Iranians History on This Day

روز و ماه خورشیدی و یا میلادی مورد نظر را انتخاب و كلید مشاهده را فشار دهید

میلادی

خورشیدی

30 اكتبر

جستجوی:

هدیه مولف
این سایت مستقل و بدون كوچكترین وابستگی؛ هدیه ناچیز مولف كوچك آن به همه ایرانیان، ایرانی تبارها و پارسی زبانان است كه ایشان را از جان عزیزتر دارد ؛ و خدمتی است میهنی و آموزشی كه خدمت به میهن و هموطنان تكلیف و فریضه است كه باید شریف و خلل ناپذیر باشد و در راه انجام تكالیف میهنی نیاز به حمایت مادی احدی نباید باشد، و نخواهد بود. انتخاب موارد برای نگارش و عرضه در سایت نظرشخص مولف است.

Select your preferred language to translate this page into.

لینک به این صفحه

ایران

نقشه لندن برای گرفتن «بله» از سلطان احمدشاه قاجار در یك پذیرایی رسمی!

احمد شاه

سلطان احمدشاه قاجار، شاه وقت ایران كه به عادت سلاطین قاجاریه به سفر اروپا رفته بود از هفتم تا دهم آبان ماه 1298 (29 اكتبر تا اول نوامبر 1919 میلادی) در لندن مورد پذیرایی مجلّل و بی سابقه مقامات تراز اول انگلستان قرار گرفت، و دلیل آن امضای قرارداد نهم آگوست (آگوست 1919) دولت انگلستان با وثوق الدوله رئیس الوزراء وقت بود كه هنوز به دست مجلس نرسیده بود و انگلیسی ها می خواستند به صورتی رفتار كنند كه تأیید این قرارداد را در ضیافت های رسمی لندن از زبان سلطان احمدشاه بیرون بكشند و سند قرار دهند و مقدمات اجرای آن را فراهم سازند.

جورج پنجم پادشاه وقت انگلستان
كه طبق نقشه ، از احمد شاه پذيرايي كرد

وثوق الدوله و دو تن از وزیرانش با دریافت پول نقد به عنوان رشوه، این قرارداد را امضاء كرده بودند كه به موجب آن ادارات و ارتش ایران در كنترل انگلیسی ها قرار می گرفت كه دستمزد این انگلیسی ها هم باید از خرانه تهران پرداخت می شد!. به علاوه، با پول ایران هر نوع اسلحه و مهمات كه افسران انگلیسی نظر می دادند باید برای ارتش ایران خریداری می شد و چون ایران پول لازم برای این پرداختها را نداشت، قرار بود این پول را انگلستان به صورت وام به ایران بدهد و برای استهلاك آن گمركات و منابع دیگر را كه درآمد داشتند در اختیار بگیرد و با این قرارداد، انگلستان با توجه به كنار رفتن روسیه از صحنه ایران در پی انقلاب اكتبر 1917، مالك الرقاب وطن ما می شد.
در ضیافت های رسمی لندن كه جورج پنجم پادشاه و لوید جورج نخست وزیر وقت انگلستان هم حضور داشتتند، مقامات انگلیسی در نطق های رسمی خود قرارداد نهم آگوست را عامل اتحاد، تحكیم دوستی و همكاری دو دولت قلمداد كردند و بالاخره در یكی از این ضیافت ها از زبان سلطان احمدشاه جمله ای را كه می خواستند حاضران بشنوند بیرون كشیدند كه در آن تلویحا و به گونه ای غیر مستقیم از چنان قراردادی ابراز خرسندی كرده بود. انگلیسی ها همین اشاره را سند قطعیت یافتن قرارداد قرار دادند و یك طرفه به اجرای آن پراختند و ....

لويد جورج نخست وزير وقت انگلستان

سلطان احمدشاه كه بر خلاف بیشتر سلاطین قاجار، فردی نسبتا آگاه از مسائل و امور بود بعدا بارها گفته بود كه متوجه این كلك انگلیسی ها بود و «بله» را نگفت زیرا حق گفتن آن را هم نداشت. وی تنها از دوستی دو ملت و تحکیم این دوستی ابراز خرسندی كرده بود كه تعریفی عمومی (جنرال) است و نمی توان آن را مخصوصا در دوران مشروطیت و وجود پارلمان، سند قرارداد.
مورخان، احمد شاه را مردی وطندوست توصیف کرده اند ولی در زمان او، ایران از یك بحران بیرون نیامده در بحران دیگری فرو می رفت و درآمد دولت به علت عادت نداشتن ایرانیان به دادن مالیات نزدیك به صِفر بود.

نقل این مطلب بدون ذکر نشانی پایگاه و نام مولف (نوشیروان کیهانی زاده) ممنوع است زیرا که نتیجه تحقیقات شخص وی و نظر اوست.

مراسم یادبود مولوی

تصویری از مولوی

هشتم آبان سال 1336 (30 اکتبر 1957) مراسم یاد بود مولوی، صوفی بزرگ و شاعر عارف با شكوه تمام در تهران برگزار شد. مولانا جلال الدین محمد متخلّص به مولوی صاحب مثنوی بسال 586 خورشیدی (30 سپتامبر 1207 میلادی) در ناحیه وخش از ایالت بلخ خراسان ـ یكی از مراكز بزرگ فرهنگ و ادبیات فارسی و تمدن ایرانی به دنیا آمد و بسال 652 خورشیدی (هفدهم دسامبر 1273 میلادی) در قونیه (تركیه امروز) درگذشت. [وَخش در جمهوری تاجیکستان واقع است].
در پی تعرّض مغول به منطقه فرارود، خانواده مولانا جلال الدین به جنوب و سپس غرب ایران و بغداد مهاجرت کرد. مولانا سرانجام در قونیه مستقر شد و به همین جهت به رومی (جلال الدین رومی) نیز معروف شده است. مثنویِ وی حاوی بیش از 26 هزار بیت شعر است كه وسعت اندیشه و صفای او را منعكس می سازد.
برای مولوی در سرودن شعر، ادای مقصود بر زینت های لفظی ترجیح داشته است. همه جا بر ضد خودپسندی، غرور، جاه، ظاهردوستی و ریا بوده و تاكید بر راهنمایی و نجات بشر کرده است.

روزی که دانشجویان دانشگاه تهران اعضای شورای این دانشگاه را به گروگان گرفتند

به دنبال یك تظاهرات دو روزه در غیاب دكتر مصدق نخست وزیر وقت كه در سفر خارج بود، دانشجویان دانشگاه تهران در این روز در سال 1330 (30 اکتبر 1951) به مدت هشت ساعت اعضای شورای این دانشگاه را به گروگان گرفتند.
این عمل برای برخی از رجال مخالف از جمله «جمال امامی» فرصت به وجود آورده بود كه دلیل آن را آزادی بیش از حدی بیان دارند كه دكتر مصدق به دانشجویان داده بود!.

انتقاد تُند و صریح اللهجهِ حجت الاسلام حسن روحانی در سخنرانی هفتم آبان 1396 خود در مجلس از دولت آمریکا

حجت الاسلام حسن روحانی رئیس‌جمهور وقت هفتم آبان 1396 در جلسه علنی مجلس که عمدتا به بررسی برنامه و صلاحیت وزیران پیشنهادی علوم و نیرو اختصاص داشت ضمن بیان مطالبی در این زمینه به بی اعتمادی نسبت به آمریکا پرداخت که تیتر بزرگ صفحات اول شماره هشتم آبان 1396 روزنامه های تهران شده بود.
    متن پاراگرافی از اظهارات حسن روحانی در این زمینه به نقل از خبرگزاری فارس:

    " [مقامات دولت آمریکا] به بعضی از کشورهای شرق آسیا پیغام می‌دهند که با ما [دولت آمریکا] مذاکره کنید، این کشورها مگر دیوانه شده‌اند که با شما مذاکره کنند؟!. شما علناً [نتایج و حاصل] مذاکرات [مذاکرات اخیر هسته ای با ایران] را زیر پا می‌گذارید، شما به حاصل مذاکرات امضاشده‌ای که به تأیید شورای امنیت سازمان ملل رسیده، بی‌اعتنا هستید، بعد [می خواهید] کشورها بیایند با شما مذاکره کنند؟!. می‌گویید که چرا ایران از لحاظ دفاعی و نظامی توانمند و قدرتمند است و چرا کشورهای منطقه به ایران احترام می‌گذارند؟. این مشکل شما آمریکایی‌ها است. شما آمدید در منطقه؛ امنیت عراق را به‌هم زدید، ثبات و امنیت افغانستان را به‌هم زدید، با آوردن تروریست امنیت سوریه را به‌هم زدید، شما امنیت لبنان را به هم ریختید، شما که تروریست های منطقه را پرورش داده‌اید، آیا باید جایزه بگیرید؟، یا کشور ایران که یار ملت ها بوده است و به کمک مردم عراق و مردم سوریه رفته است. شما می‌خواستید عراق را تجزیه کنید، این ملّت عراق و ارتش عراق و این ملت ایران و کشورهای منطقه بودند که نگذاشتند تمامیت ارضی عراق خدشه‌دار بشود. (فریاد مرگ بر آمریکای نمایندگان مجلس). ما از شما می‌پرسیم ملت ایران که حامی کشورهای مظلوم در برابر تروریسم بوده، در برابر تجزیه‌طلبی بوده، از نظر شما رفتارش خوب نیست؟، ولی شما! که امنیت منطقه را به هم زده‌اید و داعش را به وجود آورده‌اید، طالبان و دیگر گروه‌های تروریستی را ساخته‌اید و منافقان را پناه داده‌اید. شما هستید که در طول تاریخ [تاریخ معاصر] به ملّت ایران ظلم کرده‌اید، شما سکوی نفتی ملت ایران را زدید، آیا سکوی نفتی میدان جنگ بود؟، سکوی نفتی هواپیما و تانک بود؟، شما در ماجرای طبس به کشور ما تجاوز کردید و قبول نکرده اید که متجاوز هستید. شما هواپیمای مسافربری ما را زدید، آیا قبول ندارید که متجاوز هستید؟. شما به موشک‌های ما ایراد می‌گیرید. ما برای دفاع از تمامیّت ارضی خودمان، برای دفاع از ملت‌مان هر نوعی را که نیاز داشته باشیم در تولید کردن آن، در انبار کردن آن و در زمان لازم برای دفاع لازم در استفاده کردن از آن تردید نخواهیم کرد. ما موشک ساخته‌ایم، می‌سازیم و خواهیم ساخت و این اقدام با هیچ‌یک از قوانین بین‌المللی در تضاد و تنافی نیست. ما راه دفاع از امنیت ملی‌مان را ادامه خواهیم داد و بدانید که هر نقضِ عهدی که شما بکنید، به ضرر خودتان خواهد بود و جمهوری اسلامی ایران به شما پاسخ قاطع خواهد داد، به حول و قوه الهی.".

    کُپی صفحات اول شماره های هشتم آبان 1396 چند روزنامه تهران که ماحصل اظهاراتِ حجت الاسلام حسن روحانی (و به اظهار مفسران رویدادهای بین المللی؛ سخنان ضد آمریکایی حسن روحانی) را تیتر بزرگ خود کرده بودند:

سینما

زندگی پرماجرای یك بازیگر فیلم كه مورد علاقه «گوبلز» رئیس تبلیغات هیتلر قرار گرفته بود ـ دهها سال آوارگی و تجربه های تلخ که کتاب شده اند

Lida Brova

    28 اكتبر سال 2000 زنی درگذشت كه شهرت داشت پُرماجراترین زن قرن بیستم بوده است. وی «لیدا بارواLida Brova» بازیگر فیلم سینمایی و در عین یك نویسنده بود. لیدا در چك اسلواكی به دنیا آمده بود، در آلمان تحصیل هنر كرده بود و در همین جا به كار نمایش و فیلم سرگرم شده بود. مشكلات لیدا از زمانی آغاز شد كه جوزف گوبلز J. Goebbels رئیس دستگاه تبلیغات هیتلر به وی دل بَست. همسر گوبلز كه متوجه قضیه شده بود به هیتلر شكایت بُرد و هیتلر به گوبلز تذكر داد. گوبلز اندکی پس از شنیدن تذکر هیتلر استعفا نامه خود را نوشت و به دفتر هیتلر فرستاد و خواست كه از آلمان مهاجرت كند كه هیتلر نپذیرفت و در عوض«لیدا» را از آلمان اخراج كرد و از آن پس در به دری لیدا آغاز شد و به چند كشور از جمله ایتالیا، فرانسه و سویس رفت و چون چند زبان اروپایی را می دانست در هرجا به كار فیلم ادامه داد.
    «لیدا» پس از خودکشی گوبلز و خانواده اش و اشغال آلمان توسط متفقین به این کشور بازگشت. ولی، از آنجا که اسناد سازمانهای اطلاعاتی هیتلر كه حتی برای همكاران نزدیكش گزارش محرمانه تهیه و بایگانی می كردند و این اسناد به دست متفقین افتاده بود لیدا را دستگیر كردند. لیدا پس از مدتی ماندن در زندان ثابت كرد كه این گوبلز بود كه به او علاقه داشت، نه او به گوبلز.

J. Goebbels

مسئله ماندن لیدا در زندان متفقین این بود كه سادگی كرده بود و در نخستین بازجویی گفته بود كه گوبلز یك مغز درخشان بود، تردید نیست كه سخنور و باهوش و دارای شخصیت جالبی بود ولی رابطه ای با هم نداشتیم. اما، همین گفتن عبارت «نبوغ و مغز درخشان گوبلز» باعث ماندن او در زندان شده بود!.
    لیدا پس از استخلاص از زندان به چك اسلواكی (زادگاه خود) رفت ولی كمونیست ها از او استقبال نكردند. از آنجا به اتریش و مدتی بعد به ایتالیا و حتی به آرژانتین رفت و در همه جا در فیلم ها بازی كرد و برنده جوایز شد.
    لیدا كه به نوشته خودش، یك فرد بدون كشور بود از هالیوود نفرت داشت كه به آنجا برود و گفته بود كه زمینه فیلم های هالیوود همان است كه دولت آمریكا می خواهد و این، یك هنر نیست.
    لیدا در سال 1995 پس از 64 سال فعالیت سینمایی، آن را رها ساخت و به نوشتن خاطرات خود در چند جلد پرداخت كه تاكنون میلیونها نسخه فروش داشته است. وی در 86 سالگی در اتریش درگذشت و طبق وصیتش در پراك، زادگاه خود دفن شده است.
    فیلم های معروف او عبارتند از: تابستان ترسناك. تلخ و شیرین های لیدا باروا ( كه خودش فیلم نامه اش را نوشته و بازیگر آن بوده است ـ كاری كه در عالم سینما کم سابقه بوده). روزی كه آسمان سوخت، همه ما آلت دست هستیم. ماه عسل، دختر تروریست، هنوز زنده ام، بی قرار، اشك تلخ، فراموش شده و ....

در قلمرو اندیشه

نگاهی به افكار و كارهای یك روزنامه نگار و داستان نویس بزرگ قرن بیستم

Rose Wilder Lane

«رز وایلدر لینRose Wilder Lane» روزنامه نگار، داستان نویس و اندیشمند آمریكایی 30 اكتبر 1968 درگذشت. وی از 23 سالگی كار روزنامه نگاری را آغاز كرده بود ـ روزنامه نگاری كه علاقه داشت تنها اخبار جنگ، شورش، تظاهرات و از این قبیل را پوشش دهد.
    «رُز» همزمان با روزنامه نگاری داستان كوتاه هم می نوشت كه زمینه همه آنها حقیقی بود. وی نوشته است: هر خبری را كه نتوانستم با ذكر نام افراد و منبع آن بنویسم، آن را به صورت داستان درآوردم و منتشر كردم زیرا كه نمی شود مردم را از «دانستن» محروم كرد. «رز» دختر لارا وایلدر نویسنده داستان معروف «خانه كوچك» است كه بعدا به صورت یك سریال تلویزیونی در آمده بود.
    وی در جوانی هوادار كمونیسم بود ولی پس از یك اقامت سه ماهه در شوروی، تغییر عقیده داد و فلسفه نوعی «سوسیالیسم لیبرتاریان Libertarian socialism» را برپایه تجربه خود نوشت و تاكید كرد كه هر مكتب باید آزادی عمل فرد را در چارچوب زندگانی خصوصی، حرفه و تحصیلات محفوظ بدارد و نباید با انسان به صورت ماشین رفتار شود. اگر انسان انگیزه و آزادی عمل نداشته باشد نمی تواند نبوغ و استعدادش را آشگار سازد و خود را یك زندانی می پندارد و در انتظار فرار از زندان و یا بازشدن درهای آن است. آزادی عمل به معنای بی بند و باری نیست. وی با كاپیتالیسمِ بدون افسار مخالفت كرده و اداره كشور به صورت شوراها را رد نمی كند. «رز» نوشته است كه تامین رفاه و معیشت، یك انسان را اغناء و بی نیاز نمی كند باید آزادی فعالیت داشته باشد مثلا پیشه و محل سكونتش را خودش انتخاب كند.
    «رز» در كتاب خاطرات خود از روزنامه نگاری نوشته است: این یك جرم است كه كسی را كه خبرنگاری نكرده باشد سردبیر اجرایی روزنامه كنند. یك سردبیر باید بتواند خودرا در جای یک خبرنگار قراردهد و حدس بزند كه یك خبرنگار چگونه خبر را به دست می آورد تا بتواند او را هدایت و رهبری كند. همچنین با خواندن پیشنویس یک خبر باید بتواند مجسم کند که خبرنگار در چه شرایطی آن را تهیه کرده و تحت چه فشارهایی بوده است تا بتواند مطلب را اِدیت کند. «رُز» یك بار هم از سوی لیبرتارین های آمریكاLibertarian نامزد ریاست جمهوری این کشور شده بود.
    كتاب های معروف «رز» عبارتند از: «بگذار توفان بغرّد»، «زمینِ آزاد»، «سوسیالیسم باید از نو تعریف شود».

