Iranians History on This Day

روز و ماه خورشیدی و یا میلادی مورد نظر را انتخاب و كلید مشاهده را فشار دهید

میلادی

خورشیدی

26 آوريل

جستجوی:

هدیه مولف
این سایت مستقل و بدون كوچكترین وابستگی؛ هدیه ناچیز مولف كوچك آن به همه ایرانیان، ایرانی تبارها و پارسی زبانان است كه ایشان را از جان عزیزتر دارد ؛ و خدمتی است میهنی و آموزشی كه خدمت به میهن و هموطنان تكلیف و فریضه است كه باید شریف و خلل ناپذیر باشد و در راه انجام تكالیف میهنی نیاز به حمایت مادی احدی نباید باشد، و نخواهد بود. انتخاب موارد برای نگارش و عرضه در سایت نظرشخص مولف است.

Select your preferred language to translate this page into.

لینک به این صفحه

ایران

شورش سیستانِ بزرگتر و تعرّض غافل گیر کننده ارتش روم به ایران

در پی چند شكست نظامی روم از ایران و ازمیان رفتن دو امپراتور این كشور كه با ایران وارد جنگ شده بودند، Marcus A. Probus ماركوس پروبوس (232 - 282 میلادی) و از سال 276 امپراتور روم و درگیر بپاخیزی طوایف ژرمن (گُت ها، آلمان ها، فرانک های شمالی و ...)، در مارس 280 و به مناسبت نوروز ایرانیان به بهرام دوم شاه ساسانی ایران که او نیز در 276 میلادی بر جای پدر نشسته بود پیشنهاد امضای یك پیمان صلح داد كه بهرام به سبب مشكلاتی كه در خاور ایرانزمین (سیستان بزرگتر و اینک به صورت چند ایالت جنوبی و جنوب غربی افغانستان و گوشه ای از یک استان ایران) داشت و به علاوه، درگیری و اختلاف نظر با بزرگان کشور، 26 اپریل این سال (سال 280 میلادی) این پیشنهاد را در اصل پذیرفت، اما قراردادی امضاء نشد.
    سه سال بعد هم پروبوس در یك توطئه نظامی که طراح آن «مارکوس کاروس Marcus Carus» فرمانده گارد امپراتوری معروف به «گاردِ پراتوریان Praetorian Guard» بود به قتل رسید و «كاروس» خودرا امپراتور موقت خواند.
    كاروس که خبرداشت ارتش ایران گرفتار مسئله سیستان است و راهی طولانی در پیش دارد تا برای دفاع، خودرا به غرب دجله برساند و نیز برای اینكه توجه سنای روم را به تایید خود جلب كند به قلمرو ایران در لِوانت (سوریه و ...) لشكر كشید و بهرام دوم را غافلگیر كرد که انتظار چنین حمله ای را نداشت.
     كاروس پس از تصرف سلوکیه و عبور از فرات، تا تیسفون پیش آمد كه در اینجا به مرگ ناگهانی از این دنیا رفت. درباره مرگ او که تنها حدود یک سال اقتدار داشت، هر مورّخ علتی به دست داده است ازجمله مرگ بر اثر جراحت ناشی از اصابت تیر یک سرباز ایرانی، مرگ بر اثر اصابت آذرخش ناشی از توفان، مرگ براثر بیماری و ....
     با این تجربه، از آن پس بهرام دوم، دیگر به اشارات صلح آمیز رومیان توجه نمی كرد و راه خودرا می رفت. این تجربه، موبدِ موبدان (روحانی ارشد وقت) را برآن داشت که مداخله کند و شاه را با بزرگان ایران آشتی دهد و آنان را با هم متحد و یکپارچه کند.
     مسئله سیستان بزرگتر با شورش هرمز حاکم این ایالت بر ضد برادرش بهرام دوم آغاز شده بود. هرمز خودرا برای پادشاه شدن شایسته تر از بهرام دوم می دانست.

مجسمهِ Probus

نقل این مطلب بدون ذکر نشانی پایگاه و نام مولف (نوشیروان کیهانی زاده) ممنوع است زیرا که نتیجه تحقیقات شخص وی و نظر اوست.

زلزله مرگبار تبریز در اپریل 1721 و در جریان جنگ داخلی ایرانیان

26 اپریل 1721 (ششم اردیبهشت) ـ زمانی که ایران گرفتار در جنگ داخلی بود و میرمحمود قندهاری به قصد پایان دادن به عُمر سلطنت صفویه که به فساد دولتی، ندانمکاری و ضعف دورنگری آلوده بود و به تظاهر به دینداری و شیعه بودن توجه داشت عزم اصفهان ـ از طریق کرمان و یزد ـ کرده بود و سلطان عثمانی آماده تصرف غرب ایران شده بود و پتر بزرگ ـ تزار روس درصدد تصرف قلمرو ایران در داغستان و قفقاز شمالی برآمده بود، یک زمین لرزه بسیار شدید در منطقه تبریز روی داد، دهها هزار تن را کشت و ویرانی سنگین ببار آورد. مورخان شمار مقتولین این زلزله را از 65 تا 200 هزار تن نوشته اند که رقم ـ بازهم تقریبی ـ 80 هزار تَن مورد تایید اکثریت آنان است.
    «پَس لرزه» های این زمین لرزه تا سه هفته ادامه داشت و مردم منطقه در بیابان بسر می بُردند.
    دشمنی سلطان عثمانی و شورش قندهاری ها ریشه مذهبی داشت که عثمانی و قندهاری ها (پشتون ها) سُنّی بودند. عثمانی که خلافت اسلامی را حق خود می دانست تلاش داشت که دست دولت شیعی مذهب ایران از زیارتگاهها و مدارس مذهبی بین النهرین (عراق امروز) کوتاه شود.
    زلزله تبریز که جنگ داخلی مانع از کمک رسانی دولت اصفهان به آسیب دیدگان شده بود وضعیت را به گونه ای درآورده و بحرانی ساخته بود که سال بعد سلطان عثمانی با کمترین مقاومت، مناطق غرب ایران ازجمله آذربایجان را تصرف کرد و طهماسب میرزا پسر شاه سلطان حسین صفوی و جانشین او که پیش از افتادن اصفهان به دست قندهاری ها از این شهر خارج شده بود ناچار به چشم پوشی از اقدام سلطان عثمانی شد و همین امر باعث درخشش هرچه بیشتر نادر، سربرافراشتن ناسیونالیسم ایرانی و عقب راندن همگان از روس ها، عثمانی و ازبکان و سرکوب قندهاری ها شد و هندوستان را هم متصرف گردید. خیز بعدی نادر اخراج انگلیسی ها از خلیج فارس بود که شاه عباس یک قرن پیش از آن پای آنان را به اینجا باز کرده بود و در برخی نقاط مستقر شده بودند.
    زلزله منطقه تبریز پنج سال بعد تکرار شد که تلفات آن به مراتب کمتر بود.

