Iranians History on This Day

روز و ماه خورشيدي و يا ميلادي مورد نظر را انتخاب و كليد مشاهده را فشار دهيد

ميلادي

خورشيدي

16 مي

جستجو:

هديه مولف

اين سايت مستقل و بدون كوچكترين وابستگي؛ هديه ناچيز مولف كوچك آن به همه ايرانيان، ايراني تبارها و پارسي زبانان است كه ايشان را از جان عزيزتر دارد ؛ و خدمتي است ميهني و آموزشي كه خدمت به ميهن و هموطنان تكليف و فريضه است كه بايد شريف و خلل ناپذير باشد و در راه انجام تكاليف ميهني نياز به حمايت مادي احدي نبايد باشد، و نخواهد بود. انتخاب موارد براي نگارش و عرضه در سايت نظرشخص مولف است.

لينک به اين صفحه

ايران

نخستين جنگ خياباني تاريخ بشر در «شهر ري»

تصوير مجسمه اسکندر

«كاليس تنيس» تاريخنگار رسمي اسكندر كه در حمله به آسيا با او بود شرح جنگ شهر ري را كه به صورت خانه به خانه صورت گرفت برنگاشته است كه با تطبيق تقويمها 16(يا 17) ماه مه سال 330 پيش از ميلاد آغاز شده بود و مورخان نظامي از آن به عنوان نخستين جنگ خياباني بشر، به مفهوم امروز، نام برده اند.
    طبق گزارش «كاليس تنيس»، در آن روز در داخل شهر ري ميان نيروهاي اسكندر و واحدهاي نظامي در حال عقب نشيني ايران نبردي خونين و كوچه به كوچه آغاز شد كه سه روز طول كشيد.
     نيروهاي اسكندر پس از پيروزي در جنگ گائوگاملا (محلي نزديك به اربيل واقع در شمال عراق امروز) به تعقيب سربازان ايران ادامه داده و پس از چند برخورد كوتاه از جمله نبرد همدان، به ري رسيده بودند. نيروهاي محلي در ارگ شهر دست به مقاومت زدند و سربازاني كه در جريان عقب نشيني بودند در كوچه ها و خانه هاي شهر با اسكندريان به زد و خورد پرداختند. با اين كه در اين جنگ خياباني برنده و بازنده مشخص نبود، نيروهاي ايران در سومين شب، ناگهان دست به عقب نشيني و خروج از شهر زدند و عازم شهر صد دروازه (دامغان) شدند. پس از اين عقب نشيني كه تعجب آور بود، ارگ شهر هم سقوط كرد. داريوش سوم شاه وقت كه با اين سربازان از اربيل (اربلا) عقب نشيني كرده بود، ميان راه، به صلاحديد افسران ارتش و تاييد يك شاهزاده هخامنشي كشته شد تا احيانا به دست اسكندر نيافتد و شكنجه و تحقير نشود.
     مورخان، شكست ايران از اسكندر مقدوني را به حساب شخصيت ضعيف، دو دلي و قاطع نبودن داريوش سوم نوشته اند. بررسي تاريخ طولاني وطن نشان مي دهد كه هرگونه شكست نظامي و تغيير حكومت در زمان زمامداران ضعيفي چون داريوش سوم، يزدگرد سوم ، شاه سلطان حسين و ... صورت گرفته است.

تحريکات البتکين و ناامني در خراسان بزرگتر

خراسان (خراسان بزرگتر) در ماه مي سال 961 ميلادي دچار ناامني شديد شده بود. سبب اين ناامني افتادن عبدالملك ساماني، پادشاه وقت از اسب بود كه منجر به مرگ او شده بود. عبدالملك كه هفت سال سلطنت كرده بود به امير رشيد (دلاور) شهرت داشت. ناامني خراسان به تحريك البتكين صورت گرفته بود كه عبدالملك او را جاه و مقام، سپهسالاري و حكومت هرات داده بود. البتكين كه از مهاجران و از تركان غز بود پس از كسب مقام، داعيه استقلال داشت كه بركنار شده بود. وي از درگذشت عبدالملك سوء استفاده كرده و در خراسان دست به تحريك زده بود. عبدالملك همانند ساير اميران ساماني براي احياء و ارتقاء زبان فارسي و فرهنگ ايراني سعي بليغ كرده بود. پس از فوت او، منصور برادرش پادشاه شد.

اديان و روحانيون

ممنوع الورود شدن به كليسا!

