اقدام مهم و تاریخساز دیگر او پایان دادن به آریستوکراسی قرون وسطایی در روسیه بود. وی به سبک اروپای غربی در روسیه مدرسه تأسیس کرد. در زمان او بود که روسیه دارای نخستین روزنامه شد و در اروپا و چند کشور دیگر دارای سفارت.
    درگذشت پتر بزرگ در همان روزی روی داد که یک پادشاه دیگر روسیه ـ ایوان پنجم درگذشته بود. ایوان پنجم نیز هشتم فوریه درگذشته بود.

1881: بوئرهای آفریقای جنوبی (مهاجران هلندی) در نبرد «ایگوگو» بر نظامیان انگلیسی پیروز شدند.

1917: دولت واشینگتن برای سومین بار از زمان جنگ آمریکا با اسپانیا، در كوبا نیرو پیاده كرد.

1933: در برلین، سوسیال دمكرات های آلمان شكست كمونیست های این کشور از هواداران هیتلر (اعضاء و هواداران حزب ناسیونال سوسیالیست آلمان ـ نازی) را جشن گرفتند و این سركوبی را مرگ كمونیسم در آلمان خواندند.

1939:

امروز زادروز Sose M. Sison بنیادگذار حزب کمونیست فیلیپین بر پایه فرضیه ها و اندیشه های مارکس، لنین و مائو و انسانشناسی و جامعه شناسی فیلیپینی ها و جوامع مشابه است که در هشتم فوریه 1939 به دنیا آمده است (در سال 2021 هشتاد و دو ساله). وی که یک نویسنده و پژوهشگر است هر سال پیرامون رویدادهای مهم سال و مسائل وقت و راه حل ها، رساله منتشر کرده است. به باور وی، انسان معاصر بیش از دوره های پیشتر، خواهان عدالت و تساوی و زندگانی در یک جامعه خالی از فساد و تباهی است و ثبات می جوید. مبارزات ضد کاپیتالیستی ـ امپریالیستی سیسون سبب شد که دولت آمریکا او را تحریم کند و مشوّق تروریسم بخواند. اتحادیه اروپا اقدام دولت آمریکا را رد و نام او را از فهرست مشوقان تروریسم حذف (Delist) کرد. سیسون در هلند بود که متهم شد؛ یک عمل تروریستی در فیلیپین به تحریک او صورت گرفته و استرداد و تعقیب قضایی او درخواست شد، ولی دستگاه قضایی هلند پس از بررسی و حتی 90 روز تحت نظر قرار دادن او، اتهام وارده را رد کرد. گزارش های رسانه ای حاکی از تحت نظر پلیس قرارگرفتن سیسون در هلند سبب شد که در کشورهای اندونزی، استرالیا، فرانسه، چند کشور در آمریکای لاتین، اسپانیا و ... و هنگ کنگ، چپگرایان دست به تظاهرات خیابانی بزنند.

1950: Stasi ـ سازمان اطلاعات و امنیت جمهوری دمکراتیک آلمان (آلمان شرقی وقت) تأسیس شد. سالها بعد ولادیمیر پوتین ـ افسر اطلاعاتی وقت شوروی (ک. گ. ب.) و اینک مرد نیرومند روسیه که ماموریت آلمان شرقی داشت با استاسی همکاری داشت. در آن زمان، نظامیان شوروی در آلمان شرقی استقرار داشتند و این منطقه، حکومت کمونیستی داشت.

1953: (1331 هجری خورشیدی): مجلس شورای ملی [زمان حکومت مصدق] میگساری را در ایران محدود و عربده كشی مستانه و رانندگی در حال مستی را جرم اعلام كرد.

1956: (1334 هجری خورشیدی و سی ماه پس از براندازی دولت مصدق) سلوین لوید Selwyn Lloyd وزیر امور خارجه وقت انگلستان (متوفی در 1978) به منظور مذاكره درباره مشاركت هرچه بیشتر ایران در مساعی غرب برای محاصره شوروی و نیز مسائل نفتِ منطقه وارد تهران شد.

