Iranians History on This Day

روز و ماه خورشیدی و یا میلادی مورد نظر را انتخاب و كلید مشاهده را فشار دهید

میلادی

خورشیدی

29 اكتبر

جستجوی:

هدیه مولف
این سایت مستقل و بدون كوچكترین وابستگی؛ هدیه ناچیز مولف كوچك آن به همه ایرانیان، ایرانی تبارها و پارسی زبانان است كه ایشان را از جان عزیزتر دارد ؛ و خدمتی است میهنی و آموزشی كه خدمت به میهن و هموطنان تكلیف و فریضه است كه باید شریف و خلل ناپذیر باشد و در راه انجام تكالیف میهنی نیاز به حمایت مادی احدی نباید باشد، و نخواهد بود. انتخاب موارد برای نگارش و عرضه در سایت نظرشخص مولف است.

Select your preferred language to translate this page into.

لینک به این صفحه

ایران

روز جهانی کوروش (Cyrus Day)

نقش تصوير کوروش، باقي مانده از عهد باستان ـ آرامگاه کوروش ـ استوانه 2563 ساله کوروش حاوی اعلامیه حقوق بشر

بیست و نهم اكتبر روز جهانی كوروش (سایرس دی Cyrus Day) نام گذاری شده است كه از دیرباز پارسیان، یهودیان، دوستداران حقوق بشر و هواداران اداره جهان به صورت ملل مشترك المنافع، آن را گرامی داشته و رعایت می كنند. در برخی از سال ها، 29 اکتبر مصادف با هفتم آبان است از جمله سال 1394 و در سال 1395 مصادف با 8 آبان. در ایران و کشورهای ایرانی تبار از زمان های پیش، هفتم آبان منظور می شده است. در سه دهه اخیر برگزاری این مراسم در کالیفرنیا، سوئد، کانادا، هند و میان تاجیکان و پارسیان چشمگیرتر از نقاط دیگر بوده است. برخی نوشته اند که کوروش بزرگ بنیادگذار ایران در همین روز به دنیا آمده بود و زادروز اوست ولی سندی در این زمینه ارائه نشده است.
     این روز به مناسبت تكمیل تصرف پایتخت نظام دیکتاتوری بابِل به دست ارتش پارسیان (29 اكتبر سال 539 پیش از میلاد) و پایان دوران ستمگری در دنیای باستان و اعلام حقوق انسان برقرار شده است.
     دو هزار و 563 سال پیش در همان ماه (اکتبر ـ آبان) اعلامیه تاریخی كوروش بزرگ در تعریف حقوق افراد و ملل و چگونگی تأمین آن انتشار یافت كه پایه و نخستین سنگ بنای یك دولت مشترك المنافع جهانی و هر سازمان بین المللی بشمار می آید. حقوق انسان از دیدگاه کوروش که همان زمان مکتوب شده است موجود است و «استوانه کوروش Cyrus Cylinder» نامیده می شود و متفاوت از تعاریف اعلامیه حقوق بشر مصوّب شورای انقلاب فرانسه (مجلس انقلاب) در 1789 نیست. پیشنویس اعلامیه کنونی حقوق بشر مصوّب مجمع عمومی سازمان ملل در دهم دسامبر 1948 به دست رنه کاسین Rene S. Cassin یک حقوق دان یهودی فرانسوی (1887 ـ 1976، استاد حقوق و قاضی) تنظیم شده است که به اظهار خود او از ارادتمندان کوروش بزرگ بود و یک مقاله درباره نظرات کوروش، زیر عنوان «نسخه ای همیشگی برای درمان دردهای جوامع، تأمین صلح و سعادت بشر» نوشته بود. به نظر او، کوروش عمیقا معتقد به وجود یک آرمان مشترك میان انسان بود و به همین لحاظ خواهان حقوق یكسان و انتقال ناپذیر برای همه مردم.
    کوروش از یک شهرت جهانی بسیار برخوردار است و به نام او در کشورهای مختلف شهر و خیابان و ساختمان فرهنگی اسم گذاری شده و در گوشه و کنار جهان، همه کسانی که دوران دبیرستان را گذرانیده اند با نام کوروش، افکار و کارهای او آشنا هستند. در ایالت مینه سوتای آمریکا، شهری به نام کوروش است (Cyrus city). نام کوروش در بسیاری از کتب مقدس هم آمده است. همین شهرت سبب شده بود در سپتامبر 2005 (شهریورماه) که گزارش هایی در باره ساختن سد سیوند و احتمال آسیب رسی به گورگاه او انتشار یافته بود نگرانی جهانی را به دنبال داشت و شبکه های تلویزیونی با استفاده از این فرصت، در باره او و اندیشه های همیشه پایدارش برنامه پخش کردند.
     در دهه های اخیر، فرضیه کوروش در زمینه برقراری یک نظام جهانی مرکب از ملل مشترک المنافع و تدوین قانونی واحد حاکم بر روابط ملل و ایجاد یک سیستم دادرسی جهانی برای تعقیب قضایی و مجازات متجاوزان به اموال عمومی و حقوق و تکالیف باردیگر مورد توجه ویژه اندیشمندان و استادان علم حکومت قرارگرفته است و برخی از آنان که معتقدند با رشد فکری و تعقّل نسل نوین، اداره جوامع ملّی با نظامات به ارث مانده از گذشته دشوار شده است راه حل مسائل جهان امروز را رعایت آن فرضیه (نظرات کوروش) می دانند.
    - - - - -
    سبب تغییر تلفظ Cyrus در غرب این بوده است که اروپاییان این نام را از کتاب های یونانیان برداشته اند. یونانیان کوروش را درست تلفظ می کردند، ولی اروپاییانِ دیگر همان حروف رابا تلفظِ حروف خودشان، فرانسوی زبانان: سیروس و در کشورهای انگلیسی زبان: سایرس.

نقل این مطلب بدون ذکر نشانی پایگاه و نام مولف (نوشیروان کیهانی زاده) ممنوع است زیرا که نتیجه تحقیقات شخص وی و نظر اوست.

قحط الرجال در ایران سال 1918 ، جل الخالق!

