May 22

Набарди Рей (Теҳрон); оғози ҷангҳои тамомиёр барои эҳёи истиқлоли Эрон

Ҳоруннаррашид Даҳаи севуми моҳи май дар соли 813 мелодӣ неруи мураккаб аз 30 ҳазор довталаби эронӣ, ки аз Хуросон ба ҳаракат омада буд то Маъмунро, ки аз ҷониби модар, эронӣ буд Халифаи Аббосӣ кунад ва ба ин тартиб Эрон ба истиқлоли худ наздик шавад, дар ҳошияи шаҳри Рей (Теҳрони имрӯз) сипоҳи Амин ба фармондеҳии Алӣ ибни Исо ибни Моҳонро дарҳам шикаст ва ба Ҳамадон фирорӣ дод.     Ин довталабони эронӣ, ки маҷоли нишон додани шоистагӣ, диловарӣ ва меҳандӯстӣ ёфта буданд дар ҷанги 12 июни соли 813 мелодӣ дар Ҳамадон низ артиши 90 ҳазорнафараи арабро торумор карданд, ки зимни он Алӣ ибни Исо кушта шуд.     Довталабони эронӣ сарбозони фирории Аминро то Бағдод дунбол карданд ва 25 сентябри соли 813 пойтахти Аббосиёнро тасарруф ва Аминро, ки дар ҳоли фирор буд дастгир карданд ва сари ӯро барои Маъмун ба Хуросон фиристоданд ва ба ин тартиб Маъмун халифа шуд. Аммо ба ваъдаҳое, ки дода буд амал накард. Ангезаи воқеии ин довталабон касби истиқлоли Ватан буд – на нишонидани Маъмун бар ҷои Амин.     Севуми наврӯзи он сол Ҳорунаррашид дар Тӯс (Хуросон) даргузашта буд, вале бар хилофи интизори эрониён дар Бағдод Зубайда ҳамсари араби Ҳорун писари худ Аминро ҷонишини падар карда ва набераашро валиаҳди ӯ қарор дода буд. Ин иқдом баҳонаи муносибе ба дасти сарони Хуросон дод, ки ба ҳавохоҳии Маъмун бархезонд; то ниҳоятан битавонанд касби истиқлол кунанд.     Умури идорӣ ва молии хулафои Аббосӣ, ки бо ҳимояти эрониён ба соли 749 мелодӣ ба қудрат расида буданд аз ҳамон оғоз кор ҳам дар дасти бузургони Эрон буд, ки дар тасмимгириҳои сиёсӣ низ нақши таъинкунанда доштанд.     Бузургони Эрон дар гӯша ва канори кишвар ба вежа дар Хуросоназ қабл дар интизори фурсате буданд то истиқлол ва ҳокимияти Ватанро эҳё кунанд, ки шикасти Марвони умавӣ дар канори рӯди Зоб аз Абӯмуслим ва рӯи кор омадани Аббосиён роҳи расидан ба чунин фурсатеро барои онон ҳамвор сохта буд ва ин фурсат бо халифа шудани Маъмун ба даст омад.     Фармондеҳи аршади сипоҳиёни довталаби эронӣ дар ҷанг бо неруҳои Амин, ки Тоҳири Заволминин (тибқи баъзе аснод зодаи Эрон вале арабтабор) буд, пас аз бар курсии хилофат нишондани Маъмун, ва дар бозгашт аз фатҳи Бағдод, дар Нишопур эъломи истиқлол кард, ки ҳамон шаб ба дасти авомили халифаБағдод ба қатл расид, аммо ватандӯстони дигаре аз Сиистон, Дейламон, Марв ва ... ба по хостанд ва истиқлоли Ватанро тадриҷан таъмин шуд. Бояд донист, ки Аббосиён Абӯмуслимро, ки ба дасти ӯ ба хилофати расида буданд ба соли 754 мелодӣ бо тарҳи тавтеа кушта буданд.

Ҳадяи муаллиф Ин сайти мустақил ва озод, ҳадяи ночизи муаллифи он ба ҳамаи эрониён, эронитаборҳо ва порсизабонон аст, ки эшонро аз ҷон азизтар дорад; ва хидмате меҳанӣ ва омӯзишӣ, ки хидмат ба Меҳан, ҳамватанон ва эронитаборҳо як вазифа, рисолат ва қарзе аст, ки бояд шариф ва халалнопазир бошад ва дар роҳи анҷоми вазифаи меҳанӣ ниёз ба ҳимояти моддии эҳдоӣ набояд бошад ва нахоҳад буд. Интихоби мавзӯъ барои нигориш ва пешниҳод дар сайт назари шахсии муаллиф аст.