1965: لیندن جانسون رئیس جمهوری وقت آمریكا دستور داد كه از 11 فوریه این سال بمباران ویتنام شمالی آغاز شود كه حدود هشت سال طول كشید. آغاز این بمباران قبلا بهانه سازی شده بود (تیراندازی به یک ناو آمریکا در خلیج تونکن)

1971: ... و بالاخره زنان سویس اجازه شركت در انتخابات به دست آوردند!.

1993: هواپیمای توپولِف ازنوع تی یو ـ 154، پرواز 962 ایران ایرتور اندکی پس از پرواز از فرودگاه مهرآبادِ تهران به مقصد مشهد، در آسمان قلعه حسنخان (شهر قدس، حومه جنوب غربی تهران و 15 کیلومتری فرودگاه) با یک هواپیمای نظامی از نوع سوخوی که در حال فرود آمدن بود برخورد کرد و 133 تن ـ مسافران، خدمه و خلبانان دو هواپیما کشته شدند.
    ـ در همین روز در سال 1989 (4 سال پیشتر) یک هواپیمای شرکت هواپیمایی ایندیپندنت در منطقه آزورِ پرتغال واقع در اقیانوس اطلس به کوه برخورد کرده بود و 119 مسافر و سرنشین آن کشته شده بودند.

1996: قانون منع انتشار تصویرِ مُستهجن (تصویر ثابت و متحرّک) در رسانه ها و شبکه های آمریکا زیر عنوان Communications Decency Act در قوه مقننه این فدراسیون تصویب شد و مرتکب تحت تعقیب قضایی قرار می گیرد. در دو دهه اخیر افراد متعدد که عکس مُستهجن در حساب های خود در شبکه های سوشل میدیا قرار داده بودند و یا Pornography کرده بودند تعقیب قضایی و مجازات شدند.

2014: یک هتل بزرگ در مدینه منوّره در اوایل شب بر اثر اشکالات برقی آتش گرفت و 15 زائر مصری کشته شدند و 130 زائر دیگر آسیب دیدند. علت مرگ و آسیب دیدگی این زائران حج عُمره عمدتا براثر استنشاق دود تشخیص داده شد. در لحظه آغاز حریق، حدود 700 زائر از کشورهای مختلف در هتل بودند.

2016:

در این روز Amelia Bence بازیگر آرژانتینی فیلم های سینمایی و نمایش های تلویزیونی در 102 سالگی درگذشت. خانواده او از بلاروس به آرژانتین مهاجرت کرده بودند و او در 13 نوامبر 1914 در بوئنوس آیرس به دنیا آمده بود. امیلیا از 1933 تا 2012 به مدت 79 سال در کار بازیِ نقش در فیلم ها و نمایش های تلویزیونی فعّال بود. او در 44 فیلم سینمایی و 11 نمایش تلویزیونی شرکت کرد.

کارنامک نوشیروان (خاطره ای از مولف)

پرویز خسروانی زمانی که رئیس ژاندارمری تهران بود، رقابت با سپهبد نصیری ـ یک ابتکار شنیدنی او ـ اظهاراتش درباره براندازی 28 اَمُرداد و ...