در قلمرو دموکراسی

یک حربه برای کَمپین انتخابات سال 2004 آمریکا: پارتی بازی برای كمپانی هالیبرتون

29 اكتبر 2004 هنوز مركب اتهام سهل انگاری در محافظت از انبار مواد منفجره ارتش سابق عراق و به سرقت رفتن 380 تُن از این مواد و مخصوصا ماده «اج ام ایكس» كه از آن به صورت چاشنی سلاح اتمی استفاده می شود خشك نشده بود كه بررسی پلیس امنیت داخلی آمریكا (اف بی آی) درباره پارتی بازی كمپانی هالیبرتون افشاء شد و پنج روز پیش از برگزاری انتخاباتِ «سه شنبه دوم نوامبر سال 2004» آمریکا، به صورت حربه تازه ای در دست نامزد حزب دمكرات بر ضد نامزد حزب حاكم قرار گرفته بود.
    جان كری نامزد حزب دمكرات برای احراز مقام ریاست جمهوری آمریكا در این باره گفته بود كه طبق تحقیقات اف بی آی و اظهارات بانو «گرین هاوس» بازرس اداره قراردادهای ارتش امریكا در بخش مهندسی، كمپانی هالیبرتون كه دیك چنی مدیر قبلی آن بود و از آنجا مزایا می گیرد از طریق شعبه خود «كلاگ براون اند روت» با تَرك مناقصه (شركت ندادن كمپانی های دیگر و جلوگیری از ایجاد رقابت میان آنها به منظور پایین آوردن مبلغ) تعمیر لوله های نفت عراق و میادین مربوط را به مدت پنج سال و به مبلغ هفت میلیارد دلار برعهده گرفته بود. پس از ماهها، چون بستن قرارداد بیش از یك سال به طریق تَرك مناقصه خلاف قانون بوده، هالیبرتون با كاهش حجم مقاطعه به 2 میلیارد و چهارصد میلیون دلار موافقت كرده است. با وجود این، جرم پارتی بازی و مساعدت در معاملات دولتی به جای خود باقی مانده است.
    جان كری ضمن طرح این موضوع در اجتماع هشتاد هزار نفری شهر مدیسون (استیت ویسكانسین) خطاب به رای دهندگان پرسید: آیا می خواهید باز هم این افراد را به كاخ سفید بفرستید؟.

در قلمرو ادبیات

زادروز Fyodor Dostoevsky نویسنده روس ـ نگاهی به کارها و اندیشه های او

فیودور داستویفسكی Fyodor Dostoevsky داستان نگار مشهور روس و یكی ازبنیاد گذاران سبك نوین نگارش داستانهای كوتاه 30 اکتبر 1821به دنیا آمد. داستانهای كوتاه از دهه 1980 بار دیگر مورد توجه خاص قرار گرفته اند و دلیل آن احتمالا كم حوصله شدن مردم به خواندن داستانهای طولانی باید باشد.
    داستانهای کوتاه که عمدتا روزنامه نگاران به نوشتن آنها روی آورده اند زمینه حقیقی دارند. سوژه بیشتر آنها یادداشت های قدیمی خبرنگاران است.
    فیودور (1821 - 1881) قلم و مهارت خودرا در شرح و توصیف رنج انسانها بكار بُرد. 32 تالیف او که به زبانهای مختلف ترجمه شده اند با اینکه در حال و هوای قرن نوزدهم و توصیف دردها و طرز تفکر و روانشناسی روسهای آن زمان نگاشته شده اند نفوذ شگرف در روحیه ملل قرن بیستم داشته اند. او در نوشته هایش با مهارت تمام نقش ناآرامی های سیاسی ـ اجتماعی را در تغییرات روانی و روانشناسی انسان ترسیم کرده است که براین پایه از نیمه قرن بیستم تاکنون در روزنامه ها ستون و صفحات «کانتِکست» دایر شده است. فئودور مهندسی خوانده بود ولی خدمت به انسان را در «نوشتن» تشخیص داد. نوشته های او عمدتا داستان هستند. او درعین حال روزنامه نگار و مقاله نویس بود.
     فئودور دوستویِفسكی با داشتن پدری ثروتمند دارای افكار سوسیالیستی توام با صوفیسم بود و به محافل «مدینه فاضله سازان» رفت و آمد داشت که تزار وقت آنان را دشمن خود می پنداشت و محافلشان را کانون توطئه می خواند. انتشار داستان «مردم فقیر» در سال 1846 بر دشمنی تزار نسبت به فئودور افزود و از آن پس زیر نظر قرارگرفت و در سال 1848 دستگیر و به اعدام محکوم شد ولی مجازات او به زندان تبدیل شد و در پی ماندن 4 سال در محبس اورا تبعید كردند. محصول این دوران كتاب «خانه مردگان یا یادداشتهایی از زیر زیر زمین» بود. دیدار دوستوفسكی از آلمان، انگلستان، فرانسه و ایتالیا جهان بینی اورا گسترش داد. او لندن آن زمان را پایتخت كاپیتالیسم جهان نامید.
     مهمترین داستانهای دوستویفسكی عبارتند از: مضاعف، کتک خورده و تحقیرشده، یادداشتهایی از زیر زمین، بزه و کیفرت، شبهای سفید، قمارباز، رویای مرد ابله، دزد روراست، موجر، قهرمان کوچولو، تمساح، درخت کریسمس و عروسی، ماجرای منحوس، برادران كارامازوف و چندین داستان کوتاه و دهها مقاله.
     خاطرات دوستویفسكی ازجمله تالیفات اوست که وسیعا مورد بررسی و اظهار نظر پژوهشگران قرن 20 قرارگرفته و این نتیجه حاصل شده است كه زندان و مجازات سخت، تفكرات اندیشمندان را تیزتر و آنان را مقاوم می كند، نویسنده و اندیشمند برای کار خود به یک مکان و یک قلم و مقداری کاغذ نیاز دارد ـ حال می خواهد این مکان اطاق خانه باشد و یا سلول زندان، در سلول زندان بهتر می تواند فکر کند. به علاوه، هدف از زندان متنبّه ساختن و اصلاح فرد است كه در مورد اصحاب فكر مصداق ندارد. باتوجه به همین نظریه بوده است که بسیاری از دولت ها مخالفان فکری (منتقدان) خودرا به جای زندان منزوی، تبعید و یا بازداشت خانگی می كنند و ضمن بازگذاردن راه مصالحه تنها رفت و آمدشان را محدود می سازند.
     نکته های جالبی از دوستویفسكی (داستایفسکی) باقی مانده است از این قرار:
     درباره تمدن یک کشور پس از دیدار از زندانهایش و یا ماندن در آنها قضاوت کنید. یک نویسنده و اندیشمند برای انعکاس افکار، نظرات، اندرزها و احساسش یک محل اقامت لازم دارد، یک قلم و مقداری کاغذ ـ حال می خواهد این محل اقامت اطاق خانه باشد و یا سلول زندان، در سلول زندان بهتر و آسانتر می تواند فکر کند. مردم عادت دارند که تنها مشکلاتشان را ببینند نه خوشی ها و پیشرفتهایشان را. یک آدم و یا یک کشور نمی تواند بدون داشتن رویای بزرگی و برنامه پیشرفت و تنها با درجا زدن زیست کند. اگر بخواهی که دیگران به تو احترام بگذارند، نخست باید به خودت احترام بگذاری. نیمه دوم عمر، زندگی کردن با عادت هایی است که در نیمه اول عمر کسب شده اند. ثروت و مقام و زندگی لوکس عادت می شود ـ یک اعتیاد زیان آور و غم آلود. از مشورت کردن و شنیدن اندرز دیگران خودداری نکنید که عمر کوتاه است و فرصت برای جبران همه اشتباهات نیست.