«قحط الرجال» واژه ای بود كه به نوشته مطبوعات تهرات، در چنین روزهایی در سال 1297 خورشیدی (اواخر اكتبر 1918 میلادی) ورد زبان تهرانی ها شده بود. این واژه از اواخر مهرماه پس از آن كه وثوق الدوله رئیس الوزراء وقت یك بلژیكی را برای حل مسئله نان پایتخت ایران! به ریاست اداره نان منصوب كرده بود رایج شده بود. یكی از روزنامه ها پس از این انتصاب نوشته بود: قحط الرجال در ایران، جل الخالق!. این روزنامه به این وسیله خواسته بود غیر مستقیم بپرسدكه مگر در ایران كمبود مدیر است كه یك بلژیكی را مدیر اداره نان كه یك موضوع بسیار محلی است كرده اند. اتفاقا این بلژیكی بدون داشتن آگاهی از سابقه مسئله نان توانست آن را حل كند كه رئیس الوزراء قبلی موفق نشده بود و بر سر«نان» پست خود را از دست داده بود.

قلع و قمع هواداران كُلُنِل پسیان در خراسان

حسین آقا میرپنج (سرلشکر)

در دومین هفته ماه آبان سال 1300 خورشیدی (اكتبر 1921) حسین آقا میرپنج (سرلشكر حسین خزاعی) فرمانده نیروهای قزاق اعزامی از تهران به مشهد، یك ماه پس از مرگ كلنل محمد تقی خان پسیان هواداران قیام او را در خراسان شدیدا سركوب كرد. گروهی اعدام و دهها تن دیگر از آنان نیز زندانی شدند. حسین آقا میرپنج بقیه هواداران قیام كلنل را تهدید كرده بود كه اگر از ادامه انقلاب دست بر ندارند و سلاحهای خود را تحویل ندهند بی رحمانه قلع و قمع خواهند شد.
كلنل محمد تقی خان كه از مداخلات بیگانگان در امور وطن و خیانت و یا سكوت رجال وقت به ستوه آمده بود در خراسان دست به یك قیام ملی زده بود و موفقیت هایی هم به دست آورده بود كه قربانی توطئه شد.
وی قبل از این قیام، با ژاندارمهای خود نیروهای به مراتب بیشتر و مجهزتر روس را از همدان مجبور به عقب نشینی كرده و شهر را آزاد ساخته بود. کلنل از مداخله قدرت های اروپایی در امور وطن، سخت خشمگین بود و بسیاری از رجال وقت را خودخواه و خائن می دانست - خیانت دانسته (عمدی) و یا ندانسته.

دو سوء قصد در تهران در سال های 1304 و 1305

29اكتبر سال 1925 (هفتم آبان 1304) واعظ قزوینی ــ روحانی چپگرا و ضد سرمایه داری را كه ناشر روزنامه «نصیحت» بود در ساختمان مجلس در بهارستان كشتند. هنوز به درستی انگیزه قتل روشن نشده است و طراحان آن شناخته نشده اند، چرا؟. وی مقالات تندی بر ضد فساد مالی، اِجحاف و اِحتكار و نبود مروّت و انصاف در ثروتمندان و آزمندی آنان منتشر می كرد.
در همین روز در سال بعد (سال 1305) سید حسن مدرّس نماینده مجلس، در تهران مورد سوء قصد قرار گرفت، مجروح شد و در مریضخانه دولتی (بیمارستان سینا) تحت عمل جراحی قرار گرفت و درمان شد.

بركنارشدن مقامات نظامی و غیر نظامی میهندوست ایران به دستور متفقین ـ فرصت برای آزمندها، فرصت طلبان و ...

از هفتم آبان 1320 (29 اكتبر1941)، دو ماه پس از اشغال نظامی ایران كار بركناری، بازنشستگی و انتقال مقامات نظامی و غیر نظامی ایران طبق فهرست متفقین آغاز شد. دراین تصفیه دامنه دار بسیاری از افسران ارتش نیز به كارهای غیرنظامی گمارده شدند.
مروری بر فهرست مقامات تصفیه شده و سوابق آنان نشان می دهد كه عمدتا از میان میهندوستان و مخالفان سلطه اجنبی انتخاب شده بودند. در میان آنان گروهی هم كه قبل از اشغال نظامی ایران، تمایل به ناسیونال سوسیالیسم آلمان از خود نشان داده بودند دیده می شدند.
همزمان با آغاز كار تصفیه مقامات، كمبود مواد غذایی و كالای مصرفی چهره خود را در ایران آشگار می كرد. كار جیره بندی در شهرهای بزرگ ایران و همزمان با آن سوء استفاده از این وضعیت، احتكار و توزیع مواد غدایی آلوده و كالای نامرغوب آغاز شده بود. مقامات اشغالگر (متفقین) این وضعیت را به حساب آزمندی و فرصت طلبی و طبیعت بد برخی از اتباع ایران می گذاردند و با این بهانه كه نمی توان با اِعمال زور ماهیّت افراد را تغییر داد از خود سلب مسئولیت می كردند. برخی از این مقامات خارجی بعدا در خاطرات مكتوب خود و یا در مصاحبه ها (تاریخ شفاهی كه در كتابخانه ها محفوظ است) از این خصلت معدودی از اتباع ایران ابراز تعجب كرده بودند كه در «روزهای سخت» دست به سوء استفاده زده بودند!. این باورها، توفیر زیاد با ابراز نظر «جان ملكم» انگلیسی كه در دهه اول قرن 19 به ایران آمده بود و خاطرات مورگان شوستر آمریكایی ندارد. برای اصلاح این خصلت ناروا، راه آموزش و تمرین اخلاقیات و معنویات توصیه شده است.

