Iranians History on This Day

روز و ماه خورشیدی و یا میلادی مورد نظر را انتخاب و كلید مشاهده را فشار دهید

میلادی

خورشیدی

5 ژوئن

جستجوی:

هدیه مولف
این سایت مستقل و بدون كوچكترین وابستگی؛ هدیه ناچیز مولف كوچك آن به همه ایرانیان، ایرانی تبارها و پارسی زبانان است كه ایشان را از جان عزیزتر دارد ؛ و خدمتی است میهنی و آموزشی كه خدمت به میهن و هموطنان تكلیف و فریضه است كه باید شریف و خلل ناپذیر باشد و در راه انجام تكالیف میهنی نیاز به حمایت مادی احدی نباید باشد، و نخواهد بود. انتخاب موارد برای نگارش و عرضه در سایت نظرشخص مولف است.

Select your preferred language to translate this page into.

لینک به این صفحه

ایران

در دوران خسروانوشیروان، ارتش ایران شهر آنتیوک را از رومیان پس گرفت ـ نگاهی به این شهر که یکبار زلزله و بار دیگر، صلیبیون آن را ویران ساختند

ژوئن سال 538 میلادی (طبق برخی تالیفات، نهم ژوئن)، ارتش ایران (دوران پادشاهی خسروانوشیروان ساسانی) شهر آنتیوک (آنتیوخ ـ اَنتاکیه Antioch) ـ واقع در شرق خلیج اسکندرون را از رومیان (روم شرقی) پس گرفت. این جنگ 12 سال پس از زلزله آنتیوک روی داد. در سال 526 میلادی در منطقه آنتیوک یک زمین لرزه بسیارشدید 250 هزار تَن از ساکنان شهر و مناطق اطراف را کشته بود. شاه ایران پس از بازپس گیری آنتیوک دست به ترمیم آن زد و به صورت پیش از زلزله درآورد.
این شهر و مناطق اطراف آن در اکتبر سال 637 به دست نیروی عرب بفرماندهی خالد بِن وَلید و مالک اشتر افتاد که قبلا دمشق را متصرف شده بودند و روم شرقی را در نبرد «یَرموک» شکست داده بودند. در قرن یازدهم میلادی علاوه بر صلیبیون، یک بار ارمنیان و باردیگر سلجوقیان آنتیوک را تصرف کردند. در سوم ژوئن 1098 میلادی صلیبیون در نخستین لشکرکشی خود به شرق، آنتیوک را پس از تصرف ویران ساختند و قتل عام کردند به گونه ای که دیگر به حالت اول بازنگشت و اینک شهری کوچک و دارای سی هزار جمعیت است. صلیبیون در سر راه خود به فلسطین و تصرف بیت المقدس به انتیوخ واقع در شرق مدیترانه رسیده بودند.

تصویر مجسمه سلوکوس یکم

آنتیوخ كه اینك بیش از 30 هزار جمعیت ندارد در آن زمان شهری چند صد هزار نفری بود. این شهر در قرن سوم پیش از میلاد توسط سلوكوس اول Seleucus I Nicator جانشین اسكندر در ایرانزمین، در بهترین نقطه شرق مدیترانه ساخته شده بود و بیشتر ساكنان اولیه آن مقدونی، یونانی تبار و یا یهودیان بودند. سلوکوس یکم، ژنرال اسکندر در جریان تصرف سُغدیای ایران (تاجیکستان امروز) در آنجا با یک دختر ایرانی به نام Apama ازدواج کرد. اسکندر به افسران ارتش خود توصیه کرده بود که با دختران ایرانی ازدواج کنند تا خویشاوند ایرانیان شوند و ماندگار در این سرزمین پهناور.
     شهر Antakya (انتاکیه ـ انطاکیهِ ترکیه) در نزدیکی (مجاورت) آنتیوخ ساخته شده است که اینک شهری 260 هزار نفری است.

نقل این مطلب بدون ذکر نشانی پایگاه و نام مولف (نوشیروان کیهانی زاده) ممنوع است زیرا که نتیجه تحقیقات شخص وی و نظر اوست.