اخطار انگلستان به شیرازی ها نتیجه معكوس داد

در این روز در سال 1918 (1297 هجری خورشیدی) كنسول انگلستان در شیراز به مردم استان فارس شدیدا اخطار كرد كه از احساسات ضد انگلیسی و دشمنی با انگلستان دست بردارند كه ادامه آن برایشان عواقب وخیم دربرخواهد داشت.
این التیماتوم نتیجه عكس داد و دیری نگذشت که عشایر و مردم فارس علنا و مسلحانه با انگلستان وارد مخالفت و مبارزه شدند.

نخستین سفیر روسیه شوروی در ایران

26 اپریل 1921 (1300 هجری خورشیدی) نخستین سفیر روسیه شوروی وارد تهران شد، خود را فرستادهِ خلق روسیه معرفی كرد و با خاطره بدی كه ایرانیان از تزارها داشتند مورد استقبال بی سابقه مردم و دولت ایران قرار گرفت.
وی در نخستین هفته ورود به تهران، از زندان مرکزی شهر و گورستان تهران دیدن کرد زیرا که به خواست دولت تزاری، درگذشته بسیاری از ایرانیان مبارز بازداشت و یا مقتول شده بودند.

بی سیم پهلوی، رادیو تهران و جریان پخش اخبار در آغاز کار رادیو و ...

ششم اردیبهشت 1305 (26 اپریل 1926) و دو روز پس از تاجگذاری رضاشاه، بی سیم قصر (معروف به بی سیم پهلوی، واقع در خیابان شمیران، چهارراه سید خندان امروز و در آن زمان خارج از شهر تهران) آغاز بکارکرد و ایران مجهز به مخابرات (تلگراف) بدون سیم شد. رضاشاه پهلوی آرزوهای خود برای ایران و ایرانی را نوشته و در زیر دكلهای آن در دل خاک قرارداده بود. این دکلها که از آثار تاریخی ایران باید باشند اخیرا درجای خود دیده نمی شوند. وزارت پست و تلگراف و تلفن (مخابرات) به محل بی سیم پهلوی نقل مکان کرده است. مقدمات تاسیس بی سیم و نصب دستگاههای مخابراتی مربوط با كمك آلمانی ها دو سال طول كشیده بود. دولت کمونیستی مسکو بی درنگ تجهیز ایران به مخابرات بی سیم را به تهران تبریك گفت.
    14 سال بعد، پنجم اردیبهشت 1319 (25 اپریل 1940) رادیو تهران در محل بی سیم پهلوی (باغ بی سیم) و با استفاده از دو فرستنده 20 كیلو واتی و دو كیلو واتی موجود ویژه ارسال تلگرام آغاز بكار كرد و سه بار در شبانه روز به فاصله هشت ساعت از هم، اخبار داخله و خارجه و تفسیرهای مربوط را پخش می کرد. اخبار خارجه عمدتا از خبرگزاری آلمان ترجمه می شد زیراکه دولت وقت متمایل به آلمان ناسیونال سوسیالیست شده بود. از آنجاکه هنوز نوار ضبط صوت ساخته نشده بود برنامه های رادیو تهران ـ از موسیقی تا گفتار و نمایش به صورت زنده پخش می شد و ابتکاری بود، نه اقتباس از کشورهای دیگر. اعضای ارکستر عمدتا درجه داران موزیک ارتش بودند. اخبار در شهر و در سازمان خبرگزاری پارس (در آن زمان در ساختمانی در نزدیکی ساختمان وزارت امور خارجه) در دو نسخه تهیه و به دو موتوسیكلت سوار جداگانه داده می شد تا اگر فرضا یكی از آنان ضمن راه (تهران به باغ بی سیم) دچار حادثه غیر مترقبه شود، دیگری به موقع، اخبار را به دست گویندگان برساند.
    خبرگزاری پارس كه در تابستان 1934 (1313 هجری خورشیدی) طبق الگوی خبرگزاری آناتولی (تركیه) تاسیس شده و وابسته به وزارت امور خارجه بود بعدا به سازمان انتشارات و تبلیغات كشور (وزارت ارشاد فعلی) كه رادیو یكی از موسسات آن بود ضمیمه شد. رشد و پیشرفت رادیو ایران و خبرگزاری پارس (اینک؛ معروف به ایرنا) در زمان مدیریت و وزارت نصرت الله معینیان ـ روزنامه نگار اصفهانی صورت گرفت.
     در اجرای یك قانون مصوّب، رادیوها و تلویزیون غیر دولتی از تیرماه سال 1350 (1971میلادی) به سازمان تلویزیون ملّی ملحق و سازمان ملّی رادیو تلویزیون (صدا و سیمای ایران) به وجود آمد و خود، به تاسیس خبرگزاری مستقل دست زد كه بعدا واحد مركزی خبر نام گرفت و بیشتر سازمانهای رادیو از میدان ارگ به خیابان جام جم منتقل شدند.
     قراربود که هر برنامه سازمان رادیو تلویزیون ملی همانند سازمان رادیو سابق دارای شورا باشد و این شورا مطالب برنامه و هرگونه تغییری را قبلا بررسی و تصویب کند و جمع این شوراها و یا شورای مرکب از نمایندگان آنها بر سازمان و برنامه های رادیو تلویزیون که یک سازمان ملّی است نظارت داشته باشد که چنین نشد و چون مدیر عامل این سازمان در هفت سال نخست از وابستگان دربار بود، از این بابت مورد اعتراض علنی قرار نگرفت. «مسعود برزین» روزنامه نگار قدیمی و آخرین مدیرعامل سازمان رادیو تلویزیون ملّی ایران در نظام پیشین نه تنها تصمیم به اجرای روال شورایی برنامه ها گرفت بلکه در نظر داشت که شورای کل سازمان رادیو تلویزیون، انتخابی (همانند شوراهای شهر) باشد، نیمی از اعضاء با رای مخاطبان و نیم دیگر از کارشناسان و اهل حرفه با رای این جماعت، که پیروزی انقلاب انجام این کار را متوقف ساخت و در زمان مدیریت صادق قطب زاده، شماری از کارکنان حرفه ای این سازمان نیز برکنار شدند. در تاریخ ژورنالیسم، از «برزین» که اخیرا درگذشت به عنوان نخستین دبیر انتخابی سندیکای روزنامه نگاران ایران یاد شده است. وی مؤلف «تاریخ مطبوعات ایران» بود.