انعكاس نخستین تظاهرات و راهپیمایی حزب توده و تغییر سیاست آمریکا در قبال ایران

ساعد مراغه نخست وزیر وقت

نخستین راهپیمایی اعضای حزب توده در خیابانهای تهران وسیعا در مطبوعات امریكا و انگلستان منعكس شد. این راهپیمایی 27 اكتبر 1944 (پنجم ابان 1323) برگزار شده بود كه اخبارمربوط به آن دو روز بعد در امریكا و انگلستان انعكاس یافته بود.
همین خودنمایی باعث دقیق شدن آن دو دولت و سرانجام، تغییر استراتژی آنها در قبال ایران شد. اما، در آن زمان آن دو دولت به دلیل نیاز به شوروی كه نیروی اصلی نبرد با آلمان را در دست داشت و ترس از خشونت استالین، عكس العمل آشگار از خود نشان ندادند، لكن تا دهها سال بعد همین نگرانی آنها ـ مخصوصا آمریکا محور سیاست هایشان در قبال ایران بود.
در زمان برگزاری نخستین راهپیمایی حزب توده، ساعد مراغه نخست وزیر ایران بود.

مخالفت دكتر مصدق با دادن هرگونه امتیاز به بیگانه

دکتر مصدق

از اواسط اكتبرسال 1944 (مهرماه 1323) بیش از همیشه نغمهِ دادنِ امتیاز نفت شمال به شوروی به بهانه ایجاد موازنه میان این دولت و انگلستان به گوش می رسید كه دكتر مصدق در نطق هفتم آبانماه خود در مجلس، مخالفتش را با دادن هر گونه امتیاز مخصوصا امتیازهایی از آن دست به بیگانه ابراز داشت.
    دكتر مصدق كه نماینده تهران در مجلس شورای ملّی بود صریحا گفته بود: دادن "هر امتیاز به بیگانه، مشكلات كشور مخصوصا در زمینه حاكمیّت ملّی را در سالهای بعد از آن چندین برابر خواهد كرد و نسل آتی، آن را یك خیانتِ نسل حاضر به وطن تلقی خواهد كرد". وی اضافه كرده بود: "مقامات امروز حق ندارند برای نسل آتی دشواری و مسئله به ارث بگذارند.".
     همین مخالفت سر آغاز مبارزه ای طولانی برای ملی شدن نفت ایران شد كه از آغاز كار در انحصار انگلیسی ها قرار گرفته بود.

روزی که شاه قرارداد نفت با كنسرسیوم را امضاء كرد ـ افتادن از چاله به چاه

29 اكتبر سال 1954 (هفتم آبان 1333) شاه (پهلوی دوم) قرارداد نقت با كنسرسیوم را امضاء كرد. این قرارداد روز پیش از آن در سنای ایران تصویب شده بود!. سنای وقت با كمترین مخالفت آن را به تصویب رسانده بود.
نفت ایران كه پیش از ملی شدن در انحصار انگلستان بود این بار در اختیار كنسرسیومی از شركتهای بزرگ نفتی غرب و عمدتا آمریکایی ـ انگلیسی (معروف به هفت خواهران) قرار گرفت. این شركت ها با هم بستگی تنگاتنگ و مشاركت دارند.
ملی گرایان و چپگرایان وقت، امضای این قرارداد را افتادن از چاله به چاه و «هیچ شدن و برباد رفتن» مبارزات طولانی ملت ایران خوانده بودند.

زمانی که «صادق زیباکلام» فرستاده دولت جمهوری اسلامی به کردستان، در مهاباد ربوده شد

15 اکتبر 1979 (24 مهرماه 1358) دکتر صادق زیباکلام فرستاده دولت جمهوری اسلامی به کُردستان جهت حل مسأله منطقه که در یک جنگ داخلی خونین و پُرتلفات فرو رفته بود پس از 40 ساعت اسارت آزاد شد و بعد از مذاکره با چمران به تهران بازگشت. این، نخستین گروگانگیری سیاسی در ایران پس از انقلاب بود که خبرهای لحظه به لحظه آن در صفحات اول روزنامه ها منتشر می شد.
زیباکلام پس از ورود به مهاباد در فرمانداری این شهر مستقر شده و از معتمدان محل برای مذاکره دعوت کرده بود. وی قبلا در مصاحبه با مطبوعات گفته بود که رژیم طاغوت (پهلوی ها) 50 سال به کُردستان توجه نکرده بود و حزب دمکرات کُردستان همان راهی را می رود که امپریالیسم (آمریکا) آن را می خواهد و ... [متن مصاحبه در روزنامه اطلاعات شماره 15977].
روز بعد و پس از آنکه فاضلی فرماندار مهاباد برای شرکت در تشییع جنازه سرگرد غلامحسین بارجانی رئیس شهربانی مقتول مهاباد از ساختمان فرمانداری خارج شد چند نقابدار وابسته به حزب دمکرات کُردستان وارد ساختمان شدند و زیباکلام را ربودند. سرگرد بارجانی به دست پیشمرگ های کُرد کشته شده بود. [پیشمرگ = فدایی، جان نثار و پیش قدم در مُردن].

گزارش ربوده شدن زیباکلام در مهاباد در صفحه اول شماره 22 مهرماه 1358 روزنامه اطلاعات

ششم آبان 1390، اشاره دبیر شورای نگهبان به فساد بانکی و پولهای بی حساب

ششم آبان 1390 (26 اکتبر 2011) آیت الله احمد جَنَّتی دبیر شورای نگهبان در نماز جمعه تهران در اشاره به فساد بانكی وقت [معروف به سوء استفاده 300 میلیاردی] گفت: این ماجرای فساد مالی باید با جدیّت رسیدگی شود. خیلی ها در این شرایط [در این جریان] فشار می آورند [بر سر راه رسیدگی قضایی سنگ اندازی می کنند] و ممكن است افرادی از مجلس و دولت [نیز] فشار بیاورند. مسئولان دستگاه قضایی باید بدانند كه در حال امتحان بزرگی هستند. مردم درباره این فساد از مسئولان طلبكار هستند. باید ریشه این پول های بادآورده مشخّص شود. باید دید در مناطق آزاد و بانك ها چه خبر است؟!.
    جنتی در خطبه های آن روز درباره انتخابات قریب الوقوع مجلس گفت: برخی افراد و نامزدهای انتخابات چون خود پولی ندارند به پیمانكاران (مقاطعه کاران) وعده می دهند كه هزینه های انتخابات را پرداخت كنند؛ تا وقتی به مجلس رفتند جبران كنند [بمانند تلاشهای انتخاباتی غرب ازجمله آمریکا]. كسانی كه این طور می كنند باید بدانند که قطعا با شورای نگهبان به مشكل خواهند خورد. ما گفته ایم همه كشور را رصد كنند كه چه كسانی این كارها را می كنند تا به موقع [با آنان] برخورد صورت گیرد.
    جنتی به نقل از رهبری جمهوری اسلامی گفت كه مردم نباید به كسانی كه وابسته به مراكز قدرت و ثروت هستند رای بدهند. برخی از مدت ها قبل پول های بی حساب را خرج می كنند. از مناطق آزاد می گیرند و معلوم نیست از كجا می گیرند كه حساب و كتاب ندارد! و ....