روزی که یعقوب لیث قهرمان ملی ایرانیان، مردی که به ایران می اندیشید نَه خودش درگذشت ـ نگاهی به اندیشه و کارهای او

پنجم ژوئن (امسال مصادف با 16خرداد) روزی است که بسال 879 میلادی، یعقوب سیستانی (یعقوب صفّاری پسر لیث) قهرمان ملّی ایرانیان در 14 کیلومتری جنوب شرقی دزفول (ناحیهِ گُندی شاپور ـ گُندِشاپور) از بیماری قولنج (Colic) درگذشت و همانجا در محلی که شاه آباد نامیده می شود مدفون شده است.
    یعقوب اکتبر سال 840 (آبان ماه) و طبق نوشتهِ های مورّخان و پژوهشگران؛ 25 اکتبر این سال در قرنین ـ محلی در نزدیکی شهر زرنج Zaranj ـ زرنکا Zaranka= زرنگ Zarang واقع در مرز شرقی ایرانِ امروز و در مسیر شهر بُست (لشکرگاه) ـ افغانستان امروز، به دنیا آمد. زادگاه او تا رود هیرمند (هِلمند) فاصله زیاد ندارد.
    یعقوب مبارز خستگی ناپذیر راه تجدید استقلال و یکپارچگی ایرانزمین و حاکمیت ملّی ایرانیان، خود را از نسل کیانیان که آنان نیز از سیستان برخاسته بودند و رستمِ زال از ژنرال های آنان بود می پنداشت و کسب استقلال وطن را تکلیف خود. وی مردی بود بی اعتناء به مال و لذایذ دنیوی و خودرا یک فدایی وطن می دانست. یعقوب و سه برادرش پس از انتقال خانواده آنان به شهر زرنگ، کار صفّاری (سپیدگری ظروف مسی) را که در آن زمان یک صعنت پیشرفته بود پیشه ساختند. یعقوب پس از اینکه از جزئیات قتل ابومسلم خراسانی (زاده اصفهان) به دست خلیفه عباسی که خود او عباسیان را به خلافت رسانده بود آگاه شد و نیز حق نشناسی و رفتار بَد عباسیان بغداد نسبت به بَرمَکیان خراسانی و فَضل ابن سَهل، و همچنین به چشم دید که فرمانداران اعزامی خلیفه و مقامات وابسته، به نام اسلام دروغ می گویند و برای خود مال جمع می کنند و تنها به رفاه و خوشی خویش توجه دارند با برادرانش به صف مخالفان مسلّح خلیفه که «عیّار» خوانده می شدند پیوست. کار عیّاران تصاحب مسلحانه دارایی عُمّال خلیفه و توزیع آنها میان مردم بی بضاعت بود.
    دسته عیّاران سیستان به تدریج به صورت یک نیروی نظامی درآمد. عیّاران پس از شنیدن سخنان میهندوستانه و اخلاقی یعقوب، «صالح» را از ریاست خود برکنار و یعقوب را فرمانده خود کردند و مبارزه برای کسب استقلال وطن آغاز شد.
     یعقوب و افرادش پس از برکنار کردن مقامات محلی، به اخراج عوامل خلیفه از خراسان و سیستان دست زدند بگونه ای که تا نهم فوریه سال 867 و در آن سال مصادف با 20 بهمن كار آزادكردن بُست، غَزنه، بامیان، هرات، بلخ و كابل از سلطه عرب (تازیان) تكمیل شد.
     یعقوب در سال های بعد نیشابور، گرگان و ری را آزاد کرد و تبرستان (مازندران) به مرکزیت آمُل و نیز دیلمیان به او پیوستند. یعقوب سپس كرمان، فارس و خوزستان را هم از چنگ خلیفه و به مهاجرت طوایف عرب به ایران پایان داد. اگر وی به این مهاجرت پایان نداده بود دیری نمی گذشت که سراسر جنوب غربی (خوزستان و نواحی مجاور و حاشیه شمالی خلیج فارس کُلّا عرب نشین می شد و ....). یعقوب پس از آزادکردن کرمان بود که در این شهر اعلام کرد ایرانیان به زبانی که او نمی داند، نه، بگویند و نه، بنویسند و با این کلام، زبان فارسی دوباره احیاء شد. می دانیم که از دهها سال پیش از قیام یعقوب، گروهی از خراسانیان (تاجیکیان) به نام پارسیوان (نگهبان زبان پارسی) از زبان نیاکان محافظت کرده بودند، ولی منطقه آنان محدود بود.
    یعقوب پس از اخراج عُمّال خلیفهِ بغداد از خوزستان، تصمیم به تصرّف بغداد و برکنار کردن خلیفه عباسی گرفت که گفته های خلیفه و عُمّال او از اسلام، عَمَل نداشت.
     خلیفه وقت ـ المعتمد دستیار خود و مرد شماره 2 خلافت، الموفق را مأمور حل مسئله کرد. الموفق شروع به دادن انواع وعده به یعقوب و ازجمله به رسمیت شناختن حاکمیّت او بر مناطق متصرفه کرد ولی سودی نبخشید و یعقوب با لشکریانش به سوی بغداد به حرکت درآمد. یعقوب درجریان پیشروی به سوی بغداد برای برانداختن خلافت عباسیان تا 80 کیلومتری این شهر پیش رفت.
    سپاه یعقوب در ناحیه دیرالعاقول (کنار دجله) با سپاه اعزامی خلیفه به فرماندهی الموفق رو به رو شد و به نبرد پرداخت ولی موفقیت نداشت زیراکه نبردگاه در خَم ِ رود دجله بود و نیروهای خلیفه آب دجله را در مسیر حرکت نظامیان یعقوب جاری ساخته بودند و در این وضعیت حرکت اسبان و نیروی پیاده دشوار بود. پس از اینکه نیروی خلیفه بر واحد تدارکات (آذوقه) سپاه یعقوب مسلط شد، یعقوب موقتا تصمیم به بازگشت به خوزستان (شهر گُندی شاپور) و جمع آوری نیروی بیشتری گرفت. حکمران آمُل (مازندران) وعده فرستادن شش هزار نیرو داده بود.
     یعقوب در اینجا خودرا برای حرکت دیگری به سوی بغداد آماده می کرد که خلیفه المعتمد دوباره پیشنهاد صلح و سازش داد. یعقوب در گُندی شاپور ـ شهری که شاپور یکم ساخته و پادگان یک سپاه خود کرده بود و خسروانوشیروان در آنجا دانشگاه، بیمارستان، دارالترجمه و تالیف کتاب دایر کرده بود ـ در بستر بیماری بود و پس از دریافت پیام، به فرستاده گفت: به خلیفه بگو؛ اگر از بستر بیماری ـ بیماری قولنج ـ برخیزم، سر و کار ما با این شمشیر خواهد بود. اگر شکست بخورم که نان و پیاز را از من نمی گیرند. من به خوردن نان و پیاز عادت کرده ام زیراکه می خواهم از مردم معمولی جدا نباشم و یکی از آنان باشم. هنوز این پاسخ به خلیفه نرسیده بود که یعقوب پنجم ژوئن 879 از همان بیماری و در 39 سالگی درگذشت و در همانجا که اُردو زده بود (حومه شهر) و در محلی به نام شاه آباد مدفون شده است. با درگذشت یعقوب، پرچم مبارزه پایین نیامد و مبارزان متعدد راه او را دنبال کردند و تحسین برانگیزترین فصل تاریخ بشر را به وجود آوردند.
     اگر یعقوب خوزستان را آزاد نکرده بود، ایران بمانند بخش خاوری آن (منطقه ای را که انگلیسی ها بر آن نام افغانستان گذارده اند) دارای نفت نبود ـ گرچه نفت برای ایرانیان که همه به درآمد آن چشم دوخته اند بدبختی های متعدد ببار آورده است.