لندن اخطار داد، علاء کناره گیری کرد، مصدق نخست وزیر و انبار مهمات ارتش منفجر شد! ـ برنامه کار مصدق که همچنان شعار ملی گرایان است

ششم اردیبهشت 1330 (26 اپریل 1951) دولت انگلستان به ایران اخطار داد كه پافشاری در اجرای قانون ملی كردن نفت عواقب بس ناگوار برای این كشور در برخواهد داشت. چند ساعت بعد حسین علاء عجز خودرا از اجرای قانون ملی شدن نفت با توجه به اخطار دولت لندن اعلام و از نخست وزیری كناره گیری کرد و دوباره وزیر دربار سلطنتی شد. روز بعد مجلس شورای ملی به نخست وزیر شدن دكتر مصدق ابراز تمایل كرد و مصدق این خواست مجلس را پذیرفت و هشتم اردیبهشت رئیس دولت شد. وی چهار روز بعد به دیدار از زندان قصر رفت و در اینجا گفت که این محل کشتارگاه روشنفکران و آزاداندیشان بوده است. این نخستین بار در طول تاریخ عمومی بود که یک رئیس تازه دولت در نخستی هفته کار خود از زندان مرکزی کشور دیدن کرده بود.
     مصدق 12 اردیبهشت (دوم ماه می 1951) برنامه کار خودرا اعلام داشت که این برنامه با یک رای مخالف در مجلس و 3 رای مخالف در سنا تصویب شد. سرخط های این برنامه از این قرار بود که همچنان شعار ملی گرایان است:
    اجرای قانون ملی شدن نفت و برخورداری کامل ایرانیان از منافع نفت خود، استعمارزدایی، برقراری حكومت قانون، رعایت آزادی ها و حقوق انسانی ایرانیان، اصلاح قانون انتخابات، انتخابی شدن شهرداران با رای مستقیم ساکنان شهرهای مربوط، آزادی زندانیان سیاسی و در بند نبودن افراد به خاطر دگراندیشی و بیان نظرات و انتقادهای خود، اصلاح امور اداری ـ قضایی و انتصابات بر پایه كارشناس رشته مربوط بودن، تجربه و شایستگی، قطع هرگونه اِعمال نفوذ و توصیه و تشبّث (پارتی بازی) در امور دولتی و معاملات و ...
    مصدق وزیران نخستین کابینه خودرا به این شرح اعلام داشت: باقر کاظمی وزیر امورخارجه، علی هیأت وزیر دادگستری، محمدعلی وارسته وزیر دارایی، دکتر کریم سنجابی وزیر فرهنگ، جواد بوشهری وزیر راه، ضیاء فرمند وزیر کشاورزی، سپهبد نقدی وزیر جنگ و ....
     همزمان با اخطار انگلستان به ایران و ساعاتی پیش از نخست وزیر شدن دكتر مصدق در سال 1330، انبار مهمات ارتش در فارس منفجر شد و یك سوم كل اسلحه و مهمات ایران از جمله شصت هزار تفنگ و توپ از دست رفت!. در پی وقوع این حادثه كه سوء ظن به خرابكاری می رفت؛ رئیس تسلیحات ارتش، فرمانده لشكر فارس و عده ای دیگر مورد سوء ظن قرار گرفتند و بازداشت شدند. روزنامه های ملی گرای وقت نوشته بودند که این انفجار با «اشاره لندن به خائنان وطن» صورت گرفته است.
    دولت لندن با هدف ترسانیدن دولت مصدق و ایرانیان، دو اسکادران هواپیمای نظامی به بصره و چند ناو به آبهای نزدیک سواحل ایران فرستاد. با وجود این، مردم به پشتیبانی از مصدق تا چند روز در شهرهای کشور دست به تظاهرات و برپایی اجتماعات زده بودند.