نيمه ماه مه 2005 بود كه «چان چاندلر» كشيش كليساي «وينسويل» واقع در ايالت كاروليناي شمالي 9 تن از اعضاي كليسا را از ورود به آن جهت دعاي هفتگي ممنوع ساخت زيرا كه اعتراف كرده بودند در انتخابات نوامبر 2004 (شش ماه پيش از آن) به جاي جورج بوش به «جان كري» نامزد حزب دمكرات راي داده بودند. چاندلر قبلا به مراجعين كليسا اندرز داده بود كه به بوش راي بدهند.
     لئونارد پيتز مفسر آمريكايي كه مقالات او توسط سنديكاي «ميامي هرالد» توزيع مي شود 14 مه 2005 نوشته بود كه چاندلر با اين عمل خود ظاهرا مرتكب نقض چند قانون دنيوي شده است:
     1ـ نقض قانون اساسي آمريكا كه كليسا را از سياست جدا ساخته است.
     2ـ نقض قانون انتخابات كه تاكيد بر مخفي بودن راي دارد يعني نبايد از كسي سئوال شود كه به چه كسي راي داده و آن را علني سازد.
     3ـ كليسا يك نهاد عمومي است و نمي شود ورود افراد را در ساعاتي كه داير است به آن ممنوع ساخت و ....
    به نوشته پيتز، اين قبيل كارها ايمان مردم را سست و تضعيف مي كند.

دنياي ورزش

نخستين زن بر تارك «اورست»

Juko Tabei

16 ماه مه سال 1975 نخستين زن كوهنورد خود را به قله «اورست» در كشور نپال رساند و نامش در «تاريخ» ثبت شد كه براي هميشه باقي خواهد بود. وي «جونكو تابي» و يك ژاپني بوده است.

در قلمرو رسانه‌ها

سردبير «ديلي ميل» به چاپ عكس ساختگي متهم و بركنار شد

هيات نمايندگان صاحبان روزنامه دو ميليون تيراژي «ديلي ميل» انگلستان كه در قطع تابلويد چاپ مي شود 15 ماه مه 2004 «پيرس مورگن» سردبير اين روزنامه را از اين سمت بركنار كرد؛ زيرا مقامات نظامي آن كشور مورگان را متهم كرده بودند كه عكس ساختگي چاپ كرده و با اين عمل نظاميان را از چشم مردم انداخته است.
    ديلي ميل عكسي را چاپ كرده بود كه نشان مي داد يك نظامي انگليسي در عراق يك عراقي را شكنجه و بر بدن او كه روي زمين افتاده بود ادرار مي كند. مورگان روي حرف خود كه عكس درست است ايستاده بود.
    نمايندگان صاحبان نشريه ضمن عذر خواهي از عمل سردبير، در عين حال تاكيد كرده اند كه سوء نيت دركار نبوده است.
     عمل اخراج به اين صورت انجام گرفت كه از مورگن خواسته شد كه بنا به مصالحي، بلافاصله كناره گيري كند.

ساير ملل

انقلاب فرهنگي چين

ژيانگ شينگ همسر مائو با دستبند در دادگاه

    با انتشار اطلاعيه مورخ 16 ماه مه سال 1966 حزب كمونيست چين، از روز بعد انقلاب فرهنگي اين كشور آغاز شد كه مائو رهبر وقت چين آن را براي دو سال پيش بيني كرده بود. هدف از اين انقلاب، پاكسازي چين از بوروكراسي بد، فساد اداري و همچنين تصفيه حزب كمونيست اين كشور از كساني بود كه بدون وفاداري به اين عقيده، صرفا به خاطر داشتن سهم و برخورداري از قدرت خود را در آن جا زده بودند. هدف ديگر انقلاب، زدودن باقيمانده رسوم و علائق و تفكر (فرهنگ) بورژوازي از جامعه چين بود. مائو خواسته بود كه اين انقلاب به دست دانشجويان و كارگران داوطلب انجام شود.
     انقلاب فرهنگي چين با اين هدفهاي خوب، پس از آغاز، از كنترل خارج شد و به سوزانيدن خشك و تر پرداخت. پس از آن كه كارگرداني اين انقلاب به دست «دسته چهار نفره» افتاد كه يكي از آنان ژيانگ شينگ همسر مائو بود، چرخهاي چين از حركت بازماند و اين انقلاب به جاي دو سال، ده سال طول كشيد كه جمعي از مقامات و در صدر آنان «دنگ شيائو پينگ» جرات به خرج داده وارد عمل شدند و به انقلاب فرهنگي پايان دادند و براي بازگرداندن چين به مسير درست، دست به كار تعديل زدند و چين در نتيچه تلاش آنان ظرف مدتي كمتر از ربع قرن قدرت دوم جهان شده كه مي رود تا در صدر كشورها قرار گيرد. به خاطر از دست رفتن انقلاب فرهنگي، مائو ملامت نشد، ولي «دسته چهار نفري» از جمله همسر او بازداشت و مجازات شدند.