خسروانی، زمانی که افسر ژاندارم بود

پرویز خسروانی افسر ژاندارم و بنیادگذار چند باشگاه ورزشی ازجمله تاج (امروزه؛ باشگاه استقلال) و دیهیم اواخر سال 1339 با درجه سرهنگی و در 38 سالگی رئیس ژاندارمری تهران و استان مرکزی وقت شد که کرج، ساوه، قم، قزوین، دماوند و گرمسار هم در این ناحیه استحفاظی قرار گرفته بودند. شهرآرا، وحیدیه، نارمک، تهران پارس، تهران نو، دولاب، مسگرآباد، خزانه، روستاها و مناطق اطراف شهر ری، ورامین، شهریار، مهرآباد، کَن، دَریانِ نو، امیرآباد، کوی گیشا، وَنَک، سعادت آباد، اوین و درکه، لویزان، مجیدیه و شمس آباد که نیمی از جمعیت تهران را در خود جای داده بودند در حوزه استحفاظی ژاندارمری قرار داشتند. در آن زمان سپهبد نعمت الله نصیری رئیس شهربانی (پلیس محدوده شهرها) بود. چندی پس از انقلاب، پلیس و ژاندارمری ادغام شدند و سازمان نیروی انتظامی را به وجود آورده اند. سرهنگ پرویز خسروانی از دیرزمان با نصیری رقابت داشت که این رقابت، در مقام تازه و تداخل حوزه ها و درگیری های ناشی از آن گسترش یافته بود.
    در آن زمان، من از دبیران اخبار بین الملل خبرگزاری پارس و رادیو ایران و نیز حادثه نگار روزنامه اطلاعات بودم. انتصاب سرهنگ خسروانی فرصت مناسبی به من داده بود تا تمرکز بیشتری روی اخبار حوزه ژاندارمری داشته باشم زیرا در آذرماه آن سال (سال 1339) نصیری که انتشار پاره ای از اخبار در صفحه حوادث روزنامه اطلاعات باعث انتقاد از او شده بود و من آن خبرها را نوشته بودم مرا با توسل به نیرنگ به دفتر خود خواست و در اینجا دست به تهدید کردن زد که به او گفتم بدون کسب اجازه از دادستان حق احضار مرا آن هم با کلَک و به عنوان مصاحبه نداشته که خشمگین شد و دستور تراشیدن سر و کتک زدن داد که یک خبر جهانی و اعتراض سران چند دولت به شاه و اجبار نصیری به پوزش خواهی در جمع روزنامه نگاران شد.
    پرویز خسروانی که در اَمُرداد 1394 در نود و سه سالگی و 43 سال پس از بازنشستگی با درجه سپهبدی، در لندن و در خودتبعیدی درگذشت عقیده داشت که بدون همکاری رسانه ها نمی شود به هدف های اداری، اجتماعی و سیاسی ـ اقتصادی رسید و در نتیجه مناسبات دوستانه با روزنامه نگاران داشت و بر پایه این باور، خودش هم بعدا یک هفته نامه ورزشی تأسیس کرده بود.
     پس از ایجاد برنامه رادیویی «در گوشه و کنار شهر» که برادکَستینگ همان صفحه حوادث روزنامه ها بود، خسروانی اتومبیل خودرا در اختیار مجری و گزارشگران این برنامه گذارد. من مبتکر و مدیر این برنامه بودم. در آن زمان، سازمان انتشارات و رادیو بودجه کافی نداشت تنها دو اتومبیلِ خدمت داشت و بودجه برنامهِ روزانه ما (در گوشه و کنار شهر)، هر ماه ـ تنها 1900 تومان! بود، ما با اتومبیل های شخصی خودمان به کلانتری های پلیس، پاسگاههای ژاندارمری، دادسراها، بیمارستان ها و محل وقوع رویدادهای شهری می رفتیم که خسروانی مسئله رفت و آمد ما را حل کرد.