جمعیت ایران در سال 1388 (2009 میلادی) ـ مسئله مهاجرت ایرانیان از وطن خود

به گزارش ششم اردیبهشت 1989 (26 اپریل 2010) روزنامه های تهران، رئیس سازمان ثبت احوال جمهوری اسلامی خبرداده بود که جمعیت ایران در سال 1388 (2009 میلادی) به هفتاد و دو میلیون و 874 هزار و 50 نفر رسیده بود كه 48/57 درصد) این جمعیت شهری و 52/42 درصد دیگر روستانشین بودند. 1 /49 درصد این جمعیت را زنان و بقیه (9ر50 درصد) آن را مردان تشكیل می دادند.
    این مقام گفته بود که در سال 1388 یك میلیون و 348 هزار و 546 واقعه ولادت، 393 هزار و 514 واقعه فوت، 890 هزار و 208 واقعه ازدواج و 125 هزار و 747واقعه طلاق ثبت شده بود.
    رئیس وقت سازمان ثبت احوال نگفته بود که چه میزان از این جمعیت در کشورهای دیگر زندگی می کنند.
    برآوردهای غیر رسمی قبلی، شمار مهاجران ایرانی در کشورهای دیگر تا آن سال را، پنج تا شش میلیون نشان می داد. این مهاجرت ها که عمدتا از سال 1979 آغاز شده، از 1989 شتاب بیشتری به خود گرفته و افزایش یافته بود بویژه در سال های 2005 تا 2011. ایرانیان مهاجر برخلاف مهاجران سایر کشورها عمدتا کسانی بوده اند که پول و ثروتی داشته، شهرنشین بوده و تحصیلکرده هستند. از زمان تشدید تحریم اقتصادی جمهوری اسلامی ایران از سوی غرب (آغاز سال 2012) از میزان مهاجرت ایرانیان کاسته شده است زیراکه ریال نسبت به پول سایر کشورها تا چند برابر ارزان شده و فروش خانه و زمین برای مهاجرت مقرون به صرفه نیست و به علاوه انتقال پول از طریق بانک آسان نیست و انتقال پول نقد در حجم زیاد (با مسافر) به کشور دیگر هم مستلزم تحقیق و بررسی گمرک و ... کشور مقصد است.

افشاگری محمود احمدی نژاد: "زد و بند برای یک عده، امری عادی شده است" ـ " خواستند دو شرکت نفتی بدهیم و پول نگیریم تا انقلاب حفظ شود!"

منابع خبررسانی ازجمله ایسنا (یک خبرگزاری تهران) گزارش داده بودند که محمود احمدی‌نژاد [که 3 ماه و چند روز بعد دوره ریاست جمهور او پایان یافت] چهارم اردیبهشت 1392 = 24 اپریل 2013 درجریان دیدار از اصفهان در ادامه انتقادها و افشاگری های خود گفته بود: "زد و بند برای یک عده، امری عادی شده است". وی افزوده بود: "یکی از آقایان که خیلی به دولت بد و بیراه می‌گوید و هر روز به دولت تهمت می‌زند، یک دوره که فرصت گیرش آمد، از این فرصت استفاده کرد و 10 ـ 11 میلیارد بُرد. چهار ـ پنج سال است که دنبالش هستیم که آن را [پول را] بازگرداند، اما انگار نه انگار!، مبلغی کلان به رفیقش داده و او هم به‌ دنبال کاسبی رفته است!.".
طبق گزارش همان خبرگزاری، احمدی‌نژاد همچنین گفته بود: "یک آقای دیگر هم که نسبت به دولت خیلی تند است، یک‌بار پیش من آمد و بحث کرد که انقلاب باید حفاظت شود و نیاز به حزب است. این احزاب باید رقابت کنند تا انقلاب حفظ شود. پرسیدم که چگونه؟. او جواب داد که دو جناح داریم که برای فعالیت نیاز به پول و هزینه دارند. پرسیدم خب چه کار کنیم؟ که جواب داد دو شرکت نفتی را به آنها بدهیم و از آنان پول نگیریم تا انقلاب را حفظ کنند!.". به او گفتم همین را بنویس و به من بده. او نوشت و من الان نامه [نوشته او] را در خانه دارم.".
احمدی نژاد همچنین گفته بود که فهرستی 300 نفره از مفسدان اقتصادی را در «جیب» خود دارد که در نظر دارد آن را در فرصت مناسب منتشر کند. وی افزوده بود: ... البته اینها "خودشان، خودشان را لو خواهند داد.".

اشاره ها و سرنخهای روز برای بررسی پژوهشگران

یک مقام دولت جمهوری اسلامی ایران با هشت شغل!

روزنامه کیهان وابسته به دفتر رهبری در صفحه دوم شماره 19629 خود (دوشنبه 6 اردیبهشت 1389) نوشته بود که ایرج ندیمی نماینده مجلس ششم که خودرا «دوم خردادی» معرفی می كرد معاون امور حقوقی و امور پارلمانیِ وزیر صنایع منصوب شده است.
این روزنامه گزارش خبرگزاری مِهر را درباره مشاغل ندیمی نقل کرده بود. این خبرگزاری سمت «معاونت حقوقی وزارت صنایع» را هشتمین پُست ندیمی گزارش کرده و نوشته بود: "ندیمی هم اكنون: 1 ـ مشاور معاونت امور مجلس ریاست جمهوری، 2 ـ مشاور وزیر صنایع و معادن، 3 ـ مشاور عالی اتاق تعاون ایران، 4 ـ مشاور ستاد مبارزه با قاچاق كالا و ارز، 5 ـ عضو هیئت مدیره شركت ایران خودرو مازندران، 6 ـ عضو هیئت مدیره شركت پتروشیمی بوعلی سینا، 7ـ عضو هیئت مدیره شركت توسعه صنایع بهشهر و 8 ـ عضو هیئت مدیره شركت مدیریت صنعت قند توسعه صنایع بهشهر است.".
اصحاب نظر و مقامات دولتی در کشورهای دیگر سرمقاله های کیهان را نظر جمهوری اسلامی تلقی و محاسبه می کنند و منتظر اقدامات عملی تهران در آن راستا می شوند. تا اواخر دهه 1980 چنین دقّت و محاسباتی روی سرمقاله های «پراودا» می شد.

روزنامه کیهان: صدها مقام پیشین جمهوری اسلامی ایران مقیم کشورهای دیگر شده اند!