مجسمه یعقوب در دزفول ـ مجسمه یعقوب در ایران، منحصر به شهر دزفول نیست

روزی که یک بانوی گیلانی ـ مازندرانی حکمران مناطق مرکزی ـ شمالی ایران به مرکزیّتِ ری شد ـ سیّده ملَک خاتون (شیرین دخت) در یک نگاه

هفتم ژوئن 988 میلادی (دوران فردوسی توسی) یك بانوی با تدبیر، رئیس ایالت ری و سایر مناطق مركزی و شمالی ایران از جمله اراك شد. بانو ملك خاتون (سیّده ملك خاتون) پس از درگذشت شوهرش علی دیلمی ملقب به فخرالدوله (که از دو خانواده ایرانی اصیل؛ بویه ـ گیلانی و باوندیان ـ مازندرانی بود)،با صلاحدید افسران سپاه و بزرگان منطقه به این سمت دست یافته بود با لقب اُم الملوک. سبب احراز این مقام، خُردسال بودن دو پسرش بود. او که 22 سال بر مناطق شمالِ مرکزی حکومت کرد بمانند مازندرانی ها و گیلانی های دیگر، شیعه مذهب بود. سمَت این بانو قبلا به تایید پسرعموی شوهرش؛ شرف الدوله دیلمی حُكمران بغداد رسیده بود. در آن زمان، جز خراسان و سیستان بقیه نقاط ایران به دست دیلمیان اداره می شد. حكومت های سیستان بزرگتر و خراسان بزرگتر در دست دو دودمان ایرانی دیگر بود که غزنویان بر جایشان نشستند.
    نام ملک خاتون که حکومت او همزمان با سلطهِ محمود غزنوی بر مناطق شرقی ایران (افغانستان امروز و ...) بود پیش از حکومت، شیرین دخت بود ـ شیرین دختِ سپهبد رستم، رستم تبری (مازندرانی).
    در تألیفات تاریخی، ملک خاتون را نوه زاده سپهبد قارَن باوندی نوشته اند به این صورت: ملک خاتون (شیرین دخت) دختر رستم و رستم پسر شِروین نوه سپهبد قارَن. پس از سلطه سلجوقیان، بانو شیرین را ملک خاتون (دو واژه عربی و تُرکی) نوشتند و گفتند و عمدتا از زمان صفویه؛ سیّده ملک خاتون.
    نوشته اند که محمود غرنوی (واژه غزنوی از شهرغَزنه ـ افغانستان امروز گرفته شده است ولی ریشه غزنویان از ماوراء سیحون است)، اندرز مشاورانش را که به ری حمله برَد و به حکومت ملک خاتون پایان دهد نپذیرفت و در عوض به هند لشکر کشید و هندیان مناطق متصرفی خودرا مسلمان کرد که در نیمه قرن 20 پاکستان را به وجود آوردند. قرن ها پاسخ ملک خاتون به نامه محمود غزنوی معروف و ضرب المثل بود. ملک خاتون [خاتون واژه ای تُرکی است به مفهوم بانوی بزرگ و بزرگزاده] در دوران حکومت شوهرش هم به او اندرز می داد و در دوران حکومت خود، از «صاحب ابن عباد» اندرز می گرفت. گورگاه سیده ملک خاتون واقع در شمال شرقی شهر ری از اماکن تاریخی ایران است.