Fyodor Dostoevsky

یک اقدام فرهنگی دیگر امامعلی رحمان: مسابقه شاهنامه‌خوانی در تاجیکستان

امامعلی رحمان

امامعلی رحمان رئیس‌جمهوری تاجیکستان که با اقدام‌های متعدد به منظور پاسداشت زبان و ادبیات فارسی، تاریخ و فرهنگ ایرانی شهرت جهانی دارد، دستور داده است مسابقه شاهنامه‌خوانی در این کشور برگزار شود.
    پرزیدنت رحمان خواستار برگزاری این مسابقه با مشارکت اقشار مردم شده و تصمیم گرفته است که برگزیدگان مسابقه، در مراسم سی‌ و پنجمین سالروز استقلال تاجیکستان معرفی شوند و با «جوایز نفیس» از آنان تقدیر شود.
    بر پایه دستور امامعلی رحمان، وزارت معارف و علوم تاجیکستان مسئول برگزاری این مسابقه شده است و باید ظرف سه‌ ماه منشور اجرایی آن را آماده کند.
    امامعلی رحمان، پاییز گذشته نیز به مسئولان این کشور دستور داد که شاهنامه فردوسی را با الفبای سیریلیک منتشر و در همه خانه‌ها به‌رایگان توزیع کنند. او هدف از این اقدام را «آگاهی هرچه بیشتر مردم از تاریخ، فرهنگ و تمدن اجدادی» عنوان کرد.
    ابوالقاسم فردوسی از شاعران محبوب در تاجیکستان است. حدود سه‌ دهه پیش در جریان نهضت استقلال تاجیکستان، تندیس ولادیمیر لنین از خیابان مرکزی شهر دوشنبه ـ پایتخت تاجیکستان، برداشته شد و پیکره فردوسی جایگزین آن گردید.
    علاقه‌مندی مردم تاجیکستان به فردوسی بسیار زیاد است و نمی‌توان خانواده‌‎ای را در تاجیکستان و تاجیک های سایر کشورهای آسیای میانه یافت که برای فرزندانش نامی از شاهنامه انتخاب نکرده باشد و یا دست‌کم ابیاتی از این اثر ارزشمند و میهنی فردوسی را از حفظ نباشد. فردوسی شاعر همه ایرانزمین است.

    ـ ـ ـ ـ ـ

     نقل از شماره 107 مجله روزنامک، صفحه 9
     پی دی اف مطالب این شماره و همه شماره های قبلی این مجله در این آدرس:

     www.rooznamak-magazine.com

در قلمرو دانش

روزی که دکتر جهانگیر بابا دانشمند ایرانی تبار هند و پدر نیروی اتمی این کشور به دنیا آمد

دكتر جهانگير بابا

دكتر «اچ. جهانگیر بابا» دانشمند ایرانی تبارِ اتمی هند سی ام اكتبر 1909 در یك خانواده پارسی در شهر بمبئی (مومبای) به دنیا آمد. وی كه تحصیلكرده انگلستان در دانش فیزیك بود در دوران تحصیل موفق به كشف قسمت های نامكشوف اشعه اتمی شده بود. جهانگیر پس از فراغت از تحصیل، در آستانه جنگ جهانی دوم به هند بازگشت و به تحقیقات خود در رشته فیزیك اتمی ادامه داد و تلاش كرد تا در بنیاد تاتا (متعلق به پارسیان هند) یك مركز تحقیقات اتمی با هدف ساختن كارخانه برق اتمی دایر شود.
     دكتر بابا که پیش ازنخستین آزمایش اتمی آمریکا به طرز ساخت سلاح اتمی پی برده بود پس از تأمین استقلال هند، نهرو نخست وزیر این كشوررا به تدریج وادار به قبول طرح خود كرد كه هند باید در علم و تكنولوژی استقلال كامل داشته باشد. نهرو در سال 1962 پس از اینکه مرز شمالی هند مورد تعرض چینی ها قرار گرفت طرح اتمی دکتر بابا را پذیرفت و هند دارای دندان اتمی شد. دکتر بابا بعدا به ریاست انستیتوی انرژی اتمی هند منصوب شد و در این سمت، مقدمات اتمی كردن کامل هند را فراهم ساخت.
     دكتر جهانگیر بابا در اوج پیروزی و شهرت، 24 ژانویه 1966 در جریان سقوط یك جت بوئینگ ایرایندیا از نوع 707 در كوههای آلپ (سویس) كشته شد. در این سانحه 116 تن دیگر هم كشته شدند.
     دكتر بابا که هنگام مرگ57 ساله بود برای شرکت در یک نشست سازمان ملل درباره انرژی اتمی عازم اروپا بود که کشته شد.
     یک خط هوایی در هند به نام «تاتا ایرلاینز» توسط یک پارسی دیگر به نام جهانگیر تاتا 15 اکتبر 1932 تاسیس شد که بعدا به «ایرایندیا» تغییر نام داد که اینک هواپیمایی ملّی هند است. پارسیان بودند که هند را صنعتی و تکنولوژیک کرده اند. نیاکان این پارسیان که توان تحمّل سلطه عرب بر میهن خود ـ ایران را نداشتند به هند مهاجرت کردند.

دکتر جهانگير بابا در يک بازديد تکنولوژيک به نهرو توضيح مي دهد

در قلمرو رسانه‌ها

یک نمونه از نقص خبرنویسی که عامل ریزش مخاطب است

"به گزارش خبرنگارِ میزِ اخبارِ جامعهِ خبرگزاری ...، محمد آخوندی مدیر مسئول روزنامه وطن با شکایت معاونت حقوقی دولت احمدی نژاد به دادسرای فرهنگ و رسانه احضار شد.
    خبر شکایت محمود احمدی نژاد، [رئیس جمهور پیشین] از روزنامه وطن امروز که این روزنامه قریب ۳ ماه بود به دلیل مشکلات مالی تعطیل شده بود، در گفت‌وگوی خبرگزاری ... با مدیران این روزنامه تأیید شد.
    علت این شکایت که اواخر دوره دولت دهم صورت گرفته بود، درج مطلبی در روزنامه وطن امروز بود که از نظر معاونت حقوقی ریاست جمهور، مصداق توهین به رئیس جمهور بود.".
    ......
    خبر آمده در بالا، سه شنبه 7 آبان 1392 در وبسایت یک خبرگزاری داخلی که نام آن را در خبر حذف کرده ایم مشاهده شد و از نظر تهیه خبر و خبرنویسی نقائص بسیار دارد، ازجمله:

    1 ـ ننوشته است معاونت حقوقی «سابق»، زیراکه گمان نمی رود احمدی نژاد پس از اتمام دوره ریاست جمهور معاون حقوقی داشته باشد.
    2 ـ «مشکلات مالی» عبارتی مبهم است، چرا و چگونه این مشکلات پدید آمده بودند؟. انتظار مخاطب دانستن آن است.
    3 ـ «با مدیران این روزنامه». مگر روزنامه چند مدیر می تواند داشته باشد، طبق قانون؛ تنها یک مدیر.
    4 ـ درج متن آن مطلبِ روزنامه وطن امروز و یا دست کم آن شماره روزنامه و تاریخ درج و صفحه مربوط لازم است تا بشود به آرشیو آن روزنامه و یا کتابخانه مجلس برای خواندنش مراجعه کرد.

    * همین خبرگزاری در خبری دیگر نوشته بود:" معاونت حقوقی ریاست جمهور در ابتدای کار دولت یازدهم نسبت به همه رسانه‌هایی که دولت قبل از آنها به دلیل «افترا و نشر اکاذیب» شکایت کرده بود، اعلام گذشت کرد.".

    1 ـ این خبر با خبر بالاتر (مربوط به روزنامه وطن امروز) در تناقض است. خبرنگار این خبرگزاری باید نظر چند حقوقدان را استعلام می کرد که آیا یک رئیس جمهور می تواند شکایات قضایی رئیس جمهور قبلی و بعضا شخصی (مثلا و فرضا: اهانت) را گذشت کند، آیا چنین وکالتی از رئیس جمهور قبلی دارد؟.

    مشتریان اخبار خبرگزاری ها عمدتا رسانه ها هستند. اگر یک رسانه و فرضا روزنامه خبرهای بالا را عینا نقل کند که مخاطبان خودرا از دست می دهد. مخاطب؛ خبر کامل ـ خبری که برایش جای سئوال باقی نگذارد و آسان مفهوم شود و به زبان ساده ـ می خواهد، مخاطب پول می دهد و روزنامه می خرد، متاع ناقص و معیوب که نمی خرد. چنانچه سردبیر روزنامه خبر بالا را به خبرنگار حوزه مربوط بدهد تا تکمیل کند، پس فلسفه وجودی خبرگزاری چیست؟، نقل اطلاعیه ها و نطق ها عینا؟. اطلاعیه نویس و سخنران که روزنامه نگار نیستند.حتی در دهه 1330 نوشتن چنین اخباری جریمه و خطر اخراج داشت و برای اینکه چنین نشود، روزنامه اطلاعات بجای دستمزد ماهانه، به خبرنگار برپایه اختصاصی بودن خبر، تنظیم کامل و رعایت عناصر خبر و لیدنویسی پول می داد و نام امتیازها را «پواَن» گذارده بودند. جمع این پواَن ها، دریافتی ماهانه خبرنگار بود. در خبرگزاری دولت (خبرگزاری پارس) و رادیو که طبق آیین نامه مصوب 1334 شورای وزیران، دستمزد را روزانه می دادند (همانند کارگر آزاد)، اگر یک خبر ناقض تنظیم می شد و حتی یک «واو» آن افتاده بود جریمه سنگین داشت و بعضا اخراج فوری.
    در آن زمان در این دو رسانه ـ به رغم نبود دستگاه ضبط صوت جیبی، اگر یک منبع خبر می خواست که حرف او عینا نقل شود، به جای خبرنگار ـ یک اپراتور با دستگاه ضبط صوت که سبک ترین آن بیش از ده کیلوگرم وزن داشت به محل می فرستادند و در خبرگزاری، فردی به نام ک. ف. که در روزنامه کیهان هم کار می کرد آن نوارها را پیاده می کرد که در بولتن قرار می گرفت و یا به روزنامه ها تلکس می شد. انتخاب آن فرد برای پیاده کردن نوارها به آن جهت بود که خیلی خوش خط می نوشت و فردی بسیار منضبط و دقیق بود. بنابراین، خبرنگار به محل فرستاده نمی شد زیراکه کار خبرنکار دیکته نویسی نیست باید مطالب را تنظیم ژورنالیستی کند و سابقه بر آن بنویسد و نیز اظهار نظرها را، و تنظیم به صورت هِرم معکوس. واژه خبرنگار مربوط به قرون 18 و 19 دیار غرب است، در جهان امروز به ندرت واژه خبرنگار بکار می رود، می نویسند ژورنالیست و یا روزنامه نگار. اگر روزنامه های ایران روزنامه نگارِ اینوستیگیتیو داشتند در جامعه مسئله به وجود نمی آمد و مسئله که هنوز جنین بود کشف و افشاء و خشکانده می شد.