    خسروانی از همان آغاز کار، دست به چند ابتکار تازه زده بود ازجمله تقاضا از ورزشکاران داوطلب که شب ها با ژاندارم ها به گشت بروند. برای جلب اطمینان ساکنان حوزه استحفاظی خود، برخی از شب ها درخواست می کرد که درِ ورودی ها خانه ها و همچنین اتومبیل های پارک شده در خیابان قفل نباشد و قول می داد که اگر سرقتی روی دهد، غرامت آن را خواهد داد و ... و دادن پاداش نقدی به کسانی که رشوه گیران و زمین خوارها بویژه مسیل خوارها، قاچاقچیان و خریداران اموال دزدی را لو بدهند.
    خسروانی که بعدا سپهبد و معاون ژاندارمری کشور و چند سال هم معاون نخست وزیر و رئیس تربیت بدنی و ورزش کشور شد همچنین در نخستین سال های ریاست بر ژاندارمری مرکز، بعضی از شب ها با لباس مبدل و دوچرخه برای اطلاع از طرز کار ژاندارم های خود (ژاندارم های گَشتِ شب) و آزمایش درستی آنان، به خیابانها و کوچه های منطقه می رفت و برای اینکه شناخته نشود، دستمالی به چانه خود می بَست و دو سر آن را روی سرش گره می زد و یک کلاه بافتنی بر سر می گذاشت.
    دوم خرداد 1340، در ساعات بعد از نیمه شب که خسروانی با لباس مبدّل و دوچرخه به نارمَک رفته بود، در گودالی در شمال محلی که امروزه میدان رسالت است و دولت از محل 3 درصد درآمد شهرداری تهران، داشت در آنجا یک مدرسه می ساخت صدای سرفهِ شدید و مُمتد از داخل گودال (محل خاک برداری برای ساختن مدرسه) شنید به آنجا رفت و دید که مرد جوانی تریاک در نوشیدنی حل کرده و به قصد خودکشی آن را خورده و چون در خوردن شتاب کرده، قطراتی از محلول وارد ریه اش شده و به سرفه افتاده است. در آن زمان از خیابان رسالت که در نیمه دوم دهه 1340 ساخته شد اثری نبود. مرد جوان گفته بود که از کودکی به دختر عمویش دلبستگی داشته و قرار بود ازدواج کنند که دکتر خانوادگی که از بستگانشان است مخالفت کرده و گفته است که فرزندان محصول این ازدواج ممکن است دچار مشکلات ناشی از همخونی شوند و او که مأیوس شده قصد خودکشی کرده است. سرهنگ خسروانی با تاکسی اورا به بیمارستان رسانده و با تاکسی دیگر که دوچرخه اش را هم حمل کرده بود به نارمک بازگشته بود که دو ژاندارم را در حال گشت می بیند. در مسیر آنان، خیلی جلوتر دوچرخه اش را کنار دیوار یک خانه قرار می دهد و روی دوچرخه می رود تا ژاندارم ها پس از رسیدن به آنجا تصور کنند قصد بالا رفتن از دیوار و ورود به خانه را دارد و او را دستگیر کنند و وی برای آزمایش کردنشان رشوه نقدی دهد و ....
    وی پس از رسیدن ژاندارم ها و در برابر پرسش آنان، اعتراف به قصد بالا رفتن از دیوار خانه می کند و دستگیر می شود و ضمن راه پانصد تومان (پول آن روز) رشوه می دهد تا اورا آزاد کنند که ژاندارم ها نمی پذیرند و اورا با پول (به عنوان سند رشوه دادن) به پاسگاه محله می برند که در آنجا شناخته می شود و به هریک از دو ژاندارم از جیب خود 500 تومان پاداش می دهد و برای اینکه این عمل، آموزنده و درس شود، روز بعد جریان را به روزنامه ها خبر می دهند. این خبر تقریبا به همین صورت در صفحه 26 شماره سوم خردادماه 1340 روزنامه اطلاعات درج شده است.