    [نقل از خبر صفحه سوم روزنامه کیهان، شماره 20060، مورخ شنبه 7 آبانماه 1390]

سینما

کمدین، طنزنگار و آهنگساز

بانو «فانی برایس» کمدین فیلم های سینمایی و برنامه های فکاهی تلویزیون آمریکا 29 اکتبر 1892 به دنیا آمد و 59 سال عمر کرد.
وی درکار خود به قدری مهارت داشت که ترانه کمدی می خواند و شعر و گاهی آهنگ آنها را هم خودش می نوشت.
فانی در عین حال یک طنزنگار با استعداد بود.

در قلمرو رسانه‌ها

«پولیتزر Pulitzer» به مناسبت سالگرد درگذشت او - و نگاهی کوتاه به مطبوعات ایران

Joseph Pulitzer

29 اكتبر (روزی چون امروز) سالروز درگذشت «جوزف پولیتزر Joseph Pulitzer» روزنامه نگار معروف است كه به منظور ارتقاء ادبیات، روزنامه نگاری و موسیقی از طریق انتخاب سالانه بهترین ها و دادن جایزه، بنیادی را تاسیس کرده است. پولیتزر در 64 سالگی بسال 1911 فوت شد. مهمتر از ایجاد بنیاد پولیتزر، وی مبتكر «مردمی نویسی» در نشریات است كه تا آن زمان عمدتا به گزارش فعالیت های دولت می پرداختند. «تاریخ ژورنالیسم» ایجاد رقابت میان روزنامه ها در كسب اخبار اختصاصی را هم به نام پولیتزر ثبت كرده است. یک استاد هاروارد در اکتبر 1999 و به مناسبت هشتاد و هشتمین سالگرد درگذشت پولیتزر گفت: "اصرار پولیتزر در مقالاتش به آموزشی نویسی (ارتقاء معلومات مخاطبان)، اخبار و مطالب شهری، تلاش برای یافتن اخبار و مطالب اختصاصی و روزنامه نگاری اینوستیگیتیو (تجسس خبرنگار بمانند کارآگاه پلیس) چهره رسانه ها را در جهان تغییر داده و به پیشبرد تمدن و رعایت حقوق مدنی كمك بسیار كرده است.".
    پولیتزر كه ناشر چند نشریه بود برای پیشبرد حرفه روزنامه نگاری به تاسیس مدرسه روزنامه نگاری در دانشگاه كلمبیا كمك كرد. پدر پولیتزر از یهودیان مجارستان، مادرش كاتولیك و زنش یك پروتستان بود و به همین لحاظ خود را عنصری بی طرف می پنداشت. خانواده پولیتزر هنگامی كه او جوانی بیش نبود به آمریكا مهاجرت كرده بود و او كه بر زبانهای آلمانی و فرانسه مسلط بود کار روزنامه نگاری را از ترجمه مقالات نشریات اروپایی برای چاپ در روزنامه های آمریکا آغاز کرده بود.
    ***
    مروری حرفه ای بر روزنامه های تهران (سال1383 ـ زمان نگارش اولیه این مطلب) نشان می دهد كه این رسانه ها از زمان تاسیس خبرگزاری های داخلی متعدد، تقریبا عاری از خبر اختصاصی بوده اند. بیشتر مطالب آنها به دلیل منابع مشابه، مطابق یكدیگر و از سازمانهای دولتی گرفته می شود. طبق تعریف؛ روزنامه نگار باید مطلب و اطلاعیه یک موسسه ـ دولتی و یا غیردولتی را سرنخ بداند و در باره اش تحقیق و نظریابی کند و بر پایه اصول خبر نویسی و رعایت شش عنصر خبر و نیز سابقه کار برنگارد تا جای سئوال برای مخاطب باقی نگذارد. اوایل قرن 20 اروپاییان كشف كرده بودند كه قسمتی از این دولتی نویسی به سبب استخدام كارمندان دولت در ساعات شب در روزنامه هاست كه بالطبع به سود اداره متبوع خود می نویسند كه در پی این اكتشاف، بکارگرفتن كارمندان دولت در تحریریه روزنامه ها به صورت خبرنگار و دبیر خبر (نه مقاله و نظرنویس) ممنوع شد. خبرنویسی و خبر رسانه باید دو طرفه و کامل و حاوی هر شش عنصر خبر باشد و برای مخاطب جای سئوال باقی نگذارد. نباید تنها به نقل مطلب ارائه شده روابط عمومی یک سازمان از وبسایت و یا خبرگزاری آن اکتفا شود و هرچه را كه در وبسایت روابط عمومی باشد عینا نشر داده شود باید درباره موضوع تحقیق و تکمیل شود. در عرف روزنامه نگاری خبر یك طرفه (رونویسی) چیزی جز تبلیغ نمی تواند باشد. و به قولی؛ روزنامه های ایران باید به تدریج از خبرنویسی یكطرفه، تنظیم غیر حرفه ای و نامفهوم برای مخاطب و در مورد مطالب خارجی، ترجمه خبر از یك منبع (یك خبرگزاری و یا رادیو ـ تلویزیون و روزنامه) دست بردارند تا بشود عنوان حرفه ای بر آنها گذارد.