جوانان يکي از دو ستون انقلاب فرهنگي

حتي نوجوانان چيني

دانشجويان جوان با خواندن جزوه نکات مهم مائو، انقلاب فرهنگي را آغاز کردند

مبارزه جهاني با سيگار

دکتر کوپ

16 ماه مه 1988 دكتر « Charles Everett Koopچارلز اورت كوپ» رئيس وقت نظام پزشكي آمريكا اعلام كرد كه مواد متشكله نيكوتين (دخانيات) از لحاظ اعتياد، مشابه هروئين و كوكايين هستند و سيگار بايد در رديف مواد مخدر قرار گيرد و ممنوع شود. وي از 1982 تا 1989 رئيس نظام پزشكي آمريكا بود. رئيس نظام پزشكي قبلي آمريكا، سه دهه پيش از دكتر كوپ، دخانيات را عامل بسياري از بيماريها و از جمله سرطان اعلام كرده بود كه با اعلاميه او، مبارزه با سيگار به تدريج جهاني شد و در بسياري از كشورها، دود كردن آن در محل كار و اماكن عمومي و در اطاقي كه اطفال باشند ممنوع شد و با وضع ماليات سنگين، خريد آن براي بسياري از مردم و به ويژه جوانان دشوار گرديد. به علاوه، برخي از پارلمانها از جمله دستگاه مقننه آمريكا فروش دخانيات به جوانان زير 18 سال تمام را ممنوع و تخلف از آن را جرم قرار دادند. در ادامه اين مبارزه، سه سال پيش نيز سازمان جهاني بهداشت «دود سيگار» را قاتل شماره يك بشر اعلام داشت و ....

تظاهرات ميليوني سرخ جامگان در هاوانا بر ضد جورج بوش

روزنامه هاي اروپا در شماره هاي 15 مه 2004 خود، عموما، در صفحه اول عكسي را چاپ كرده بودند كه امواج سرخ جامگان را در حال راهپيمايي و حمل شعار نشان مي داد.
اين تظاهرات در شهر هاوانا برضد تصميم تازه جورج بوش رئيس جمهوري آمريكا مبني بر تشديد تحريم اقتصادي 44 ساله كوبا برپا شده بود و در آن يك ميليون و دويست هزار كوبايي شركت كرده بودند و در پيشاپيش آنان فيدل كاسترو رهبر 77 ساله كوبا ديده مي شد كه شعار مي داد.
اين انبوه جمعيت كه پيراهن قرمز برتن داشتند در حال شعار دادن از مقابل مقر هيات نمايندگي آمريكا در كوبا گذشتند. بعضي از شعارها از اين قرار بود: بوش هيتلر، بوش ديكتاتور دنيا، بوش با تقلب در انتخابات رئيس جمهور شد، بوش فاشيست و ....

باز گشت «ره مو ـ هيون» در کره جنوبي به قدرت

Roh Moo _ Hyum

بازگشت «ره مو ـ هيونRoh Moo _ Hyum» رئيس جمهوري كره جنوبي به قدرت كه از سوي پارلمان معلق شده بود در 15 و 16 مه 2004 سوژه تفسيرهاي سياسي بسياري از روزنامه هاي را در سراسر جهان به خود اختصاص داده بود. پارلمان كره جنوبي برغم اعتراض مردم، «ره» را 63 روز پيش از اين تاريخ، پس از يك ايم پيچمنت (محاكمه پارلماني) معلق ساخته و تعيين سرنوشت او را به دادگاه سپرده بود.
با وجود اين، مردم که از حمايت «ره» دست نكشيده بودند در انتخابات پارلماني هواداران وي را برگزيدند و 14 مه 2004 هم دادگاه او را ابقاء كرد و به اين ترتيب در 16 سال اخير «ره» تنها رئيس جمهوري كره جنوبي است كه پارلمان را هم با خود دارد.
همه سياستهاي «ره» كه قبلا از ناراضيان اين كشور بود مورد قبول آمريكا نيست زيرا كه او مايل بر همزيستي مسالمت آميز با كره شمالي و مذاكره با رهبران آن قسمت از شبه جزيره كره است و در زمينه اقتصاد نيز نمي خواهد که کاملا دنباله رو آمريكا باشد.