در دنیای اقتصاد

زادروز دو اقتصاددان بزرگ؛ ادام اسمیت و جان کینز

پنجم ژوئن زاد روز دو اقتصاد دان بزرگ آدام اسمیت و جان کینز است.

اسميت

ــ آدام اسمیت اسكاتلندی (كه عادت شده است روز غسل تعمید اورا زادروزش به شمار آورند) در 1723 متولد شد. وی که یك "فیلسوف - اقتصاد دان" بود به پدر اقتصاد آزاد (اقتصاد بازار آزاد) معروف شده است. اسمیت انگیزه و ابتكار فردی را در تولید ثروت موثر می داند و بنابراین، عقیده ای متضاد با سوسیالیسم را بیان داشته است كه بانی سوسیالیسم، مزدك ایرانی در قرن ششم میلادی بود. اسمیت در كتاب معروف خود «ثروت ملل» عقایدش را تشریح كرده و به تعریف علل (انگیزه ها) و طبیعت پرداخته است. اسمیت را بانی کرسی درس اقتصاد و اقتصاد سیاسی در دانشگاه بشمار آورده اند. وی بسال 1790 درگذشت.

کينز

ــ جان كینز انگلیسی اقتصاددان بزرگ دیگر هم در همین روز (5 ژوئن) زاده شد. کینز که پدر «ماكرواكونومیكس» خطاب می شود و طرّاح «كنزیان اكونومیكس» است در سال 1936 فرضیه عمومی اشتغال، بهره و پول را نوشت و آن را در كتابی تحت همین عنوان منتشر ساخت و اصل «بیزنس سایكل» را به دست داد. وی بود كه مداخله دولت برای رساندن كشور به مرحله اشتغال كامل (به هر بها) و جلوگیری از ركود را امری لازم و ضروری اعلام كرد. دكتر كینز قواعد متعدد برای اصلاح ساختار اقتصاد به دست داده است. این فرضیه پرداز اقتصادی لزوم ایجاد نظام بین المللی پول را مورد تاكید قرارداد و به همین دلیل، بسیاری از اصحاب نظر، او را پدر صندوق بین المللی پول می خوانند. كینز علاوه بر تدریس اقتصاد، سردبیری یك نشریه تخصّصی را هم برعهده داشت.

در قلمرو ادبیات

خودکشی ـ سرانجام شاعری که نخست وزیر چین بود

چو یوانChu Yuan شاعر بزرگ چین پنجم ژوئن سال 221 پیش از میلاد (در آن سال مصادف با روز پنجم از ماه پنجم سال قمری چین) خودرا در رود "میلو" در ایالت هونان غرق کرد و از آن زمان تاکنون، چینیان هر سال در این روز مراسمی برپا می دارند و از جمله به رودخانه "میلو" برنج می پاشند.
"چو" که قبلا نخست وزیر چین بود با جهانگیری "سائو " امپراتور وقت این کشور از طریق توسل به نیروی مسلح که نتیجه اش خونریزی و آوارگی گروهی از مردم بود مخالفت کرد و به همین دلیل سمت نخست وزیری را از دست داد و چون دلیل مخالفت خودرا به صورت شعر درآورد و اشعار او به گوش امپراتور رسید ناچار به فرار از شهر شد و مدتها در دشت و صحرا بسر برد و سرانجام از فرط یاس خودرا در رودخانه غرق کرد. وی هنگام خودکشی 72 ساله بود. برخی از ادیبان چینی "چو" را بزرگترین شاعر این کشور می دانند.
پنجم ژوئن سال 221 پیش از میلاد با تطبیق تقویم ها و تبدیل سال قمری چین به سال شمسی میلادی به دست آمده است. محاسبات قبلی که گفته شده است دقیق نبوده سالروز خودکشی "چو" را 5 ژوئن سال 299 پیش از میلاد نشان می داد.