    خسروانی سعی داشت که همکاران قدیمی اش را ترک نکند بویژه منوچهر اسدی معاونش در دوران ریاست بر ژاندارمری مرکز را. پس از بازنشسته شدن، خسروانی در دبیرخانه مشترک ورزشگاههای خود واقع در جنوب خیابان فخرآباد که تأسیس آنها را از سال 1945 (1324 هجری خورشیدی) آغاز کرده بود بکار پرداخته بود و منوچهر اسدی هم با او بود. یک روز که برحسب اتفاق با خبرنگار میز ورزش روزنامه به آن دبیرخانه رفته بودیم، درباره مشارکت او در براندازی 28 اَمُرداد 1332 سئوال کردم. گفت: می دانید که برادرم ـ شهاب یک مصدقی بود. کمونیست های داخلی از نوروز 1332 و حتی از یکی ـ دو ماه پیش از آن و از زمان رئیس جمهوری آمریکا شدن ژنرال آیزنهاور فعّال تر شده بودند، شمار آنان روزافزون بود و می خواستند پیش از اینکه آیزنهاور ورق را برگرداند، قدرت را به دست گیرند و .... ما افسران چپگرا را می شناختیم ولی از سازمان کمونیستی آنان خبر نداشتیم. از خرداد 1332 به این سوی، خبر از کمونیستی شدن نظام کشور، ایجاد جمهوری خراسان بزرگتر، آذربایجان بزرگتر، سیستان بزرگتر، کردستان بزرگتر و ... به گوش می رسید که شنیدن آن هر ایرانی را دچار اندوه می کرد. آمریکا و انگلیس دیدگاه دیگری داشتند و می ترسیدند که با پیوستن ایران به اقمار دولت مسکو، «کمونیسم» در جهان عرب، قاره های آفریقا و آسیا فراگیر شود. نگرانی دیگر ما، پول هایی بود که عوامل داخلی انگلیس به جاهلان محله های تهران داده بودند و سفارت آمریکا هم به آن عوامل، اسکناس صددلاری می داد و همه اینها می شدند طلبکار و پس از کنار رفتن مصدق خواهان مقام و امتیاز می شدند و کشور پا به قهقرا می گذاشت و بنابراین برخی از افسران نیروهای مسلح وارد عمل شدند و به مخالفان مصدق پیوستند تا شمار آن طلبکارانِ بالقوهِ کم سواد کمتر شود. بنابراین، اقدام ما ناسیونالیستی بود. ما بودیم که در خفا مانع اعدام مصدق شدیم و مجازات او کاهش یافت و به 3 سال زندان محدود شد و آن هم به خاطر دور ساختن وی از هوادارانش و قطع رابطه با آنان در طول آن 3 سال. در خوب بودن مصدق تردید نیست و «تاریخ» باید قضاوت کند، ولی ایرانِ وقت شده بود کانون رقابت های شرق و غرب و رئیس دولت بودن در این شرایط و شرایط تحریم که دولت لندن برقرار کرده بود بسیار دشوار است.
    خسروانی در تابستان سال 1356 (چندی پیش از آغاز تظاهرات و اعتراض های منجر به انقلاب) گفته بود که مشاوران قدیمی و آگاه همه رفته اند ـ مرده اند و یا کنار گذارده شده اند و نسبت به اطرافیان کنونی شاه تردید دارم.
     از وی نقل شده است که در مهرماه 1359 در لندن گفته بود که لازم بود شاه به موقع بیماری خودرا که درمان نداشت به اطلاع ملّت می رساند، به قولی که داده بود که دمکراسی کامل برقرار خواهد کرد عمل می کرد، اعضای مجلسِین را به کاخ نیاوران دعوت و فی المجلس آزادی تأسیس احزاب را قانون می کرد، یک برنامه روزانه رادیوتلویزیونی چند ساعته به احزاب برای آموزش دمکراسی و تبلیغ آن اختصاص می داد و انتخابات آزاد برگزار می شد تا مردم به جای ریختن به خیابانها، هر نامزد ـ روحانی، ناسیونالیست و یا سوسیالیست را که بخواهند انتخاب کنند و این مجلس رئیس دولت را برگزیند و شاه تا زنده بود استراحت کند و رئیس کشور باشد بمانند رئیس کشورهای انگلیس، هلند، نروژ و سوئد.