مطلب زیر از صفحه دوم شماره 19629 ـ دوشنبه 6 اردیبهشت 1389 ـ روزنامه کیهان وابسته به دفتر رهبری جمهوری اسلامی ایران نقل شده است:
    ... "محمد كرمی راد» عضو كمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در گفت و شنودی با شبكه خبر دانشجو همچنین گفت: نزدیك 1500 نفر از افرادی كه در دولت های گذشته مسئولیت داشتند امروز مقیم خارج كشور هستند و 500 نفر از فرزندان این قبیل مقامات به اسم تحصیل در انگلستان به سر می برند.".
     کرمی راد همچنین گفت: 5 نفر از فرزندان یكی از مقامات در طول یك سال بیش از 20 بار به خارج از كشور تردّد کرده بودند.
    وی مهدی هاشمی [فرزند هاشمی رفسنجانی رئیس جمهور پیشین و رئیس وقت مجلس تشخیص مصلت نظام جمهوری اسلامی] را از جمله كسانی برشمرد كه از رانت موقعیت پدر خود سوءاستفاده می كند.
    كرمی راد گفت: "مردم از قوه قضائیه توقع دارند در چالش های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی هیچ تبعیضی قائل نشود و مطابق اصول انقلابی و اسلامی عمل كند.".

سایر ملل

روزی كه زمین لرزه «تاشكند» را ویران ساخت - نگاهی کوتاه به مسیری که این شهر در طول تاریخ طی کرده است

بامداد 26 اپریل 1966 (پس از نیمه شب 25 اپریل و شب هنگام) زمین لرزه ای به شدت هفت و نیم ریشتر شهر تاریخی تاشكند در فرارود را ویران ساخت. این شهر در سال 1219 میلادی هم توسط خان مغولان (چنگیز) ویران شده بود.
    24 سده پیش در دامنه كوههای گلستان، یك آبادی از استاندارد «دِه» در مقیاس ایران دوران هخامنشی بزرگتر شد و به صورت «كَند» درآمد كه در پارسی به معنای شهر كوچك (تاون در زبان انگلیسی) است و به تدریج شهری بزرگ شد.
     در قدیم، نام این شهر «چاچ» بود یا چاچكَند كه در آستانه قرون جدید و پس از مهاجرت شیبانی ها (ازبك ها) به آنجا، آن را تاشكَند تلفظ كردند كه اتفاقا اسم با مسمایی بوده زیرا كه در زبان آنان، تاش یعنی سنگ، و چاچكند در منطقه ای سنگلاخ واقع شده بود.
    این شهر بیش از دو میلیون نفری كه در قرن نوزدهم وابسته به خان نشین «بخارا» بود در سال 1865 به تصرف روس ها درآمد كه از فرصتی كه ضعف نظامی و فتور قاجارها به دست داده بود استفاده كرده و وارد فرارود شده بودند (كه جغرافیون آمریكایی فرارود و نواحی شمالی و شمال شرقی آن سوی آن را آسیای مركزی شهرت داده اند!).
    دولت بلشویكی روسیه پس از پیدایشِ آثار بیدارشدنِ «ناسیونالیسم ایرانی» ازخواب، با شتاب تمام همه منطقه فرارود را «تركستان اصطلاحا ترکستان روسیه» نام نهاد و تاشكند را پایتخت آن قرارداد كه بعدا آن را بر حسب منافع سیاسی خود و اسما به چند جمهوری تقسیم كرد كه این جمهوری ها در چارچوب همان خطوط و با همان مقامات منصوب مسکو، در آغاز دهه 1990 و فروپاشی شوروی اعلام استقلال كردند.
    «تاشكند» پس از قسمت بندی بلشویكی فرارود، پایتخت ازبكستان شد كه این مقام را همچنان حفظ كرده است.

داستان خودكشی معاون هیتلر در 92 سالگی در زندان فاتحان آلمان!

Hess

رودلف هس Hess، زمانی معاون هیتلر، 26 اپریل 1895 به دنیا آمد و 17 آگوست 1987 در نود و دو سالگی! در «اشپاندائو» ـ زندان فاتحان آلمان ـ خودرا حلق آویز! كرد. وی سالها تنها زتدانی این زندان پُرهزینه بود كه در برلین قرار داشت.
هنوز به درستی روشن نیست كه یك زندانی با دهها مامور مراقب چگونه در 92 سالگی! موفق به دار زدن خود شده بود!. زندانبانان گفته بودند كه «هِس» قبلا هم چهار بار اقدام به خودكشی كرده بود (عذر بدتر از گناه!). وی به زندان ابد محكوم شده بود.
«هس» از 1941 كه با چتر از هواپیما در انگلستان فرود آمده بود تا به این دولت پیشنهاد صلح دهد زندانی بود و با اینکه از زمان دستگیر شدن، در جنگ مداخله نداشت به جرم ارتكاب جنایت جنگی محكوم شده بود. وی در دادگاه حاضر به ابراز ندامت نشده بود. «هس» در دهه 1920در زندان با هیتلر «هم ـ سِلّول» بود و هیتلر در همان جا مطالب كتاب خود ـ «ماموریت من» را به او دیكته كرده بود که بعدا به چاپ رسید و انتشار یافت.

ریشه و مبتکر «زندان رفتن» برای کسب شهرت و جلب توجه و ورود به دنیای مشاهیر و ...