در قلمرو رسانه‌ها

روی جلد شماره 14 مجله روزنامک که خرداد 1394 به توزیع داده شد

روی جلد این شمارهِ مجله بین المللی روزنامک (شماره 14 ـ خرداد 1394):

سایر ملل

مبدأ تقویم قومِ متمدن «مایا» که اروپاییانِ استثمارگر آنان را وحشی می خواندند

پنجم ژوئن سال 8239 پیش از میلاد، مبدا تقویم مایا Maya که قومی بسیار متمدن بود و در قسمت شمالی آمریکای مرکزی (جنوب مکزیک امروز) می زیست به حساب آمده است.
آثار تمدن «مایا» ها در جنوب و «آزتِک» ها در شمال مکزیک باقی مانده است. در قرن 15 میلادی، نظام حکومتی پیشرفته هر دو قوم توسط اسپانیایی های مهاجم از میان رفت.
مایا ها اینک در جنوب مکزیک و گواتمالا با فقر و عقب ماندگی زندگی می کنند. دلیل شکست آنان از اروپائیانِ مهاجم، تنها نداشتن اسلحه آتشین ـ توپ و تفنگ بود. کریستف کلمب در سال 1492 میلادی با ورود به قاره آمریکا که تا آن زمان بر ساکنان سایر قاره ها ناشناخته بود راه تملّک سرزمین های این قاره و قتل و استثمار بومیان آن را به روی اروپائیان باز کرد. اروپاییان بویژه انگلیسی های مهاجر، بومیان را وحشی می خواندند تا بتوانند آنان را نابود و اراضی و منابعِ شان را تصاحب کنند.

يک اثر تاريخي ازتِک در مکزيک

روزی كه رابرت كندی ترور شد

رابرت کندي

رابرت كندی داستان پیشین آمریكا، سناتور و نامزد وقت انتخابات مقدماتی حزب دمكرات برای ریاست جمهوری كه پنجم ژوئن 1968 در راهرو هتل «امباسادور» شهر لس آنجلس هدف دو گلوله قرار گرفته بود 25 ساعت بعد (ششم ژوئن) درگذشت و باعث گسترش انواع شایعات شد كه هنوز پس از گذشت چند دهه به قوت خود باقی هستند.
    ترور رابرت كندی دو ماه پس ار قتل دكتر مارتین لوتر كینگ رهبر جنبش حقوق مدنی سیاهپوستان صورت گرفته بود. پس از جان اف كندی، سناتور رابرت دومین عضو خانواده لیبرال كندی ها بود كه كشته می شد.
    در پی انصراف لیندن جانسون كه به سبب ادامه جنگ ویتنام زیر انتقاد شدید قرارداشت از شركت در انتخابات، رابرت كندی خود را نامزد حزب حاكم دمكرات كرده بود و برای ایراد نطق انتخاباتی به لس آنجلس رفته بود. تا آن زمان در آمریكا هم مانند سایر كشورها، اعضای مجالس مقننه فاقد محافظ مسلح بودند و «سرهان بشاره سرهان» قاتل سناتور رابرت توسط حاضران در هتل دستگیر شده بود. احتمال داده شده است سرهان كه متولد بیت المقدس است چون رابرت كندی را حامی اسرائیل تشخیص داده بود تصمیم به قتل وی گرفته بود. محكوم شدن سرهان به حبس ابد (كالیفرنیا در آن زمان مجازات اعدام نداشت) هم از شایعات و احتمال وجود توطئه ای بزرگتر نكاسته و انگیزه واقعی قتل همچنان در پرده ابهام است.
     با قتل رابرت كندی، زمینه پیروزی ریچارد نیكسون نامزد حزب جمهوریخواه هموار شد.