«دولتی نویسی» نشریات و یك خاطره خواندنی در این زمینه از مؤلف این تاریخ آنلاین؛ دیواره کشی رودخانه های سراسر ایران!

در آخرین هفته اكتبر 2004 (دهه یکم آبان 1383) چند «ای ـ میل» از بازدیدكنندگان این «تاریخ آنلاین برای ایرانیان» دریافت شد كه خواسته بودند توضیح بیشتری درباره «دولتی نویسی ـ مطالب دولتی روزنامه ها» داده شود تا تفهیم شود.

    این نگارنده (مؤلف این تاریخ که یک آنلاین کاملا مستقل و بدون کوچکترین وابستگی است) با ذكر یك خاطره از خود به این مخاطبان گرامی پاسخ می دهد:

     در تابستان 1336 (1957 میلادی)، یك سال و چند هفته پس از ورود به دنیای روزنامه نگاری، مدیر عامل بنگاه آبیاری كشور وابسته به وزارت كشاورزی (آقای ف. ز.) كه بعدا هم معاون وزارت اطلاعات و جهانگردی شد، مرا كه خبرنگار میز اقتصادی روزنامه اطلاعات بودم تلفنی به دفتر خود واقع در ابتدای خیابان فروردین (مقابل دانشگاه تهران) خواست و گفت که می خواهد با روزنامه اطلاعات مصاحبه اختصاصی کند. به آنجا رفتم.
    مدیر عامل در این مصاحبه گفت که در نظرداریم که همه رودخانه های کشور را دیواره کشی کنیم و مهار زنیم تا در صورت طغیان، براثر سیل خرابی ایجاد نکند و به مزارع و باغها آسیب نزند. در آن زمان ضبط پُرتابل و مثل امروز جیبی و نامرئی وجود نداشت (و هنوز ساخته نشده بود) تا حرف های طرف ضبط شود.
    مطلب را به همین صورت نوشتم و به دبیر مربوط دادم و پس از مشاهده سردبیر (که در آن زمان، تورج فرازمند بود و اخیرا متوفی در لس آنجلس) به چاپخانه ارسال شد. در آن زمان «پروف ریدر» روزنامه اطلاعات [کسی که همه مطالب روزنامه را پس از صفحه بندی و نمونه گیری می خواند و امضاء می کند که بدون امضای او چاپ نخواهد شد] علی جواهرکلام بود. وقتی این مطلب را دید به جیغ زدن افتاد که ما نان نداریم بخوریم، حقوق معلم دو ماه عقب می افتد، از کجا این پول را آورده ایم که رودخانه هارا دیواره بکشیم. این دروغ است، نه تنها خبر نباید چاپ شود بلکه این خبرنگار [من ـ نگارنده] هم باید اخراج شود. خبر؛ یكطرفه است، خبرنگار فریب منبع خبر را خورده، آیا این خبرنگار پیش خود مجسم كرده كه این كار به چه مقدار سیمان و ... نیاز دارد؟". شرط روزنامه نگار شدن این است که فرد، ساده نباشد. سپس از من سئوال کرد: آیا حدس زده ای که دیواره کشی این همه رودخانه چه بودجه ای لازم دارد، آمریکای پولدار هم چنین کاری را نمی تواند بکند چه رسد به کشور فقیر ما.
    جواهرکلام اضافه کرد: "اگر هم قرار است این مصاحبه چاپ شود طبق معمول باید نظر چند فرد آگاه نیز استعلام و برآن اضافه شود.".
    این جر و بحث تا ساعت 2 بعدازظهر ادامه یافت و چاپ روزنامه داشت به تأخیر می افتاد که اگر می افتاد مردم ـ آن روز ـ کیهان را می خریدند که شکستی برای روزنامه اطلاعات بود. سرانجام به مجلس سنا تلفن زدند و سناتور مسعودی مدیر اطلاعات به فرازمند گفت که مطلب را به همان صورت چاپ کنید که خوراک خوبی برای انتقاد کردن است و از فردا شروع کنید به پنبه مدیر عامل سازمان آبیاری را زدن، که چنین شد. وقتی که مدیرعامل سازمان آبیاری زیر رگبار انتقاد قرار گرفت مرا متهم کرد و گفت که به این صراحت نگفته بود که دیواره کشی می شود، برداشت خبرنگار (من) بوده است!. این اتهام، مرا از پوشش اخبار دولتی بیزار ساخت و اشتیاق انتقال به میز حوادث شهری را در من به وجود آورد زیرا که در این میز، خبرنگار با دولت و مقام دولتی سر و کار ندارد.

    ملاحظه کنید كه در دهه 1330 روزنامه های ما مطالب دولتی را به صورت یكطرفه چاپ نمی كردند. اگر هم آگاهانه این کار را می کردند برای این بود که سوژه انتقاد به دست دهند. ولی اینك (سال1383 و زمان دادن این پاسخ به مخاطبان) در روزنامه های تهران انتشار خبری نظیر دیواره كشی رودخانه ها، فراوان به چشم می خورد. در آن زمان اخبار آموزش و پرورش تا به تایید اولیاء اطفال و معلمان نمی رسید به چاپخانه فرستاده نمی شد. اگر روزنامه های دهه های 1330 و 1340 را مرور كنید خواهید دید كه حتی اسامی زمین خوردگان و مجروحان تصادفات رانندگی شهر را هم منتشر می كردند و .... این روزنامه ها بعضا «سی دی» شده اند و در دسترس همگان.

کُپی روی جلد مجله روزنامک شماره 113، منتشرشده در 31 شهریوز 1404

     مطالب این شماره و شماره های پیشین این مجله را می توانید در آنلاین آن:
     www.rooznamak-magazine.com
     بخوانید.

سایر ملل

بازگشت سپاه مسلمانان از فرانسه به اسپانیا پس از 7 روز نبرد در پواتیه

سی ام اكتبر سال 732 میلادی، پس از هفت روز نبرد میان سپاه اعزامی مسلمانان از اسپانیا به فرانسه و لشكریان قوم فرانك به فرماندهی شارل مارتل، مسلمانان به سبب از دست دادن فرمانده خود، عبدالرحمن، دچار شكست شدند و دست به عقب نشینی زدند.
این جنگ كه در «پواتیه» واقع در مركز فرانسه روی داده بود آخرین حد پیشروی نیروهای عرب مسلمان در اروپا بود. عبدالرحمن در چهارمین روز نبرد کشته شده بود.
قبلا مسلمانان دو بار از اسپانیا و از طریق «پیرنه» به فرانسه حمله نظامی برده و حتی «بردو» را تصرف کرده بودند.