    - - - - -
    یک مخاطب این تاریخ آنلاین در پیامی که بامداد 29 اکتبر 2020 (هشتم آبان 1399) واصل شد نوشته است: خبرگزاری مهر صفحات اول روزنامه های ایران را در وبسایت خود قرار می دهد. 23 مهرماه امسال فرصتی بدست آمد، نگاهی به آنها کردم و دیدم تهران 25 روزنامه معمولی، 29 روزنامه اقتصادی و چندین روزنامه وزرشی دارد و این در حالی است که در کشورهای دیگر، روزنامه ها آنلاین می شوند و یا تعطیل، زیراکه اعلانات آنلاینی شده اند و مردم آنلاینخوان. تعجب کردم. به علاوه، مطالب روزنامه تهران مشابه یکدیگر و مشابه اخبار خبرگزاری ها هستند و همه رونوشت برابر اصل.

قتل (ترور) هفت روزنامه نگار بنگلادشی در 9 ماه در سال 2004

24 اكتبر 2004 مردی مسلح وارد دفتر روزنامه «اكسپرس» در پایتخت جمهوری بنگلادش شد و دستیار سردبیر اجرایی آن را با گلوله كشت و فرار كرد. انگیزه این قتل اعلام نشد. نام مقتول «آپالو» بود.
    با قتل دستیار سردبیر اكسپرس، از ژانویه تا نوامبر سال 2004 هفت روزنامه نگار بنگلادشی به این صورت مقتول شده بودند. دو ماه پیش از واقعه روزنامه اكسپرس، «چاراوارتی» یكی از دبیران روزنامه «دورجوی بنگلا» توسط یك ناشناس كشته شده بود و قبل از وی هم همایون كبیر بالو، كمال حسین، مانیك چاندرا و دو تن دیگر مورد حمله قرار گرفته و جان باخته بودند.
     «اینترنشنال واچ داگ» و انجمن های جهانی دفاع از روزنامه نگاران ضمن اعلام بنگلادش به عنوان كشوری ناامن برای روزنامه نگاری به دلیل آسیب پذیری روزنامه نگاران، تاكید كرده بودند كه قضیه را تا پایان دنبال خواهند كرد.

سایر ملل

تركیه جمهوری و مصطفی کمال پاشا ( آتاتُرک) رئیس آن کشور شد

مصطفی کمال

29اكتبر سال 1923 پارلمان تركیه كه «مجلس كبیر» عنوان داشت رای به جمهوری شدن این كشور داد و به اتفاق آراء مصطفی كمال پاشا (اتاترك) را به ریاست جمهوری برگزید.
     جمهوری تركیه جای امپراتوری عثمانی را گرفت كه زمانی یك قلمرو پهناور شامل اروپای جنوب شرقی و سرزمین های عربی خاورمیانه و شمال آفریقا بود. عثمانی در جنگ جهانی اول شكست خورده و در 29 اكتبر 1918 (دو هفته پیش از پایان جنگ جهانی اول) با فاتحان جنگ قرارداد ترك مخاصمه امضا كرده بود و اگر بپاخیزی مسلحانه «مصطفی كمال» نبود باقیمانده آن نیز تجزیه شده و بخش غربی آن به دست یونان افتاده بود. محمد ششم آخرین سلطان عثمانی در یكم نوامبر 1922 و قبل از جمهوری شدن، با یك ناو نظامی انگلیسی به صورت فرار از وطن خارج شده و به مالت (مستعمره وقت لندن) رفته بود. «مورخان» معارضات عثمانی با قدرتهای اروپایی را كه در قرن نوزدهم شدت بیشتری یافته بود «مسئله شرق» عنوان داده اند كه بخش بزرگی از تاریخ عمومی (جهان) را تشكیل می دهد.
     عثمانی ها در سال1453 پس از تصرف قسطنطنیه (استانبول) بر جای دولت بیزانتین (روم شرقی) نشسته بودند.
     مجلس كبیر تركیه در 29 اكتبر 1923همچنین پایتخت را از استانبول (حاشیه اروپا) به آنقوره (آنكارا) در آناتولی (آسیای صغیر) انتقال و تركی را زبان رسمی همه كشور قرارداد. بیش از سی درصد واژه های زبان رسمی تركیه ریشه فارسی دارند. چند سال بعد و از یكم نوامبر 1928 الفبای تركیه نیز لاتین و كلمات برحسب تلفظ آنها نوشته شد. 13اكتبر 1923 تصمیم به پایتخت شدن شهر آنكارا واقع در آناتولی 13 اكتبر 1923 گرفته شده بود كه این تصمیم 16 روز بعد به تصویب مجلس رسید. به این ترتیب شهر استانبول (قسطنطنیه) پس از 16 قرن، مقام خود به عنوان پایتخت و صحنه قدرت را ازدست داد.

حمله نظامی مشترك اسراییل، انگلستان و فرانسه به مصر و اخطار ایزوستیا

29اكتبرسال 1956، اسراییل با استفاده از وضعیت بحرانی كه ملی كردن آبراه سوئز در مناسبات مصر با انگلستان و فرانسه به وجود آورده بود حمله نظامی خود را به مصر با فرود اوردن چترباز در شرم الشیخ (جنوب صحرای سینا) و سپس تصرف «غزه» آغاز كرد و انگلستان و فرانسه هم به آن پیوستند و هواپیماهای نظامی انگلستان مستقر در پایگاه این كشور در قبرس به مصر حمله بردند. شوروی درگیر در مسئله مجارستان بود.
     شورای امنیت در صدد اعلام اتش بس برآمد كه با وتوی انگلستان و فرانسه رو به رو شد و داگ هامرشولد دبیر كل وقت سازمان ملل (از كشور سوئد) كه با دبیركلهای بعدی این سازمان تفاوت داشت كه از دیپلماتهای كشورهای كوچك و مستعمره سابق هستند وقتی كه چنین دید مجمع عمومی را به تشكیل جلسه فراخواند و این مجمع با كمترین مخالفت رای به ترك مخاصمه داد كه تصمیمات مجمع عمومی ضمانت اجرایی ندارند.
     تا این زمان سوریه و عراق نیز به نیروهای خود آماده باش داده و دست به بسیج نیرو زده بودند. طولی نكشید كه موازنه جهانی قدرت كار خود را كرد؛ روزنامه ایزوستیا ارگان دولت شوروی در مقاله شدیدالحنی كشورهایی را كه به مصر حمله برده بودند تهدید كرد كه ارتش سرخ ساكت نخواهد نشست و مداخله خواهد كرد. متعاقب آن گزارش رسید كه شوروی دست به مسلح كردن سوریه زده و در صدد مداخله به حمایت مصر است كه دولت امریكا از بیم مداخله شوروی به میانجی گیری دست زد و آتش بس برقرار شد و نیروهای انگلستان و فرانسه و سپس اسراییل تخلیه خاك مصر را آغاز كردند و واحدهای حافظ صلح سازمان ملل در خطوط مرزی مصر و اسراییل مستقر شدند.
     این جنگ به بسط نفود شوروی در آن منطقه مخصوصا مصر و سوریه كمك بسیار كرد.
     قطع سریع جنگ به چند دلیل بود ازجمله وجود دو ابر قدرت در جهان كه دربرابر هم قرار می گرفتند و موازنه برقرار بود، وجود یك دبیر كل بی طرف و از یك كشور همیشه مستقل و پیشرفته كه تحت تاثیر قرار نمی گرفت. این دو و ضعیت، دیگر وجود ندارد و .... باید دانست كه داگ هامر شولد جان خود را برسر بی طرفی، نترس و دلسوز بودنش گذاشت.