کندي پس از اصابت گلوله بر کف هتل افتاده و تني چند از حاضران در حال کمک کردن براي نجات جانش هستند

سالروزِ درگذشت رونالد ریگن چهلمین رئیس جمهوری آمریکا که ده سال گرفتاربیماری فراموشی (نِسیان) بود

رونالد ریگن چهلمین رئیس جمهوری آمریكا كه ده سال با بیماری فراموشی (آلزایمر) دست و پنجه نرم كرده و حافظه اش را ازدست داده بود در 93 سالگی در پنجم ژوئن 2004 درگذشت.
ریگن ـ زمانی بازیگر فیلم سینمایی و زمانی دیگر فرماندار کالیفرنیا ـ در 69 سالگی به ریاست جمهوری انتخاب شده بود. وی در دهه 1980 دوبار متوالی به ریاست جمهوری آمریکا انتخاب شده بود.
بانو مارگارت تاچر که همزمان با ریاست ریگن بر فدراسیون آمریکا، نخست وزیر انگلستان بود هشتم اپریل 2013 و در 88 سالگی بر اثر بیماری آلزایمر درگذشت. هر دو آنان محافظه کار بودند و در مسائل جهانی هم اندیشه و همیار.

روزی که غرب تصمیم به افزایش شمار نظامیان ارتش افغانستان گرفت ـ تحلیل اصحاب نظر

چهارم ژوئن 2010 دولت آمریکا و سایر اعضای «ناتو» تصمیم گرفتند که تا پایان سال 2011 شمار نیروهای مسلح افغانستان به 172 هزار برسد. در آن زمان (ژوئن 2010) شمار نظامیان افغانستان 119 هزار و چهارصد نفر بود. طبق اظهار مقامات آمریکاییِ مربوط، دولت آمریکا در 9 سالِ پیش از آن (از زمان مداخله نظامی در افغانستان) 26 میلیارد دلار صرف نوسازی نیروهای مسلح افغانستان (آموزش و اسلحه) کرده بود.
    اصحاب نظر ضمن تحلیل آن تصمیم و این ارقام گفته بودند که شوروی سابق بیش از این مَبلَغ صرف کرد و موفق نشد. دولت مسکو از دهه 1930 به افغانستان اسلحه رایگان (بلاعوض) می داد که از دهه 1950 در پی امضای چند قرارداد دوستی و بی طرفی آن را افزایش داد.
    این صاحبنظران گفته بودند که نظام اجتماعی قبیله ای و فرهنگِ برتری جویی افسران نسبت به نظامیانِ زیردست و رقابت سران قبایل با یکدیگر و ... مانع از آن خواهد بود که ارتش افغانستان به صورت ارتشی که مورد نظر آمریکا و ناتو است درآید. انگلیسی ها که از دیرزمان این واقعیت را می دانسته اند سکوت کرده بودند. [دیدیم که پس از خروج نظامیان آمریکا در آگوست 2021 از افغانستان، ارتش این کشور نتوانست کار چشمگیری انجام دهد و طالبان دوباره به قدرت بازگشتند و از آن پس نامی از کارهای ارتش افغانستان در رسانه ها بین المللی دیده نشده است].

برخی دیگر از رویدادهای 5 ژوئن

1783: ژوزف و ژاک مونگلفیرJ & J Montgolfier نخستین نمایش پرواز با بالون را در فرانسه انجام دادند.

1794: کنگره آمریکا با تصویب قانونی آمریکاییان را از خدمت در ارتش های خارجی ممنوع ساخت. باید دانست که استخدام اتباع سایر کشورها در ارتش آمریکا منعی ندارد.

1806: جمهوری باتاویا Batavian Republic خِطِّه پادشاهی هلند شد.

1878: فرانسیسکو ویلا (پانچو ویلا) انقلابی بنام مکزیک به دنیا آمد.

1967: جنگ شش روزه عرب و اسرائیل آغاز شد.

1932: «کریستی براون» داستان نگار ایرلندی در شهر دوبلین به دنیا آمد.

1945: چهار فاتح جنگ جهانی دوم در جبهه های اروپا ـ روسیه، آمریکا، انگلیس و فرانسه ـ اعلام کردند که از این پس حاکم بر آلمان هستند که یک ماه بود به اشغال آنها در آمده بود.

1984: بانو ایندیرا گاندی نخست وزیر وقت هند دستور تصرف نظامی «معبد زرّین سیک ها» در پنجاب را صادر کرد. صدها سیک در آنجا پناه گرفته بودند که بسیاری از آنان در پی صدور دستور بانو گاندی و حمله نظامیان به معبد کشته شدند. همین اقدام سبب شد که بعدا دو نظامی سیک بانو گاندی را در اقامتگاهش ترور کنند.