نامه به مولف

درباره بومیان (اصطلاحا؛ سرخپوستان آمریکای شمالی)، از کشتار و تبعید تا استقرار در رزرویشن ها (حَصر) و ...

    مخاطب: این روزها (فوریه 2022 = بهمن 1400) در پی انتشار اُلتیماتوم های پوتین، تمرکز 125 هزار نظامی روس در مرز شمالی اوکراین و در روسیه خوانده شدنِ اوکراین به عنوان سرزمین مادری و ابراز تمایل به احیاء روسیه تزارها، مطالبی هم از زبان برخی مقامات روس درباره آلاسکا و بومیان آمریکای شمالی و ... انتشار می یابد. خواستم که درباره این بومیان، از دیدگاه تاریخ، اطلاعات بیشتری بدست آورم.

    پاسخ به این پیامِ واصله در هفتم فوریه 2022:

    در آخرین ماه تابستان 1876 دولت واشنگتن (در اجرای قانون مصوّب کنگره) به بومیان این فدراسیون (اصطلاحا؛ سرخپوستان) دستور اكید داد كه باید در اراضی محصوری كه برایشان در نظر گرفته شده است (رزرویشن ها) زندگی كنند و به عبارت دیگر در حَصر باشند*. این بومیان در رزرویشن ها تحت مراقبت پلیس فدرال (اف بی آی) قرار دارند و در برخی استیت ها به رغم قانون مصوّب سال 1924 که تمامی کسانی که در آمریکا بدنیا آمده اند و می آیند شهروند آمریکا هستند مقررات خودشان را رعایت می کنند، و به استناد قانون مصوب سال 1871، تا حدی حاکمیّت قبیله ای را از دست نداده اند و خودرا به نوعی مستقل می دانند و شماری کم از قبایل، حتی برای مسافرت از گذرنامه های صادره خودشان استفاده می کنند. به اظهار برخی از گردشگران خارجی، بنظر می رسد که بومیان ساکن رزرویشن ها به نوعی غیر مستقیم تشویق به مصرف الکل و قمار می شوند.
     بومیان که در اصل از سیبری و شمال شرقی چین و از طریق تنگه برینگ به قاره آمریکا آمده اند هزاران سال، پیش از مهاجرت اروپاییان در این قاره زندگی می كردند و صاحب اراضی و منابع این قاره بودند. نخستین مهاجرنشین انگلیسی در آمریكای شمالی در 1607 تاسیس شد. از جمعیت 335 میلیونی فدراسیون آمریکا کمتر از دو درصد از بازماندگان بومیان هستند. طبق برخی برآوردها، هنگام ورود انگلیسی ها به آمریكای شمالی، شمار بومیان این منطقه ده تا چهل میلیون بود. اسپانیایی ها در سال 1492 (115 سال زودتر از انگلیسی ها) وارد قاره آمریکا و عمدتا آمریکای مرکزی و جنوبی شدند و متعاقب آنان؛ پرتغالی ها، و با بومیان جز سرانِشان رفتار دوستانه داشتند بگونه ای که اینک شمار بومیان و یا نژاد مخلوط در این منطقه از آمریکا (اصطلاحا؛ آمریکا لاتین) از جمع شمار اروپائیان مهاجر، و سیاهان که به صورت بَرده از آفریقا منتقل شده اند بیشتر است. در آمریکای شمالی بویژه در مناطق شرقی و شمال شرقی (انگلیس نو) ـ 13 مهاجرنشین انگلیسی بومیان را با هدف تصاحب اراضی و منابع از میان بردند و یا به مناطق مرکزی که در کنترل فرانسه و مناطق جنوبی و غربی که در کنترل اسپانیا بود فرار دادند. در حال حاضر نیز بومیان عمدتا در همین مناطق زندگی می کنند و طبق آمارهای دولتی؛ 758 هزار تَن در کالیفرنیا (که قبلا در دست اسپانیا و مکزیک بود)، 391 هزار تَن در آریزونا (که این استیت هم قبلا وابسته به مکزیک بود) و صدها هزار تَن در نیومکزیکو، داکوتای جنوبی و شمالی، مونتانا و ویومینگ و استیت واشیگتن که این مناطق تا نیمه قرن هجدهم در دست دولت واشیگتن نبودند زندگی می کنند. 525 هزار تن از بومیان در استیت اُکلاهما زندگی می کنند که فرزندزادگان تبعیدی ها و اخراجی هایِ از شرق آمریکا هستند. حدود 20 درصد جمعیت آلاسکا را بومیان تشکیل می دهند که این سرزمین قبلا از آن روسیه بود و روس های مهاجر رفتار بدی با بومیان نداشتند که در نیمه دوم قرن هجدهم دولت واشینگتن آلاسکا را از تزار روسیه خرید.
    ـ ـ ـ ـ ـ

    * بومیان آمریکای شمالی از هنگام ورود و استقرار نخستین دسته مهاجران انگلیسی ها در آن سرزمین در سال 1607 با آنان در حال جنگ و مبارزه بودند. تصاحب اراضی، علت اصلی این مقاومت بود. درگیری مسلحانه بومیان با مهاجران، پس از استقلال یافتن مهاجرنشینان 13 گانه شرق آمریکای شمالی نیز با دولت واشنگتن تا دهه 1890 ادامه داشت. مقامات دولتی به همان اندازه که برشمار مهاجران اروپایی افزوده می شد و نیاز به زمین داشتند بر فشار خود به بومیان می افزودند و آنان را به سمت مناطق غربی می راندند ـ مناطقی که هنوز مهاجرنشین نشده و یا در کنترل فرانسه و اسپانیا بود.
    در یک مورد، این بومیان و عمدتا چروکی ها که مردمی متمدن و دارای کتابت بودند مجبور شدند از مناطق شرق آمریکا هزاران کیلومتر راه را پیاده طی کنند تا به اکلاهما برسند که مورخان در تالیفات خود به این انتقال «تریل آو تیرز» عنوان داده اند به مفهوم مسیر اَشک، و به عبارت دیگر؛ رفتن راه طولانیِ اجباری توأم با گریه و اشک ریزی. در این انتقال با پای پیاده، بیش از چهار هزار تَن جان دادند.