نمونه ويراني ناشي از حملات هماهنگ هوايي سه كشور به مصر در سال 1956

تظاهرات ضد بورس بازی در نیویورک در اکتبر 1979 و ...

29 اكتبر سال 1979 به مناسبت پنجاهمین سالگرد سقوط بورس نیویورك که منجر به یک ركود اقتصادی بزرگ ده ساله شده بود، دهها هزارتن در این شهر علیه آزمندی و پولپرستی شماری كم دست به تظاهرات زدند. سقوط بورس نیویورك در اكتبر 1929 از بیست و چهارم این ماه آغاز و در روزهای 28 و 29 اكتبر به اوج خود رسیده بود كه در اكتبر 1987 و اكتبر 2008 عینا تكرار شد.
     تظاهر كنندگان 29 اكتبر 1979 ضمن تظاهرات و دادن شعار، درهای بورس نیویورك را بسته و مانع ورود افراد به آن شده بودند. آنان شعار می دادند كه همه مشكلات زیر سر بورس بازان نیویورك و پولپرستان است.
    در آن روز هشتصد مامور پلیس تلاش می كردند كه مانع از تعطیل شدن بورس نیویورك به دست تظاهركنندگان شوند. تظاهرات سرانجام با دستگیرشدن و بازداشت یكهزار و 45 تن از تظاهركنندگان پایان یافت. برخی از بازداشت شدگان به پلیس گفته بودند كه منظورشان نه تنها اصحاب سرمایه و قماربازان سهام بلکه آنهایی هم بوده است كه در صنایع نظامی آمریکا و از جمله تسلیحات اتمی این کشور سرمایه گذاری كرده و برای بردن منفعت هرچه بیشتر، به دخالت در امور دولت دست می زنند و در جریان انتخابات به انواع تبلیغ برای نامزدهای موافق خود اقدام می کنند.
    رسانه های آمریکا از این قسمت از اظهارات بازداشت شدگان که پلیس برایشان نقل کرده بود استفاده کرده و در نخستین گزارش خود به تظاهرات ضد آزمندی و تقلب های اقتصادی؛ عنوان «تظاهرات ضد اسلحه اتمی» داده بودند! که سریعا مورد انتقاد پیشكسوتان حرفه روزنامه نگاری قرار گرفتند و در گزارشهای بعدی انگیزه تظاهرات و چگونگی آن را اصلاح کردند. پیشکسوتان حرفه ژورنالیسم در انتقاد خود از تحریف تظاهرات 29 اکتبر، به نگرانی های آیزنهاور در دو دهه پیش از آن و درستی این نگرانی ها اشاره کرده و هشدار داده بودند. آیزنهاور که 27 سپتامبر 1955 پس از شنیدن سقوط سهام وال استریت در آن روز، دچار حمله قلبی و بستری شده بود در ژانویه 1961 ـ در آخرین ماه حکومت خود با تاکید گفته بود نگران آینده آمریکا است اگر این چند وضعیت ادامه یابد و به روند خود ادامه دهد: میدیاكراسی (جوّسازی رسانه ها و تغییر وضعیت به خواست خود)، قدرت گیری صنایع نظامی و مداخله آنها درتصمیمگیری های دولت، تداخل دولت و اصحاب سرمایه و سهام دریكدیگر (مقام دولتی شدن دست اندركاران بورس و سرمایه و بالعكس)، خارج شدن لابی گرهای كنگره از صورت كار روابط عموی كردن و ورود مقامات سابق و نمایندگان پیشین كنگره به جرگه لابی گران و تبدیل «نظر رسانی و روشن سازی كه اگر حرفه ای و علمی باشد امری مفید است» به اعمال نفوذ و كارچاق كنی.
     مرور زمان نشان داده است وضعیتی که آیزنهاور نگران آن بود ادامه یافته است. برای مثال: در سال 2009 بانکهایی که با کمک مالی دولت بر سر پا مانده بودند به پس اندازهای مردم حداکثر دو درصد سود می دادند حال آنکه از صاحبان کردیت کارتها 19 تا 29 درصد بهره می گرفتند! و ....