2010: به نوشته رسانه ها در این روز، آژانس بین المللی انرژی اتمی در گزارشی اشاره کرده بود که ایران اورانیوم کافی و لازم برای ساخت دو بمب اتمی را در اختیار دارد. قبلا گفته شده بود که ایران از مرحله غنی سازی چهار درصدی به مرحله 20 درصدی رسیده است که برای موارد صنعتی و پزشکی لازم است. ساخت سلاح هسته ای نیاز به اورانیوم غنی شده 90 درصدی دارد.

2015: طارق عزیز ـ یک مسیحی آشوری تبارِ عراقی از سران حزب چپگرای بعث که 24 سال معاون نخست وزیر و همزمان 8 سال وزیر امور خارجه عراق بود در این روز و در 79 سالگی در زندان بر اثر حمله قلبی درگذشت. وی سالها از نزدیکان و مشاوران صدام حسین بود که پس از تصرف عراق بدست آمریکا، دستگیر و زندانی شده بود. دادگاه ویژه وی را به اعدام محکوم کرده بود، ولی طالبانی (کُرد) رئیس جمهوری وقت عراق حُکم اعدام وی را امضاء نکرد و مجازات به حبس ابد تغییر یافت. طارق عزیز قبل از ورود به سیاست، یک روزنامه نگار بود.

2017: در این روز و در پی یک رشته اختلاف های سیاسی، شش کشور عربی؛ سعودی، مصر، یمن، لیبی، امارات متحده و بحرین روابط خودرا با قطر قطع کردند که حدود 4 سال (تا 2021) طول کشید. پس از قطع روابط این شش کشور، چند کشور دیگر نیز چنین کردند.

پیام‌های تازه

ابراز ترديد به ايجاد پُست تازه معاونت رئيس جمهور در امور ميراث فرهنگي و ابراز ترديد به اصالت دوباره سازي پر هزينه ارگ بم

در چند پیام كه این نگارنده پس از وقوع زلزله مرگبار بَم (سال 2004) دریافت داشت سئوال شده بود كه آیا به حالت اول درآوردن «ارگ بم» عمل درستی است یا نه؟. در این پیامها، ارسال کنندگان با اشاره هایی ایجاد پست تازه معاونت رئیس جمهور در امور میراث فرهنگی و انتصاب افراد مشخص در این رابطه را به بازسازی پرهزینه ارگ بم و ... ارتباط داده و به اصالت کار ابراز تردید کرده اند.

    به نظر این نگارنده، آثار باستانی را باید به همان صورتی كه هستند و در آن قرار می گیرند حفظ كرد. مردم می خواهند همان مصالح را حتی اگر روی هم انباشت شده باشند ببینند و گذشته در آنان تداعی شود. بوی قدیم و زحمات و مهارت و هنری كه برای ساخت ابنیه بكار رفته حس كنند، بنابراین ، بازسازی آثار تاریخی عملی قابل قبول نمی تواند باشد. باید آنها را به همان صورت حفظ كرد. هر دوباره سازی به قدمت آنها آسیب می زند و به جای اصل، بنایی تازه به دست می دهد. به جای دوباره سازی، باید با تعبیه چارچوب آهنی، شیشه ای و ابزار های حفاظتی دیگر از تخریب بیشتر و از میان رفتن بقایا جلوگیری شود. مردم می دانند كه ابنیه بر اثر مرور زمان و حوادث طبیعی و رویدادهایی نظیر جنگ ویران می شوند، لذا همان ویرانه ها برایشان جالب است و برای این كه بتوانند اصل بنا را مجسم كنند، تصویر و نقشه آن را روی تابلو بزرگی ترسیم می كنند و با اشاره به تاریخچه بنا و حوادثی كه بر آن گذشته در كنار بنا در تالار پذیرایی از بازدید كنندگان قرار می دهند و بروشورهای متعدد درباره اش به چاپ می رسانند و توزیع می كنند. اگر ما تخت جمشید را كه در جهان منحصر به فرد است از نو بسازیم كه دیگر آن تخت جمشید دو هزار و پانصد ساله نخواهد بود. در مورد ارگ بم كه تا اوایل قرن جاری به صورت سربازخانه از آن استفاده می شد باید توجه داشت كه یك عمارت خشت و گلی بوده و از خشت خام ساخته شده است. نظیر آن در استان كرمان، بازهم وجود دارد. برای مثال؛ اگر در نیم راه بم به كرمان به شهر كوچك « راین » واقع در دامنه كوه هزار سفر كنید قلعه ای به همان صورت خواهید دید . در كنار قلعه ( ارگ ) راین، قلعه قدیمی تری هم دیده می شود كه ویرانه ای بیش نیست. قدمت تاریخی « راین » بیش از بم است. اگر قرار باشد ارگ بم با هزینه سنگین و در حالی كه سالخوردگان وطن ما هنوز از باز نشستگی عمومی برخوردار نشده اند دوباره سازی شود، بهتر است نخست این كار را ازبازسازی! قلعه اردشیر ساسانی در داخل شهر كرمان كه قطعا می دانیم از عمر آن دست كم 1700 سال می گذرد و بر فراز تپه ای قرار گرفته است آغاز كرد و ....