27 اپریل 1927 یک دادگاه آمریکا بانو «مائه وست Mae West» نمایشنامه نویس، طنزنگار، کمدین، بازیگر نمایش و فیلم و خواننده آواز را که با نوشتن یک نمایشنامه و بازی در نقشی از آن، متهم به مستهجن کاری Moral Charge شده بود و در دادگاه گفته شده بود که این کار او باعث گسترش فساد در جوانان می شود به 11 روز زندان قابل خرید محکوم کرد، ولی مائه با داشتن ثروت، حاضر به خرید زندان نشده بود و 11 روز در زندان بود. زندان رفتن او که در آن زمان 34 ساله بود تیتر اول روزنامه ها و خبر اول رادیوها شد و عکس او روی جلد مجلات قرار گرفت و او را بیش از پیش مشهور ساخت بگونه ای که فیلم های او بیش از هر فیلم دیگر تماشاگر داشت و همچنین نمایشگری های او و خریداران کتابهایش. او که در نیویورک، لس آنجلس و لندن فعالیت هنری و نویسندگی و خوانندگی داشت 87 سال عُمر کرد و 70 سال هنرنمایی و نویسندگی و از منتقدین سانسور فیلم ها و نمایشنامه ها بود که بدست فیلمسازان و اصحاب کمپانی های مربوط صورت می گرفت و انتقادهای خودرا تلویزیونی و در برنامه های رادیویی مطرح می ساخت. او که 22 نوامبر 1980 درگذشت در ردیف 15 بازیگر و نمایشنامه نویس بنام قرار گرفته است.

Mae West در جوانی

تفسیرنگاران و پس از آنان تاریخ نویسان، «زندان رفتن برای مشهورشدن و دنباله رو یافتن و بعضا به هدف و مقام رسیدن» را با 11 روز زندان رفتن مائه و ابتکار او می دانند که در قرن 21 وسعت بیشتری یافته بویژه در میان فعالان سیاسی ردیف پایین و میانه. تفسیرنگاران و تاریخ نویسان نمونه های متعدد بدست داده اند که یک فرد معمولی با دستگیرشدن در یک تظاهرات و بزندان افتادن و رسانه ای شدن وارد باشگاه سیاسیون شده و به قدرت رسیده است که «شهرت نوعی قدرت است» و همچنین ژورنالیست ها و عمدتا کاریکاتوریست ها و طنز نویس ها. یک تاریخ نگار اسپانیایی زبانِ آمریکای لاتین در کتاب تألیف سال 2021 خود نام دهها سیاستمدار و صاحبمقام را بمیان آورده که با زندانی سیاسی شدن، به آن شهرت و قدرت رسیده اند و به همین گونه نویسندگان و هنرمندان. او نیز این طرز به شهرت و قدرت رسیدن را ابتکار «مائه وست» خوانده است و این جمله از این مورخ است: زندان، فعال سیاسی را تا رهبر جنبش مربوط شدن و ... پیش می برَد.

درباره برکناری ژنرال مك آرتور ـ استقبال بی مانند آمریکاییان از او پس از برکناری و بازگشت به میهن

26 اپریل1951، هشت ماه پس از آغاز جنگ كره و بعد از چند پیروزی شمالی هایِ كمونیست و ورود داوطلبان چینی به خاك كره برای كمك به شمالی ها و دلایل دیگر، برکناری ژنرال مك آرتور سرفرمانده نیروهای مسلح آمریکا در خاور دور از همه سمت های نظامی اش عملا تکمیل شد و «ژنرال ریجوی» جای او را گرفت. هری ترومن رئیس جمهوری وقت یازدهم اپریل دستور این عزل و نصب را داده بود و به آمریکاییان که به مک آرتور علاقه داشتند تفهیم کرده بود که به دستورها و اندرزهای او توجه نمی کند و اشاره کرده بود که مک آرتور تمایل به گسترش جنگ کره به قلمرو دولت پکن دارد که احتمالا به بمباران اتمی آن شهر و یا یک نقطه دیگر چین خواهد انجامید و این، یک اشتباه بزرگ است، زیرا که سلاح اتمی از انحصار آمریکا خارج شده و مسکو (متحد پکن) نیز چنین سلاحهایی را دارد. به علاوه، طبق قانون اساسی آمریکا، رئیس جمهوری فرمانده کل نیروهای مسلح این کشور است و تصمیمات استراتژیک نظامی با اوست، نَه مک آرتور.
    در طول دو هفته ای که از صدور دستور عزل مک آرتورِ پنج ستاره گذشته بود، این رویداد خبر اول رسانه های آمریکا و موضوع بحث و تفسیر جهانیان شده بود.
     این اقدام دلایل متعدد داشت، ولی سعی براین بود كه رنگ سیاسی به آن بدهند و بگویند كه چون مك آتور علنا از ایجاد جبهه دیگری برضد پکن (ازناحیه تایوان) سخن گفته و اشاره به احتمال بکار بردن سلاح اتمی كرده و جّو متشنّجی به وجود آورده بود مصلحت بر تعویض او بود. مك آتور درجریان جنگ با ژاپن سرفرمانده نیروهای آمریكا بود. وی پس از تسلیم شدن ژاپن، آن را به اشغال در آورد و در تنظیم یك قانون اساسی برای ژاپن اِعمال نظر كرد و ....
    به رغم برکناری، هنگام بازگشت مك آرتور از خاور دور به آمریكا استقبال بی نظیری از او به عمل آمد. چنین استقبال میلیونی در تاریخ آمریکا کم سابقه بود.

تایید بکاربردن کلرین در جنگ جهانی اول ـ گاز سمی (سلاح شیمایی) جنگ افزاری تازه در آن جنگ

بكار بردن گاز سمی به عنوان یك جنگ افزار از 1915 و دومین سال جنگ جهانی اول و معروف به جنگ اروپایی ها معمول شده است. 26 اپریل (روزی چون امروز) رسما تایید شد كه آلمانی ها از چهار روز پیش از آن ــ 22 اپریل 1915ـ در جبهه غرب (بلژیک) از این نوع سلاح بر ضد نیروهای طرف مقابل بكار برده بودند. آلمانی ها قبلا این سلاح را در جبهه شرق تجربه كرده و بر ضد نظامیان روس بكار برده بودند. این سلاح در آن زمان (دومین سال جنگ جهانی اول)، چیزی جز «كلرین» نبود كه یا به سوی سربازان طرف دیگر (دشمن) پُمپ، و یا به صورت گلوله پرتاب می شد. پمپ كردن آن هنگام وزش باد امكان نداشت زیرا كه به نظامیان خودی هم آسیب می زد.
با اینكه از آن پس، نشست های جهانی متعدد برضد سلاحهای شیمایی تشكیل شده و میثاق هایی به امضاء رسیده است، هنوز از این نوع جنگ افزار (شیمیایی و بیولوژیك) در زرادخانه شماری از كشورها، یافت می شود و بارها گزارش از بکاربرده شدن آن انتشار یافته است.