گوشه اي از تظاهرات ضد ثروتمندان و بورس بازان در نيويورك

انتقاد کنگره بین الملل سوسیالیست از جهان بدون عدالت و نظم

Margareta Winberg

بیست و دومین نشست ادواری «كنگره بین الملل سوسیالیست» 29 اکتبر 2003 با انتقاد از جهان بدون عدالت و نظم پایان یافت. در این کنگره که در شهر سائو پائولو كشور برزیل برگزار شده بود ششصد نماینده از 150 حزب سوسیالیست و سوسیال دمكرات شرکت کرده بودند. سخنرانان از فرصتی كه نشست برایشان فراهم آورده بود استفاده كردند و زبان به انتقاد از وضعیتی كه پس از فروپاشی شوروی بر جهان مستولی شده است گشودند.
    ماحصل این سخنرانی ها ردّ هرگونه نظام کاپیتالیستی و گسترش كاپیتالیسم بویژه در شکل افسار گسیخته آن بود كه فقراء را فقیر تر ساخته است.
    سخنرانان عموما ازناکافی بودن بودجه پژوهش های پزشکی دولتها و «ایدز زدایی» از جهان و یافتن راه درمان سرطان و ... سخن گفتند و اشاره کردند که کمک های مالی بدون نظارت دقیق به کشورهایی همچون افغانستان حاصل چندانی ندارد و به گسترش فساد اداری در این کشورها می انجامد.
    اظهارات بانو «مارگارتا وینبرگ» معاون نخست وزیر وقت سوئد كه گفت: تنها كمپانی های بزرگ كشورهای قدرتمند از نظم تازه جهان بهره مند می شوند و جهان امروز شده است جهان بی عدالتی ها، نمونه ای از این سخنرانی ها بود.
    این نشست از 26 تا 29 اكتبر سال 2003 جریان داشت و در آن «آنتونیو گوترس ـ گوترش» سوسیالیست و انساندوست بنام و نخست وزیر پیشین پرتغال (از 1995 تا 2002) و اینک دبیر کل سازمان ملل، متولّد 30 اپریل 1949 به ریاست بعدی این كنگره انتخاب شد. گوترس (گوترش) از یکم ژانویه 2017 با رای مجمع عمومی، دبیر کل سازمان ملل شده است. دوره این سمت 5 سال است ولی می تواند تجدید انتخاب شود.

Antonio Guterres در سال 2003

طرّاح «کاپیتالیسم نوین چین»

Rong Yiren

بیست و ششم اكتبر 2005 اعلام شد كه رونگ ییرن Rong Yiren پدر كاپیتالیسم سرخ در 89 سالگی درگذشته است. وی فرزند یك میلیاردر چینی بود كه پس از افتادن پکن در سال 1949 به دست افراد مائو ترجیح داده بود كه در وطن بماند و به صف فاتحان به پیوندد.
در آخرین سال دهه 1970 دنگ شیائو پینگ از او خواست كه با حفظ عنوان چین سوسیالیستی راهی برای ورود این كشور به بازارهای جهان بیاید و او سیستم اقتصادی نوینی را بر پایه اصول کاپیتالیسم طرح ریزی كرد كه چین با اجرای آن و با حفظ عنوان سوسیالیست و بودن در دست حزب کمونیست دارای اقتصادی کاپیتالیستی شده است. جیانگ زمین رئیس جمهوری پیشین چین «رونگ» را معاون ریاست دولت كرده بود كه پنج سال در این مقام بود.

... و یک ژنرال دیگر رئیس جمهوری اندونزیِ 283 میلیونی، بزرگترین کشور اسلامی جهان شده است

یک نظامی دیگر از بیستم اکتبر 2024 (29 مهرماه 1403) ریاست کشور 17 هزار جزیره ایِ 283 میلیونی و بزرگترین کشور اسلامی جهان را بدست خواهد گرفت [گرفته است]. وی ژنرال Prabowo Subianto Djojohadikusumo است که حزب ناسیونالیست جریندرا Gerindra او را که قبلا وزیر دفاع اندونزی بود نامزد خود در انتخابات کرده بود. انتخابات ریاست جمهوری اندونزی چندماه زودتر از پایان دوره رئیس جمهوری وقت برگزار می شود.
     پرابووُ 73 ساله، خود از مؤسسان این حزب راستگرا بوده است. او که از ارتش بازنشسته شده است سومین نظامی است که بر کرسی ریاست جمهوری اندونزی نشسته است. وی دارای یک فرزند است (پسر).
     اندونزی از بنیادگزاران سازمان کشورهای عیر متعهد و نیز اوپک بوده است، ولی به علت اختصاص یافتن نفت آن عمدتا به مصارف داخلی، از اوپک خارج شده است. پای نیروی نظامی عربِ مسلمان به اندونزی نرسید و اندونزیایی خود پس از آشناشدن با تعالیم اسلام، مسلمان شدند و بیش از 87 درصد مردم این کشور مسلمان هستند. اندونزی مدتی در استعمار هلند بود که در جریان جنگ جهانی دوم، ارتش امپراتوری ژاپن هلندی ها را بیرون کرد و پس از جنگ، احمد سوکارنو پرچم استقلال بدست گرفت و جمهوری اندونزی به وجود آمد.

Prabowo Subianto

     ـ ـ ـ ـ ـ

    نقل از شماره 107 مجله روزنامک، صفحه 8
    پی دی اف مطالب این شماره و همه شماره های قبلی این مجله در این آدرس:

     www.rooznamak-magazine.com

بانوی فرانسوی که 122 سال زندگی کرد ـ طول عُمر درحال بیشتر شدن است

ژان در سه مرحله از عُمر

در دو ماه مرداد و شهریور 1403 گزارش های متعدد انتشار یافته بود که طبق آمارهای مرگ و میر، متوسط عُمر انسان نسبت به گذشته، درصدی بیشتر شده است و دلیل آن رعایت اندرزهای بهداشتی مندرج در رسانه ها، یافتن راههای تازه درمان و ساخت داروهای بهتر است. رسانه ها به این مناسبت شرح حال چندین نفر را که در طول نیم قرن اخیر در کشورهای مختلف عُمری بیش از 112 سال داشتند و این طول عمر دقیق و درست بوده است گزارش کرده بودند. طبق این گزارش ها بانوی فرانسوی؛ ژان لوئیز کالما ـ
    Jeanne Louise Calment
    122 سال عُمر کرد و بیش از هرکس دیگر در اروپایِ 740 میلیونی در قرن بیستم. در کشورهای دیگر، بسیاری مدعی رسیدن به چنین سِنّی شده بودند، ولی اثباتِ درستی آن بدست داده نشده است.
     بانو «ژان» که 55 سال بیوه بود در 21 فوریه 1875 بدنیا آمده بود و در چهارم آگِست (اوت) 1997 درگذشت و به این ترتیب 122 سال و 164 روز زندگی کرد. وی در همان شهری که بدنیا آمده بود درگذشت. او عقیده داشت که روش معاشرت افراد نه تنها در هر کشور، بلکه هر شهر و منطقه با شهر و منطقه دیگر متفاوت است و چه بهتر که افراد در همان منطقه ای که از کودکی بزرگ شده اند به زندگی ادامه دهند و دست کم پس از بازنشستگی. خورد و خواب، معاشرت و رفتار مردم هر منطقه تا حدی ـ کم و زیاد با مناطق دیگر فرق دارد.
    در گزارش های رسانه ای مرداد و شهریور 1403 اسامی دهها زن و مرد که بیش از 110 عمر کرده و هنوز در قید حیات و بعضا فعّال هستند ذکر شده است با عکس آنان و فرزندانشان و مصاحبه با آنان و کسب نظرشان در زمینه زندگانی بهتر که نتیجه اش طولانی تر شدن عُمر است.