درباره متوقف ساختن نيکلاس کريستف روزنامه نگار آمريکايي در فرودگاه مهرآباد در سال 2004

Nicholas Kristof

پنجم ژوئن 2004 پیامی از یك بازدید كننده این سایت در آمریكا دریافت شده كه نوشته بود: اخیرا مقاله ای از «نیكلاس كریستف» نویسنده نیویورك تایمز در باره سفرش به ایران و تحقیق از او در فرودگاه مهرآباد هنگام خروج خواندم كه همزمان در چند روزنامه آمریكایی دیگر هم چاپ شده بود و از این عمل ماموران جمهوری اسلامی در مهر اباد تعجب كردم زیرا که قبلا باید حدس می زدند که چنین رفتاری با یک روزنامه نگار، بازتاب جهانی خواهد داشت و ... . فرستنده پیام سپس پرسیده است كه چرا؟.

     - از این مخاطب مطالب این تاریخ آنلاین باید خواست كه به اظهارات محمد خاتمی رئیس جمهور (وقت) كه اشاره به تعدّد سازمانهای اطلاعاتی در ایران كرده بود مراجعه كند و پاسخ خود را از لا به لای آن دریافت دارد.
     به نظر شماری، وقتی وزارت امور خارجه یك كشور به یك روزنامه نگار ویزای ورود بدهد، متوقف ساختن او در فرودگاه برای پاسخ دادن به چند سئوال، آن هم هنگام خروج از كشور ضرورت ندارد. به علاوه ، باید به حرفه و روش و طرز تفكر و موقع اجتماعی فرد توجه داشت. یك روزنامه نگار هنگامی مقاله نویس و دارای ستون در یك روزنامه بزرگ می شود كه به ارشدیت برسد و چنین فردی از شهرت و نفوذ برخوردار است و دست كم مقامات وطنش او را می شناسند و در انظار به اسم كوچك خطاب می كنند. به علاوه، خلاصه ی مقاله های یك روزنامه نگار ارشد و صاحبنظر پس از انتشار به اطلاع سیاسیون، و دولتمردان از جمله سران كشورهای دیگر می رسد. نزدیك به یك قرن است كه برای این منظور بولتن های ویژه برای سران و مقامات بلند پایه كشورها تهیه می شود و هر مقام مطابق سیاست و منفعت خود از محتوای این مقالات استفاده می كند و سند قرار می دهد.

    ***
    نیکلاس کریستف Nicholas Donabet Kristof متولد 27 آوریل 1959 از سال 2001 دارای ستون ثابت در نیویورک تایمز است. وی که درآستانه 25 ساله شدن پای به حرفه ژورنالیسم گذارده است (تا سال 2026 چهل و دو سال) در تحقیق و گزارش نقض حقوق بشر و سوء استفاده از انسان شهرت جهانی یافته و برای کسب خبر و تحقیق در این زمینه به بیش از یکصد کشور مسافرت کرده است. نیکلاس که یک آمریکایی رومانیایی تبار است به زبان عربی آشنایی دارد. او شش ماه پیش از تعرض نظامی آمریکا به عراق از نقشه حمله آگاه شده بود و ضمن چند مقاله با این عمل مخالفت کرده و نوشته بود که این کار نظم جهانی را برهم خواهد زد. وی دوبار برنده جایزه پولیتزر شده است. کریستُف به تحلیل و تفسیرنگاری و مطالب دیگر در نیویورک تایمز ادامه می دهد و گاهی هم در برنامه های ژورنالیستی سی ان ان شرکت می کند.

مطالعه این سایت و نقل مطالب آن با ذكر ماخذ (نشانی کامل سایت و نام مولف آن) آزاد است، مگر برای روزنامه های متعلق به دولت و دستگاههای دولتی؛ زیرا كه مولف این سایت اكیدا «روزنامه نگاری» را كار دولت نمی داند. روزنامه عمومی به عنوان قوه چهارم دمكراسی باید كاملا مستقل از دولت و سازمانهای عمومی باشد تا بتواند رسالت شریف خود را به انجام برساند.

تماس با مولف:

editor (a) iranianshistoryonthisday.com
n.keihanizadeh (a) gmail.com