سربازان انگليسي در اپريل 1915پس از اين كه با گاز كلرين مورد حمله قرار گرفته بودند. اين عكس نشان مي دهد که نظاميان پس از هدف حمله قرار گرفتن دچار مشكلات جسماني شده و نظم خود را از دست داده و نمي دانند كه چه بكنند

سربازان جبهه غرب پس از اطلاع ازبكار رفتن گاز سمي به عنوان جنگ افزار در اپريل 1915 ( دومين سال از جنگ جهاني اول ) باوسائلي كه در اختيار داشتند ازجمله ماسكهاي ابتدايي و دست ساز از خود محافطت مي كنند و در سنگرهاي خندقي آماده دفاع از خود هستند.

26 اپریل 2003، روزی که جمهوری خلق كره اعلام کرد دارای سلاح هسته ای شده است

جمهوری خلق كره (کره شمالی) 26 اپریل 2003 رسما اشاره كرد كه در زرّادخانه خود دارای سلاح اتمی است و با این عمل، دولت هایی را كه می كوشیدند آن دولت را از تولید چنین جنگ افزاری بازدارند در برابر كار انجام شده قرارداد و وزیرامور خارجه وقت آمریكا در نخستین واكنش خود گفت كه كره شمالی نمی تواند آمریكا را بترساند و باج خواهی كند. در سال 1954 و در همین روز (26 اپریل) کنفرانس ژنو با مشارکت قدرت های وقت برای حل مسئله کره آغاز بکار کرده بود که پس از 3 ماه گفتگو تنها موفق به برقراری آتش بس شد ـ آتش بسی که هنوز ادامه دارد و به حل مسئله و حتی ترک مخاصمه نیانجامیده است.
     مدت ها بود كه احنمال داده می شد كره شمالی دارای سلاح هسته ای و یا در آستانه تولید این نوع سلاح باشد.
     از زمان تایید شدن ساخت سلاح اتمی در کره شمالی، دولت آمریکا به تلاش ناموفق خود مبنی بر وادارکردن آن دولت به متوقف ساختنِ تداوم تولید این سلاح و قطع فعالیت خود در این زمینه ادامه می دهد و ....
     طبق آمار منتشره در اپریل 2010، کره شمالی تا آن زمان دارای بیش از 9 بمب اتمی بود و اینک خیلی بیشتر. گفته شده است که ممکن است موشک های بالیستیک آن کشور بتوانند این بمب ها را به آلاسکا و غرب ایالات متحده (کالیفرنیا، استیت واشنگتن و اُرُگون) برسانند. همچنین گفته شده است که کره شمالی با بمب های اتمی خود می تواند ژاپن و پایگاه های نظامی و تأسیسات دیگر در کره جنوبی را نابود کند ولی مقامات کره شمالی گفته اند که این دولت درصدد نابودی برادران خود در کره جنوبی بر نخوامد آمد و تقسیم شبه جزیره کره به دو کشور، سیاستِ پاره ای از قدرت های وقت بویژه آمریکا بوده و واقعیت اصولی ندارد.
    کره شمالی تا سال 2013 سه آزمایش اتمی دیگر انجام داده بود.

تاریخ از نگاهی به تصویر

تصویرهایی از رای دهندگان تهران در دور دوم انتخابات پارلمانی (25 اپریل 2008)

شنبه 26 اپریل 2008 برخی از شبكه های تلویزیونی آمریكا دركنار گزارش دور دوم انتخابات پارلمانی جمهوری اسلامی ایران كه 25 اپریل (ششم اردیبهشت 1387) انجام شده بود عكس هایی را كه در زیر آمده است به نقل از آژانس فرانس پرس (خبرگزاری فرانسه) پخش كرده بودند. گویا رسانه های اروپایی نیز چنین كرده بودند. بعضی از رسانه های اروپا این عكس ها را در ادیشن آنلاین خود قرارداده بودند. رسانه های غرب از قول وزیر كشور جمهوری اسلامی كه اشاره شده بود بزودی این سمت را ترك خواهد كرد گزارش كرده بودند كه در دور دوم انتخابات آن دوره، هفتاد درصد كرسی ها به اصولگرایان، 16 درصد به اصلاح طلبان و 14 درصد به نامزدهای مستقل (منفردان) تعلق یافته بود. دور اول انتخابات آن دوره در 14 مارس 2007 (24 اسفند 1386) انجام شده بود. مجلس شورای اسلامی (پارلمان جمهوری اسلامی ایران) دارای 290 كرسی است كه در آن تاریخ هنوز تكلیف سه كرسی آن روشن نشده بود.

برخی دیگر از رویدادهای 26 آوريل

680: مرگ معاویه ابی سُفیان مؤسس خلیفه گری امویون (امویه ـ امویان) در این روز از ماه میلادی و در 78 سالگی اتفاق افتاد.

1607: نخستین انگلیسی هایی كه با كشتی به آمریكای شمالی رسیده بودند در منطقه ای كه نامش را «كیپ هنری Cape Henry» گذاشتند از كشتی پیاده شدند. كیپ هنری در گوشه جنوبیِ ورودیِ خلیج چساپیکChesapeake و در محله شمال شرقی شهر ویرجینیابیچ در استیت مشترک المنافع ویرجینیا واقع است. در گوشه شمالی این ورودی از اقیانوس اطلس به خلیج چساپیک، دماغه کیپ چارلز واقع شده است. نام دو پسر جیمز اول پادشاه وقت انگلیس بر این دو دماغه گذارده شده است.
     در کنار دماغه هِنری (کیپ هنری Cape Henry) یک پارک عمومی بزرگ و یک پادگان ارتش آمریکا به نام فورت ستوریFort Story تاسیس شده است.
    در چند کیلومتری غرب کیپ هنری، یک پایگاه تفنگداران دریایی آمریکا با کشتی های انتقال و ناو هلیکوپتربَر و در غرب این پایگاه، پایگاه دریایی نورفک واقع شده است که بزرگترین پایگاه دریایی جهان بشمار می رود زیراکه دارای دهها ناوهواپیمابر، زیردریایی، زرمناو، ناوشکن و ناوچه است و بعضا اتمی.