هشتمین لشكر كشی صلیبیون اروپایی به شرق ـ سودی که اروپاییان از آشنایی با علم، هنر، ادبیات و صنعت مشرق زمین برده اند

سی ام اكتبر سال 1270 میلادی، محاصره شهر تونس توسط صلیبیونِ هشتم با عقد یك قرارداد پایان یافت. طبق این قرارداد، سلطان وقت تونس پذیرفت كه به مُبلّغان مسیحی و بازرگانان اروپایی در قلمرو خود، آزادی عمل بدهد. علت شروع حملهِ گروه هشتم صلیبیون از تونس این بود كه این سرزمین (کارتاژِ عهد باستانCarthage) را كلید فتح مصر و شمال آفریقا تشخیص داده بودند ولی پس از پیاده شدن در ساحل تونس، بیشتر نظامیان اروپایی دچار نوعی بیماری جهاز هاضمه شدند و به ناچار از در مصالحه با سلطان تونس درآمدند. یكی از سلاطین اروپا كه در این لشكركشی شركت كرده بود بر اثر همین بیماری ناشناخته تا آن روز، در كنار باروی شهر تونس درگذشته بود.
لشكركشی های اروپائیان در قرون وسطا به خاورمیانه معروف به «جنگهای صلیبی» با شعار نجات تربت عیسی بن مریم و خارج كردن زادگاه وی از دست مسلمانان و چنین بهانه ای صورت می گرفت كه جز پیروزی های اولیه به آن هدف خود نرسیدند. ولی، این لشكركشی ها باعث آشنایی هرچه بیشتر اروپائیان با صنعت، هنر و پیشرفتهای علمی ــ ادبی و نیز ثروت مشرق زمین شد كه دو قرن بعد و پس از دست یافتن بر فنون تولید باروت و ساخت اسلحه آتشین و قطب نما که راهنمای آنان در این زمینه کتاب «خاطرات مارکو پولو از سفر چین» بود، با یافتن راههای دریایی، از طریق این راهها اقدام كردند و به تدریج بسیاری از سرزمین های شرق را به زیر یوغ استثمار كشیدند؛ ازجمله چین و هند را، و همچنین ورود به خلیج فارس و ایجاد مسائلی که هنوز ادامه دارند.
تلاش اروپاییان برای یافتن راههای دریایی به شرق عمدتا به این دلیل بود كه با پیدایش امپراتوری عثمانی که عنوان خلافت اسلامی بر خود نهاده بود، راه زمینی به شرق برویشان مسدود شده بود و این امپراتوری مانع بزرگی بر سر راهشان بود كه در قرون بعد با بازی های خود آن را تدریجا نابود كردند.

درباره جهانگیرشاه، امپراتور فارسی نویس هند که 28 اکتبر 1627 درگذشت ـ آغاز فعالیت انگلیسی ها در هندوستان

جهانگیرشاه امپراتور گوركانی هند 28 اکتبر 1627 در 58 سالگی درگذشت. وی پسر اكبرشاه بود. جهانگیر بود كه به كمپانی هند شرقی اجازه فعالیت بازرگانی در بنادر شرقی هند را داده و ندانسته دروازه ورود به هند را بروی استعمارگران انگلیسی گشوده بود.
به نوشته مورخان، «مِهرنسا» همسر ایرانی او (زاده ایران خاوری ـ افغانستان امروز) كه مشاور ارشد شوهر در امور سیاسی بود جهانگیرشاه را از دادن هرگونه مجوّز به اروپائیان منع كرده بود و گفته بود كه همه اروپاییان از قماش پرتغالی ها هستند كه «گوا» را تصرف كرده اند و بیرون نمی روند. جهانگیر شاه كه مردی كمرو بود با وجود اصرار «مِهرنسا» حاضر به پس گرفتن قول خود به انگلیسی ها كه برایش یك هدیه زیبا آورده بودند نشد.
جهانگیرشاه كه در عین حال یك نویسنده ماهر بود كتابی به زبان فارسی نوشته كه قرن گذشته به چاپ رسیده است. در آن زمان، «فارسی» زبان رسمی و اداری هندوستان بود. جهانگیر شاه در لاهور مدفون است و پس از وی، پسرش «شاه جهان» امپراتور هند شد.

مجسمه آزادی در آبهای نیویورك و نگاهی به تاریخچه آن

«كلیولَند» رئیس جمهوری وقت آمریكا 28 اكتبر سال 1886 مجسمه آزادی، هدیه ملت فرانسه به مردم آمریكا را در محل فعلی آن، دهانه رود هادسنHudson (هودسون) در جزیره آزادی كه تا محله منهتن شهر نیویورك 2 هزار و ششصد متر و تا شهر «جِرسی سیتی» ایالت نیوجِرسی 600 متر فاصله دارد گشود. این مجسمه بزرگ 46 متر طول دارد كه بر روی جایگاهی به ارتفاع 47 متر قرار گرفته است. مجسمه آزادیLiberty Enlightening The word به تصمیم پارلمان فرانسه توسط «فردریك اوگوست برتولدFredric Auguste Borthold» مجسمه ساز و هنرمند شهیر فرانسوی ساخته شده است. استخوان بندی پولادین داخل آن، كار مهندس «گوستاو ایفلGustave Eiffel» سازنده برج ایفل است كه فردریك پوشش مسی مجسمه را بر آن قرار داده است. پوشش مسی دارای یك آستر چوبی است. مجسمه به قدری استوار ساخته شده است كه تماشاگران از پلكان آن تا آخرین نقطه اش بالا می روند.
    فردریك هنگام ساختن مجسمه، از بانو «ایزابلا» بیوه «سینگر» سازنده چرخهای خیاطی خواسته بود كه هر روز به كارگاه او برود و در آنجا بنشیند تا مجسمه مطابق شكل و قیافه او ساخته شود. فردریك به این دلیل ایزابلا را انتخاب كرده بود كه در آمریكا و فرانسه شهرت به نجابت، پاكدامنی و وفاداری به شوهر متوفایش داشت.
    مجسمه كه برای ملت فرانسه 2 میلیون و 250 هزار فرانك طلا هزینه داشت در سال 1884 تكمیل شد و سپس توسط ناوشكن فرانسوی «ایسر» به آمریكا حمل شد. قرار بود كار ساختن مجسمه آزادی در سال 1876 به پایان برسد كه در یكصدمین سالروز اعلام استقلال آمریكا نصب شود كه با هشت سال تاخیر ساخته شد زیرا كه دولت فرانسه پول لازم را نمی توانست فراهم كند.
    كنگره آمریكا محل نصب مجسمه را مقابل محلی در آبهای شهر نیویورك تعیین كرد كه میلیونها مهاجر اروپایی در طول قرون 18 و 19 از آن محل وارد آمریكا شده بودند. بعدا به مناسبت پنجاهمین و صدمین سالروز نصب مجسمه، مراسمی ملی با حضور سران وقت آمریكا برگزار شد.
    بازدید از مجسمه پس از رویدادهای سپتامبر 2001 به دلایل امنیتی ممنوع شده بود كه باردیگر این بازدیدها از سر گرفته شده است. در دهه های گذشته بسیاری از خارجیان ناراضی از دولت های متبوع، خود را از این مجسمه آویزان كرده بودند تا جلب توجه جهانی كنند. عكس زیر در یك روز پر از دود و دم نیویورك از مجسمه گرفته شده تا مسئله جمعیت را هم نشان بدهد.

روزی که مسكو بمب هیدروژنی 58 مِگاتُنی آزمایش كرد و دنباله کار ـ اقدامات احتیاطی در آمریکا

سی ام اكتبر سال 1961 دانشمندان اتمی شوروی [دولت وقت مسکو] دست به انجام نیرومندترین آزمایش هسته ای جهان زدند و یك بمب هیدروژنی 58 مگاتنی megaton را منفجر كردند. (هز مگاتن برابر یک میلیون تن ماده منفجره TNT). این، نیرومندترین آزمایش هسته ای در تاریخ بشر بشمار آورده شده است.
    دانشمندان اتمی شوروی یك بمب صد مگاتنی را هم آماده آزمایش كرده بودند، ولی تكان های همان 58 مگاتنی آنان را از انجام آن آزمایش منصرف كرد. آزمایش 58 مگاتنی در در دماغه جزیره سِوِرن Severn در نزدیكی قطب شمال و یك هفته پس از یك آزمایش 30 مگاتنی انجام شد. روس ها پس از آگاه شدن از دستورالعمل محرمانه آیزنهاور كه در 30 اكتبر 1953 صادرشده بود و در آن به وزارت دفاع، مدیران لابراتوارهای اتمی و دستگاههای اطلاعاتی این كشور تاكید كرده بود كه برای مقابله با تهدید كمونیست ها باید ساخت و تكامل سلاح های اتمی آمریكا ادامه یابد بر سرعت ساخت و تكمیل چنین سلاح هایی افزوده بودند. معلوم نیست كه این بخشنامه محرمانه در چه زمانی به دست جاسوسان مسكو افتاده بود.
    در اكتبر 2008 نیز ولادیمیر پوتین رئیس دولت روسیه دستور داد: از آنجا كه رویدادهای اخیر نشان داد جهان اَمن نیست و در این جهان هنوز نیروهایی هستند كه چشم دیدن روسیه را ندارند و از تهدید آن دست برنمی دارند؛ سلاحهای اتمی روسیه نوسازی، تكمیل و سلاحهای هسته ای تازه ای ساخته شوند.
     یك روز پس از آزمایش هیدرژنی 58 مگاتنی اكتبر 1961 مسكو، پارلمان استیت نیویورك از فرط نگرانی، کار ساختن پناهگاه در برابر حمله هسته ای احتمالی را در آن استیت اجباری كرد.
     طبق بروشورهایی كه یك هفته پس از آن انفجار، در آمریكا میان مردم توزیع شد اشاره شده بود كه نفوذ اشعه خطرناك ناشی از حمله اتمی به داخل زمین و آب كم است و بنابراین، مردم پس از شنیدنِ سوت خطر باید به تونل های زیرزمینی كه ایجاد و با تابلوِ زرد مشخص خواهد شد پناه ببرند و در فضای باز نمانند كه مواد رادیواكتیو در هوا پراكنده و برای مدتی باقی خواهند ماند.