اثبات جدايي ملتها از دولتها

عکسي از شکنجه زندانيان در ابوغريب

    تفسير ها درباره شكنجه عراقي ها توسط نظاميان و ماموران اطلاعاتي آمريكا در عراق كه از آغاز ما مه 2004 منتشر شده اند، در عين حال از جدايي ملتها و دولتها ازهم سخن به ميان آورده اند. برخي از مفسران نوشته اند: در حالي كه انتشار عكسهاي در حال تحقير و شكنجه عراقي ها مردم عادي را در همه كشورها متاثر و منقلب ساخته و صداي اعتراض آنان را بلند كرده است، تنها عده اي انگشت شمار از سران دولتها از اين عمل كه خلاف حيثيت انساني است دهان به انتقاد و اعتراض گشودند. بنابراين، اين رويداد يك بار ديگر جدايي دولتها از ملتها را نشان داد و اصالت دمكراسي يعني حكومت مردم را زير سئوال برد و نشان داد كه مقامات رسمي پس از گرفتن آراء مردم در انتخابات راه خودشان مي روند و كمتر به احساسات و عواطف راي دهندگان توجه مي كنند.
    برخي ديگر از مفسران نوشته اند كه اين رويداد (شکنجه در زندان ابوغريب و انتشار عکس هاي آن) نشان داد كه از اتحاديه عرب تنها نامي باقي مانده است و آمريكا از پادشاه تازه اردن هم مانند پدرش به صورت «پيام رسان منطقه» استفاده مي كند.

عکسي زننده از شکنجه در زندان عراقي ها در زندان ابوغريب (نزديک بغداد)

لهستان پس از هند

«مرك بلكا» نخست وزير لهستان 15 ماه مه 2004 با راي عدم اعتماد پارلمان اين كشور بركنار شد كه روزنامه هاي اروپا در شماره هاي 16 مه خود آن را به پاي برنامه اقتصادي بازار آزاد لهستان كه مردم اين كشور را ناراضي كرده گذارده و نوشته اند كه «بلكا» پس از «واجپايي» در هند، دومين رئيس دولتي است كه در چند روز اخير قرباني عدم رضايت طبقه زحمتكش (اكثريت) از اقتصاد بازار آزاد شده است.
لهستاني ها از ادامه استقرار نيروهاي اين کشور در عراق هم راضي نبوده اند.

بازماندگان «پارسي - هندي» اينديرا گاندي به قدرت بازگشتند

روزنامه هايي كه در شماره هاي 15 مه 2004 خود از بازگشت خانواده نهرو به قدرت خبر داده اند از فرزندان و نوه هاي بانو گاندي دختر نهرو به عنوان « پارسي ـ هندي» ياد كرده و نوشته اند: شوهر اينديرا، فيروز گاندي، يك پارسي بود كه نياكان او در سده هاي قبل از ايران به هند مهاجرت كرده بودند. بنا براين در جامعه هند، نخست وزير شدن عروس اينديرا كه يك بانوي متولد ايتالياست تعجبي ندارد.