1711: سپكتیتور Spectator كه گفته می شود نخستین مجله جهان به زبان انگلیسی است نخستین شماره خود را منتشر كرد و جوزف ادیسون نخستین ناشر آن در سرمقاله اش نوشت كه می خواهد آموزگار همه مردم باشد. از همین رو مهمترین وظیفه جراید «آموزش عمومی» شناخته شده است.

1755: نخستین دانشگاه روسیه در مسكو تاسیس شد.

1802: ژنرال ناپلئون بناپارت که به نام نجات انقلاب فرانسه از دست افراطیون و ندانمکاران، زمام امور این کشور را به دست گرفته بود در این روز و دو سال پیش از امپراتور شدن، اعلامیه عفو عمومی صادر کرد و همه فرانسویان و عمدتا فرارکردگان از کشور به استثنای هزار نفر مشمول آن قرار گرفتند و به وطن بازگشتند و یا اینکه از مخفیگاه خارج شدند و زندگی عادی در پیش گرفتند. به این عده در طول انقلاب برچسب ضد انقلاب، خیانت و … زده شده بود و دارای پرونده اتهامی بودند. همین اعلامیه عفو عمومی عامل بازگشت نظم و وضعیت عادی به فرانسه شد و این کشور باردیگر در مسیر پیشرفت قرار گرفت.

1865: John W. Booth هنرپیشه 27 ساله ای که ابراهام لینکن رئیس جمهوری آمریکا را در تئاتر فورد در شهر واشنگتن ترور کرده و دست به فرار زده بود در این روز در شمال غربی استیتِ مشترک المنافع ویرجینیا و یکصد کیلومتری غرب شهر واشنگتن به دست نظامیانی که در جستجویش بودند کشته شد. جان در یک انبار توتون پنهان شده بود و چون حاضر به تسلیم شدن نبود، نظامیان انبار را آتش زدند، وی بیرون آمد و دست به تیراندازی زد که کشته شد. جان از هواداران کنفدراسیون آمریکا (جنوبی ها) بود که از شمالی ها (فدراسیونی ها) شکست خورده بودند. جان با قتل لینکن خواسته بود که انتقام بگیرد.

John Booth

1828: روسیه برسر كشتار یونانیان به عثمانی اعلان جنگ داد.

1914: دبلیو. اج. كاریر دستگاه اِركوندیشن (هواخنك كن) را كه اختراع كرده بود به ثبت داد.

1929: برای نخستین بار یك هواپیمای مسافربر فاصله انگلستان تا هند را بدون توقفِ میان راه طی كرد.

1951: شش سال پس از جنگ جهانی دوم، آمریکا با ژاپن پیمان صلح امضاء كرد و ژاپن حاكمیت خودرا باز یافت. بعدا میان دو كشور یك قرارداد امنیت مشترك امضاء شد (بمانند قرارداد آمریکا با عراق در قرن 21).

1964: تانگانیکا و زنگبار با هم یکی شدند و جمهوری آفریقایی تانزانیا را تشکیل دادند.

1968: دانشجویان آمریكایی مخالف جنگ ویتنام ساختمان اداری دانشگاه دولتی اهایو را اشغال كردند.

1970: بیش از دویست هزار آمریكایی مخالف جنگ ویتنام در شهر هفتصد هزار نفری واشنگتن راهپیمایی كردند.

1989: یک رشته گردباد (تورنِیدو) در بنگلادش به مرگ بیش از 1300 و آسیب جسمانی دیدن بیش از 12 هزار نفر و تخریب 80 هزار خانه و کُلبه انجامید.

2003: كاهش علاقه به مسافرت باهواپیما؛ نخست به خاطر ترس از تروریسم، بعدا ... و در چند ماه اول سال 2006 بیماری ذات الریه ناشناخته «سارس» شركتهای هواپیمایی آمریكا را در مضیقه مالی شدید قرارداده بود. آمریكن ارلاینز 26 اپریل 2003 اعلام داشت كه در سه ماه اول این سال یك میلیارد و 40 میلیون دلار از دست داده بود. این وضعیت در سال های 2020 و 2021 بر اثر شیوع نوع دیگر سارس (کووید ـ 19) تکرار شده است.

2005: دولت سوریه به خواست سازمان ملل، نیروهای نظامی خود را از لبنان بیرون بُرد. این نیروها از زمان جنگ های داخلی لبنان به مدت 29 سال در این کشور بودند. ترور رفیق حریری نخست وزیر لبنان بر میزان فشارهای بین المللی به سوریه که نظامیان خود را از لبنان خارج سازد افزوده بود. چند سال بعد، سوریه ـ خود با جنگ داخلی رو به رو شد که پس از حدود ده سال از شدت آن کاسته شده است.

مطالعه این سایت و نقل مطالب آن با ذكر ماخذ (نشانی کامل سایت و نام مولف آن) آزاد است، مگر برای روزنامه های متعلق به دولت و دستگاههای دولتی؛ زیرا كه مولف این سایت اكیدا «روزنامه نگاری» را كار دولت نمی داند. روزنامه عمومی به عنوان قوه چهارم دمكراسی باید كاملا مستقل از دولت و سازمانهای عمومی باشد تا بتواند رسالت شریف خود را به انجام برساند.

تماس با مولف:

editor (a) iranianshistoryonthisday.com
n.keihanizadeh (a) gmail.com