صدهزار تلفات غیر نظامی در عراق از مارس 2003 تا سپتامبر 2004

دو موسسه آمریكایی بلومبرگ و جانز هاپكینز 29 اكتبر 2004 اعلام كردند كه شمار تلفات غیر نظامیان در عراق از مارس 2003 تا اواسط سپتامر 2004 بر اثر عملیات نظامی و یا به مناسبت آن و نیز عملیات تروریستی و منازعات داخلی و عمدتا ناشی از اختلاف مذهبی و نژادی نزدیک به یكصد هزار تن برآورد شده است.
این دو موسسه این رقم را ضمن بررسی های مستقیم و محلی خود در عراق به دست آورده بودند. قرار بود این رقم پس از برگزاری انتخابات سه شنبه 2 نوامبر 2004 آمریكا انتشار یابد كه پنج روز پیش از انتخابات ناگهان در اینترنت مشاهده شد و رسانه ها آن را نقل كردند. مقامات وزارت دفاع امریكا قبلا رقمی به مراتب كمتر از این را منتشر ساخته بودند.

ماجرای تعقیب قضایی و محکومیت ِ«لویس لیبی» یكی از مقام های كاخ سفید در دوران زمامداری جورج دبلیو بوش

لویس لیبیLewis Libby (عكس بالا) رئیس دفتر چنی معاون وقت رئیس جمهوری آمریكا 28 اكتبر 2005 از سوی «گراند ژوری» رسما متهم شد به ایجاد مانع در مسیر تحقیقات قضایی، کتمان جرم و دروغ گفتن پس از ادای سوگند كه راست بگوید. وی پس از ابلاغ اتهامات، از سمت خود كناره گیری کرد. دادگاه بعدا لیبی را به زندان محکوم کرد که جورج دبلیو بوش رئیس جمهوری وقت با استفاده از اختیارات خود، مجازات وی را تخفیف و از رفتن به زندان رهانید. همین عمل که در مورد دیگران صورت نگرفته است باعث دلخوری بسیاری از مردم آمریکا از بوش و انتقاد از او در رسانه ها شد.
به نوشته روزنامه ها، لیبی در ظاهر رئیس دفتر چنی ولی در حقیقت مشاور جورج دبلیو بوش در امور دفاعی، سلاح های كشتار جمعی، مسائل مربوط به تروریسم بود. وی بود كه پیش نویس قانون تاسیس وزارت امنیت ملی را تهیه كرد و مقدمات لشكركشی به عراق را فراهم ساخت. او بود كه بانو پلیم جاسوسه سیا را لو داد تا از شوهر او ویلسون انتقام بگیرد كه اعلام كرده بود صدام حسین از کشور نیژر اورانیوم نخریده است. همین لو دادنِ بانو پلیم باعث دروغهای بعدی و اتهامات پنجگانه و سرانجام كناره گیری و محکومیت لیبی شده بود.

قتل بازیگر نوجوان فیلم که در نقش عضو باند گانگسترها بازی می کرد توسط یک گانگستر

Tara McMullen

بیست و نهم اكتبر 2005 تارا مك مولن Tara McMullen بازیگر 16 ساله فیلم در لس آنجلس هدف چند گلوله قرار گرفت و كشته شد.
وی علاوه بر فیلم های سینمایی هالیوود، در یك سریال تلویزیونی شبکه CBS در نقش عضو یك باند گانگستر بازی می كرد. پلیس که احتمال می داد بازی در همین نقش باعث خشم گانگسترهای لس آنجلس و قتل او شده باشد اقدام به تحقیق کرد زیرا كه این سریال بر پایه یك پرونده واقعی مربوط به یک باند گانگستر تهیه شده بود. پلیس سرانجام قاتل را دستگیر کرد و به دستگاه قضایی تحویل داد.

زندانی سیاسی سابق، رئیس جمهورِى شد

Mohammad Nasheed

در انتخابات مجمع الجزایر مالدیو Maldives واقع در اقیانوس هند که نتایج آن 29 اکتبر 2008 اعلام شد، محمد ناشید 54 ساله زندانی سیاسی پیشین به ریاست جمهوری این کشور دست یافت.
در این انتخابات، مأمون عبدالقیوم 71 ساله و رئیس جمهورى وقت رقیب محمد ناشید بود. عبدالقیوم سی سال بود که این سمت را در دست داشت. وی برای نخستین بار در سال 1978 به ریاست جمهوری انتخاب شده بود.

پادشاه تشریفاتی بومیانِ مائوریِ نیوزیلند درگذشت و دخترش برجایش نشست

Kiingi Tuheitia Pootatau Te Wherowhero هفتم پادشاه 69 ساله مائوری ها Maori ـ بومیان کشور نیوزیلند در نخستین هفته ماه شهریور 1403 در بیمارستان درگذشت و دختر 27 ساله اش Kuini Nga wai hono i te po برجایش نشست. کینجی 18 سال پادشاهی کرده بود. پادشاهی مائوری ها، مقامی تشریفاتی است و اختیارات اجرایی ندارد. نیوزیلندِ 268 هزار کیلومتری، مجمع الجزایری است در غرب اقیانوس آرام و شرق استرالیا و بدور از همه قاره ها. برای نخستین بار، تاسمانیِ هلندی به آنجا رسید که نام زیلندِ هلند را بر آن گذارد و سپس کاپیتان کوک انگلیسی. بومیان نیوزیلند مردمی متمدن بودند که فقط تفنگ نداشتند. انگلیسی ها بعدا درصدد مستعمره کردن نیوزیلند برآمدند که مائوری که اینک حدود یک میلیون نفر هستند دست به مقاومت زدند و مدت ها زد و خورد ادامه داشت که در فوریه 1840 به سازش انجامید و برپایه این سازش قرار شد که مائوری ها دودمان سلطنتی خود را حفظ کنند ولی اختیارات حکومتی با انگلیسی ها باشد. بیست درصد جمعیت نیوزیلند پنج میلیون و چهارصد هزار نفری مائوری هستند. بیشتر جمعیت نیوزیلند را مهاجران اروپایی تشکیل می دهند. نیوزیلند در سال 1907 دومینیون انگلیس ـ Dominion of New Zealand شد و اینک عضو جامعه مشترک المنافع است و پادشاه انگلیس رئیس آن کشور. بیش از صد هزار مائوری هم در استرالیا زندگی می کنند.

کینجی پادشاه مائوری ها در کنار پادشاه انگلیس و در پایین؛ دختر او پادشاه تازه مائوری ها

    ـ ـ ـ ـ ـ

     نقل از شماره 107 مجله روزنامک، صفحه 10
     پی دی اف مطالب این شماره و همه شماره های قبلی این مجله در این آدرس:

     www.rooznamak-magazine.com

تاریخ از نگاهی به تصویر

بحران مالی و بستن کمربندها

بحران مالی سال 2008 آمریکا معروف به «کردیت کرایسیس» به رغم تصویب 700 میلیارد دلار «بِیل اوت» بانک ها و موسسات وام دهنده و پایین آوردن نرخ بهرهِ «میان بانکی» و رساندن آن به یک درصد!، تا 29 اکتبر 2008 کاهش نیافته بود.
شبکه تلویزیونی «ای. بی. سی» آمریکا طرح بالا را در برنامه های خود منعکس کرده بود تا آمریکاییان برای مدتی طولانی کمربندها را محکم تر کنند و هزینه هایشان را کاهش دهند.

برخی دیگر از رویدادهای 30 اكتبر

637: شهر آنتیوخ (آنتیوکAntioch) واقع در کنار خلیج اسکندرون به تصرف نیروهای عرب مسلمان به فرماندهی ابو عبیده، مالک اشتر و خالد بِن ولید در آمد. این نیرو قبلا در «یَرموک» بر ارتش بیزانتین (روم شرقی) پیروز شده و دمشق، اورشلیم (بیت المقدس) و حَلَب را تصرف کرده بود.
     این نیرو پس از تصرف آنتیوک، شهرهای ساحل جنوبی آن از جمله لاذقیه را نیز متصرف شد. آنتیوک در قرن چهارم میلادی به دست سلوکوس، جانشین اسکندر در ایرانزمین ساخته شده بود.

1665: «تاورنیه» سیّاح فرانسوی در این روز به دیدار طولانی خود از شیراز كه ضمن آن از آثار باستانی ما در فارس دیدن كرده بود پایان داد. وی بخشی از سفرنامه خود را به دیدار از فارس اختصاص داده است. وی نوشته است که نگاهی بر تخت جمشید و سایر آثار باستانی ایرانی، عظمت تمدن و فرهنگ این ملّت را ثابت می کند.