آيا گرجستان دارد با آتش بازي مي کند؟

فشار پارلمان روسيه به دولت پوتين كه بر ضد گرجستان دست به اقدامات جدي بزند، انتقال برق به آن كشور را قطع و محدوديت و مقررات تازه اي در نظر بگيرد 16 مه 2005 به صورت قطعنامه به دفتر كرملين تسليم شده بود. به علاوه رئيس دوما (مجلس روسيه) اخطار كرده است كه گرجستان با رفتار خود دارد در مسيري خلاف جهت منافع ملي روسيه گام بر مي دارد كه بايد آن را متوقف ساخت. در هشدار دوما كه به تصويب اعضاي آن رسيده و به كرملين ابلاغ شده است از رهبري روسيه خواسته شده است كه اقدامات لازم براي حفظ جان اتباع روسيه در گرجستان و خانواده نظاميان روس را بعمل آورد و پايگاه نظامي روسيه را با سلاحهاي تازه تقويت كند و همچنين ورود گرجي ها مظنون را به روسيه محدود سازد.
    اين نخستين بار است كه «دوما» چنين درخواستي از دولت كرده است. از همين رو، برخي از اصحاب نظر گفته اند كه روسيه دارد شمشيرش را از رو مي بندد و از نزديكترين اعضاي جامعه مشترك المنافع و يكي از كوچكهاي آن آغاز مي كند. تزارهاي روسيه هم كار گسترش قلمرو را از همين گرجستان آغاز كرده بودند.
     چند مفسر موافق روسيه نيز ضمن اشاره به حركتهاي رهبري تازه گرجستان به سوي غرب و به ويژه آمريكا و دريافت كمك مالي از اين دولت سئوال كرده اند كه آيا گرجستان دارد با آتش بازي مي كند؟ و اندرز داده اند كه اگر روسيه بخواهد خشونت كند از دست غرب كاري جز صدور اعلاميه و محكوم كردن لفظي و بالاتر از همه بعضي تحريم ها و قطع روابط بر نخواهد آمد؛ نه قدرت نظامي درگيري با روسيه را دارد و نه در اين شرايط هيچيك از دارندگان اسلحه اتمي جرات بكار بردن اين سلاح را دارند كه نوعي خودكشي است. نگاهي به نقشه جهان نشان مي دهد كه گرجستان در چنگ روسيه قرار دارد و تاريخ نشان داده است كه اگر روسها به خشونت بگرايند دهها سال طول خواهد كشيد تا بتوان آنها را آرام كرد. به اين دلايل گرجستان و ديگران نبايد زياد روي كمك غرب حساب كنند و بسياري از روسها در انتظار چنين اعلاميه هايي هستند تا چهره واقعي نشان دهند و خشونت از سرگيرند. پوتين بي ميل نيست كه درگيري آمريكا در عراق و افغانستان ادامه داشته باشد تا آمريكاييان را نزديك به دندان خود ببيند. روسيه صادراتي جز نفت و مواد خام به غرب ندارد كه در صورت بروز خصومت و تحريم چيزي از دست بدهد. شركت در كنفرانسهاي سران ممالك هفتگانه هم كه سود عملي برايش ندارد زيرا كه هنوز نتوانسته است حتي وارد سازمان جهاني تجارت شود.

برخي ديگر از رويدادهاي 16 مي

1770: ماري آنتوانت شاهزاده خانم 14 ساله اتريشي به عقد ازدواج لوئي شاهزاده 15 ساله فرانسه درآمد كه هر دو پس از به دست آوردن عنوان پادشاه و ملكه، درجريان انقلاب فرانسه گردن زده شدند.

1804: پارلمان فرانسه راي به امپراتور شدن ناپلئون داد.

1868:

اندرو جانسون

16 ماه مه 1868محاكمه پارلماني «اندرو جانسون» رئيس جمهور وقت آمريكا انجام شد، ولي هنگام اخذ راي از سناتورها با يك راي كمتر، تبرئه شد. وي متهم شده بود که در اجراي قوانين مصوب کنگره (قوه مقننه آمريکا) تعلل مي کند. ايمپيچمنت (محاكمه پارلماني) در آمريكا به اين صورت انجام مي شود كه مجلس نمايندگان نقش دادسرا را ايفاء و پرونده متهم را تا صدور كيفرخواست دنبال مي كند و پس از اين مرحله، سناي آمريكا به جاي دادگاه، متهم را محاكمه مي كند. در جريان محاكمه متهم در سنا، رئيس ديوان عالي آمريكا موقتا رياست جلسه و يا جلسات سنا را برعهده مي گيرد. درجريان محاكمه، سناتورها نقش اعضاي هيات منصفه را برعهده دارند كه پس از محاكمه، به مجرم و يا نامجرم بودن متهم راي مي دهند.

1875: يك زمين لرزه شديد در ونزوئلا و كلمبيا باعث مرگ 16 هزار تن شد.

1920: پاپ وقت، قرنها پس از اعدام ژاندارك توسط كليسا به جرم جادوگري، وي را قديس اعلام كرد.

1969: ونرا ـ 5 سفينه شوروي بر سطح ونوس فرود آمد.

1975: مردم سرزمين كوهستاني سيكيم واقع در هيماليا در يك رفراندوم راي به ضميمه شدن وطنشان به هند دادند.

مطالعه اين سايت و نقل مطالب آن با ذكر ماخذ (نشاني کامل سايت و نام مولف آن) آزاد است، مگر براي روزنامه هاي متعلق به دولت و دستگاههاي دولتي؛ زيرا كه مولف اين سايت اكيدا «روزنامه نگاري» را كار دولت نمي داند. روزنامه عمومي به عنوان قوه چهارم دمكراسي بايد كاملا مستقل از دولت و سازمانهاي عمومي باشد تا بتواند رسالت شريف خود را به انجام برساند.

تماس با مولف: nhistorian@cox.net