در سال 2023، پخش اخبار از رادیو، وارد یکصد و سومین سال شده است

    مخاطب: این روزها به رغم آنلاین شدن خبرها و کاهش مشتریان رسانه های قدیمی، همچنان گوش کردن به اخبار از رادیو در اتومبیل و کارگاه ادامه دارد و کم نشده است، خواستم بدانم که پخش خبر از چه وقت از رادیو آغاز شده است. اتفاقا چون اخبار رادیوها خلاصه است، اِعمال نظر هم در آنها نمی شود و به قول شما روزنامه نگاران؛ «خبرِ مطلق» هستند.

    پاسخ:

    31 آگوست 1920 پخش نخستین برنامه اخبار از رادیو آغاز شد. از این روز فرستنده رادیوِ دیترویت آمریکا پخش خبرهای شهر دیترویت، استیت میشیگان، فدراسیون آمریكا و سایر ملل را هر روز یك نوبت آغاز كرد. این رادیو در نخستین هفته، اخبارش را به نقل از رسانه های چاپی پخش می کرد سپس از خبرگزاری اسوشییتدپرس (خبرگزاری روزنامه های آمریكا که از سهامداران آن هستند). این رادیو از اسوشییتدپرس خواست اجازه دهد نسخه‌یی از همه خبرهای این خبرگزاری را جهت پخش، همانند یك روزنامهِ عضو دریافت دارد كه موافقت شد و این كار بعدا مورد اقتباس سایر ایستگاه‌های رادیویی كه تا آن زمان فقط موسیقی زنده و داستان و آگهی پخش می كردند قرار گرفت. اخبار رادیوها اینک (پس از تلویزیون دار شدن خانه ها) در اتومبیلها و پیک نیک شنیده می شود و کدبانوها هنگام پخت و پز در آشپزخانه و کارگران سرگرم کار در کارگاهها به آنها گوش می دهند. با عادت شدن آنلاین خوانی از قرن 21، از شمار مخاطبان اخبار تلویزیون ها و روزنامه ها کاسته شده است، ولی نَه از رادیو ها که در اتومبیل و کارگاه شنیده می شوند.

برای اطلاع

روزنامک

اِدیشن(نسخه) آنلاین مجله جهانی «روزنامک» که به شماره ثبت 25178/92 ثبت شده است حاوی «دستچینِ رویدادهای روز و گذشته - تاریخ» و چشم انداز فردا از دیدگاه اصحاب نظر و شخص ناشراست.
همچنین نظرات، تجربه، مشاهدات و خاطرات (کارنامک) نوشیروان کیهانی زاده ـ روزنامه نگار و تاریخ نویس 78 ساله ـ با هدف ارتقاء دانش مخاطبان، سطح آگاهی ها و مدنیّت برای داشتن دنیایی بهتر و کمک فرهنگی به کاهش مسائل جوامع، بشریّت و پیشگیری از اشتباه با این شعار: توانایی محصول دانایی است و «دانستن» حق انسان.
«روزنامک» که از نوامبر 2003 (21 آبان 1982) به صورت یک وبسایت، با هدف آموزش عمومی و خبر و نظررسانی ایجاد شده بود. شماره یکم نسخه چاپی روزنامک نیز در اپریل 2014 (اردیبهشت 1393) در تهران منتشر شد و انتشار آن ادامه یافته است.

نسخه آنلاین: www.rooznamak.com

نسخه چاپی: www.rooznamak-magazine.com

مطالعه این سایت و نقل مطالب آن با ذكر ماخذ (نشانی کامل سایت و نام مولف آن) آزاد است، مگر برای روزنامه های متعلق به دولت و دستگاههای دولتی؛ زیرا كه مولف این سایت اكیدا «روزنامه نگاری» را كار دولت نمی داند. روزنامه عمومی به عنوان قوه چهارم دمكراسی باید كاملا مستقل از دولت و سازمانهای عمومی باشد تا بتواند رسالت شریف خود را به انجام برساند.

تماس با مولف:

editor (a) iranianshistoryonthisday.com
n.keihanizadeh (a) gmail.com