1864: دولت دانمارك منطقه «شِلسویگ» را به آلمان (دولت برلین) داد تا این دولت دست از جنگ با دانمارك بردارد.

1922: در پی راهپیمایی گسترده ناسیونالیست های ایتالیایی به رم، موسولینی رهبر آنان نخست وزیر ایتالیا شد.

1926: (هفتم آبان 1305) در تهران به سوی سیدحسن مدرّس که پیاده در حال عبور از کوچه بود تیراندازی شد و مجروح گردید و به بیمارستان دولتی (بیمارستان سینای امروز) منتقل و پس از عمل جراحی دست درمان شد. تلاش نظمیه (پلیس) برای دستگیری تروریست و یا تروریست ها به نتیجه نرسید.

1929:

امروز زادروز جین چاپمن Jean Chapman داستان نگار انگلیسی است که سی ام اکتبر 2024 نود و پنج ساله شده است و هنوز می نویسد. وی داستان های متعدد نوشته که برخی از آنها تا یک میلیون نسخه فروش داشته اند. جین همچنین مدرّس «نویسندگی و خلاقیّت در نویسندگی» بوده است. وی یک دوره هم رئیس انجمن داستان نگاران رومانتیک بود.

1932: (آبان 1311) مصوبه یکم آبان 1311 و تبدل نام شهر ناصریه به شهر اهواز از هشتم آبان به اجرا درآمد و دستور تغییر تابلوها و نوشته ها داده شد.

1937: (هشتم آبان 1316) اسماعیل مرآت استاندار کرمان شد. وی متولد 1271 و متوفی در 1328 بعدا از سوی رضاشاه وزیر فرهنگ و سپس وزیر بهداری شد. مرآت در سمت وزیر فرهنگ به تکمیل ساختمان های دانشگاه تهران و نیز پارسی کردن واژه های خارجی کمک کرد.

1941: روزولت رئیس جمهوری وقت آمریكا در چارچوب قانون وام و اجاره Lend - Lease، اجرای یک مرحله یك میلیارد دلاری آن را امضاء كرد. این ضابطه در 11 مارس 1941 تصویب شده بود که به موجب آن به انگلیس، فرانسهِ آزاد به رهبری شارل دوگل، چین و دولت مسکو که با آلمان و ژاپن در جنگ بودند؛ غلات، نفت، ادوات و ابزار به صورت وام و اسلحه ازجمله تانک، توپ، کشتی جنگی و هواپیما به صورت اجاره داده می شد. جمع این وام و اجاره تا پایان جنگ جهانی دوم پنجاه میلیارد دلار (ارزش پول وقت) شده بود و سهم شوروی (دولت مسکو) از این مبلغ؛ 11 میلیارد و سیصد میلیون دلار بود. هنگام تصویب ضابطه وام و اجاره، هنوز آمریکا وارد جنگ جهانی دوم نشده بود.

1952: (هشتم آبان 1331) مجلس دو فوریت لایحه تعقیب قضایی احمد قوام را تصویب کرد. وی متهم به دست داشتن در تیراندازی پلیس به مردم، در جریان بپاخیزی سی ام تیرماه 1331 شده بود و چون نخست وزیر وقت بود و محاکمه او در دادگاه عمومی (جز دیوان عالی کشور) مقدور نبود آن لایحه به مجلس داده شده بود تا رفع مشکل شود.

1953: ژنرال آیزنهاور رئیس جمهوری وقت آمریكا طرح شورای امنیت ملی این كشور را كه طبق آن آمریكا به منظور مقابله با بلوک كمونیست باید برتری اتمی خود را حفظ و به گسترش تولید تسلیحات استراتژیك بكوشد تصویب و امضاء كرد و سند آن به «شماره 2/162 ـ محرمانه» بایگانی شد كه طبق قانون مربوط، 25 سال بعد ازطبقه بندی خارج شده است. روس ها قبلا توسط جاسوسان خود از آن طرح آگاه شده و دست به رقابت زده بودند. همین طرح از عوامل اصلی گسترش جنگ سرد دو بلوک وقت بشمار رفته است.

1961: کنگره حزب کمونیست شوروی استالین را [هشت سال پس از مرگ] به اتفاق آراء! به نقض وصیت نامه لنین (رهبر انقلاب بلشویكی سال 1917 و بنیادگذار روسیه شوروی) و بی اعتنایی نسبت به نظامات و نظرات او متهم ساخت و باز به اتفاق آراء! تصویب كرد كه جسد وی از آرامگاه لنین در میدان سرخ مسكو که مورد بازدید و ادای احترام است به جایی دیگر منتقل شود.
    با این مصوبه، روز بعد (تقریبا بلافاصله) كار انتقال جسد مومیایی شده استالین از محل مقبره لنین در میدان سرخ مسكو به کنار دیوار کرملین آغاز شد. سنگ قبر فعلی استالین مشابه سنگ قبرهای دیگران (معمولی) است.

2005: «شمشیر سینگ شری» از رهبران کمونیست های هند و بنیان گزار حزب مائوئیست این کشور در 63 سالگی درگذشت. وی که زاده پنجاب بود مبارزه مسلحانه را ردّ نمی کرد.

2015: یک کلوب شبانه در شهر بُخارِست (پایتخت رومانی) آتش گرفت، 64 نفر کشته و 147 تَن دیگر مجروح شدند. حریق در جریان کُنسرت روی داد. گفته شده است که شمع باعث حریق شده بود. بیشتر تلفات به علت استنشاق دود و دشواری خروج از محل گزارش شده بود. حریق در کلوب های شبانه سابقه دارد و هر چند وقت در یک کشور با تلفات سنگین رخ داده است ازجمله در آمریکا، آرژانتین، تایلند و برزیل.

2020: در منطقه دریای اژه زلزله ای به شدت حدودا 7 ریشتر روی داد. این زلزله در منطقه اِزمیر ترکیه بیش از 700 ساختمان را خراب کرد، 117 تن را کشت و بیش از هزار تن دیگر را مجروح ساخت. تلفات آن در جزایر یونانی منطقه از جمله جزیره ساموس کمتر بود و تنها دو تن کشته و 19 مجروح داشت.

نامه به مولف

نیاز امروز ايران

این «ای ـ میل» به نام علیرضا صدّیق 28 اکتبر 2010 (ششم آبان 1389) واصل شد:

    با سلام و خسته نباشید:
    از اینکه بی چشمداشت مادی و تنها با هدف آگاه سازی ایرانیان و فارسی زبانان، به وقایع نگاری تاریخ می پردازید نهایت سپاس را دارم.
    نکاتی ذهن مرا مشغول داشته که ممکن است شما بتوانید پاسخگو و یاریگر باشید. ازجمله چرا ایرانیان پس از انحلال اتحاد جماهیر شوروی [جانشین روسیه تزاری و یک طرف قرارداد] معترض قراردادهای [تحمیلی] ترکمانچای، گلستان و ... که مناطقی بزرگ از سرزمین مادری ایرانیان را از آن جدا کرده است نشدند و آنهارا کان لم یکن اعلام نکردند؟. چرا در زمانی که می توانستیم، این داغ کهنه را زنده نکردیم که خود می توانست باعث زنده شدن ملی گرایی و ناسیونالیسم توفنده ایرانی شود. چرا امروزه در میهن ما به ملی گرا بودن بها نمی دهند؟. چرا خود شما به عنوان یک ایرانی به جای بکاربردن واژه پارسی «شاخاب پارس» واژگان عربی «خلیج فارس» را بکار می برید؛ «خلیج» واژه ای است عربی و فارس گویش عربی «پارس» ـ این سرزمین اسطوره ای که هم اکنون بیش از آنکه نیازمند یک نادر باشد نیازمند مردمانی عاشق میهن، آگاه از تاریخ پرافتخار آن و مفتخر از ایرانی بودن است. نیازمند بزرگشماری ایرانی است ـ نیازمند کسانی است که شکوه وطن از ته دل، آرزویشان باشد و در این راه تلاش خستگی ناپذیر کنند. به هرحال، از اینکه خواننده (مخاطب) مطالب شما هستم خُرسندم.

مطالعه این سایت و نقل مطالب آن با ذكر ماخذ (نشانی کامل سایت و نام مولف آن) آزاد است، مگر برای روزنامه های متعلق به دولت و دستگاههای دولتی؛ زیرا كه مولف این سایت اكیدا «روزنامه نگاری» را كار دولت نمی داند. روزنامه عمومی به عنوان قوه چهارم دمكراسی باید كاملا مستقل از دولت و سازمانهای عمومی باشد تا بتواند رسالت شریف خود را به انجام برساند.

تماس با مولف:

editor (a) iranianshistoryonthisday.com
n.keihanizadeh (a) gmail.com