    ـ ـ ـ ـ ـ

     نقل از شماره 107 مجله روزنامک، صفحه 18
     پی دی اف مطالب این شماره و همه شماره های قبلی این مجله در این آدرس:

     www.rooznamak-magazine.com

تاریخ از نگاهی به تصویر

اینشتاین و سوگند وفاداری به آمریکا و قوانین آن

    اینشتاین در مراسم ادای سوگند وفاداری به آمریکا و قوانین آن برای شهروند آمریکا شدنش. مارگرت (مارگارت) نادختری اینشتاین در سمت چپ او دیده می شود که با بلندکردن دست سوگند یاد می کند تا او نیز تبعه آمریکا شود.
    اینشتاین صاحب فرضیه نسبیّت و استاد فیزیک در برلین و برنده جایزه 1921 نوبل در این رشته که برای یک دیدار به آمریکا سفر کرده بود، در سال 1933 پس از اینکه شنید هیتلر رئیس دولت آلمان شده است از بازگشت خودداری کرد و در آمریکا ماند زیراکه می دانست هیتلر با یهودیان خوب نیست و او یک یهودی بود. اینشتاین که سرگرم تدریس در دانشگاه پرینستون آمریکا شده بود در سال 1940 سوگند وفاداری به آمریکا و قوانین آن یاد کرد و تبعه نچرالایزد این کشور شد. اینشتاین که 14 مارس 1879 به دنیا آمده بود 18 اپریل 1955 درگذشت.

    ـ ـ ـ ـ ـ

     نقل از شماره 107 مجله روزنامک، صفحه 20
     پی دی اف مطالب این شماره و همه شماره های قبلی این مجله در این آدرس:
     www.rooznamak-magazine.com

مجروح آمریکایی جنگ عراق پس از بازگشت به وطن

این عكس که 26 اکتبر 2005 در روزنامه ها چاپ شده بود، یك نظامی آمریكایی را نشان می دهد كه دو پای خود را در جنگ عراق از دست داده است. وی که John Bartleet نام دارد در ایالت ویرجینیا زندگی می كند. به گزارش این روزنامه ها، تا آن زمان (26اكتبر 2005) ) شمار نظامیان آمریكایی كه در عملیات عراق مجروح شده بودند به رقم به 15000 رسیده بود. برخی از نظامیان مجروح، بمانند «جان بارتلت» دست و یا پای خود را از دست داده اند.
آمریکا در عملیات نظامی عراق بیش از چهار هزار کشته و نزدیک به هشتصد میلیارد دلار هزینه متحمل شد!.

برخی دیگر از رویدادهای 29 اكتبر

1618:

سِر والتر رالی Sir Walter Raleigh شاعر. نویسنده، دریانورد و سیاستمدار انگلیسی به جرم خیانت به شاه وقت انگلستان، در ارگ لندن گردن زده شد. وی در لندن جلساتی به نام «شبهای شعر» دایر كرده بود كه به پادشاه خبر داده بودند در این جلسات «رالی» بر ضد او سخن می گوید و توطئه چینی می كند. رالی كه نام او بر حکومت نشینِ استیت كارولینای شمالی گذارده شده است نخستین انگلیسی بود كه قدم به خاك امریكا گداشت و همراهان او در جزیره «رونوك» مستقر شدند كه پس از بازگشت او به انگلستان همه انان به طرز اسرار آمیزی ناپدید گردیدند. دسته بعدی انگلیسی ها وارد دهانه خلیج چساپیک شدند.

1686: اراضی داده شده از سوی پادشاه انگلستان به ویلیام پن Penn در آمریکای شمالی، پنسیلوانیا (استیت مشترک المنافع پنسیلوانیای امروز) نام گرفت. این اراضی از دست بومیان خارج شده بود که هزاران سال صاحبان آنها بودند.

1863: کمیسیون بین المللی صلیب سرخ آغاز بکار کرد.

1888: نخستین خودكار ساچمه ای ساخته شد.

1897:

پل ژوزف گوبلز Paul Joseph Goebbels سخنگو و رئیس تبلیغات هیتلر (دولت حزب ناسیونال سوسیالیست آلمان) به دنیا آمد. (مشروح آخرین روزهای زندگانی او با عکس زن و فرزندانش که باهم خودکشی کردند در مطالب اول ماه می این سایت آمده است. در روزهای 17 و 18 ژانویه و ... هم به او اشاره شده است که می توانید با کلید جستجو در سمت راست بالای این صفحه، همه مطالب مربوط به وی و هر موضوع دیگر را بیابید).

1910:

آلفرد آیر Alfred Jules Ayer فیلسوف انگلیسی «پازیتیویسم Logical positivism» به دنیا آمد. تألیفات مهم او؛
    Language, Truth, and Logic
    و
    The Problem of Knowledge
    و همچنین
    Philosophy in the twentieth century
    و
    The origins of pragmatism
    هستند. وی 78 سال عُمر کرد.

1938:

اِلن سیرلیف E. Sirleaf نخستین بانویی که در قاره آفریقا رئیس جمهور یک کشور شد به دنیا آمد و در اکتبر 2022 هشتاد و چهار ساله شد. وی از 2006 تا 2018 رئیس جمهوری لیبریای 6 میلیونیِ انگلیسی زبان بود. 12 درصد از جمعیت لیبریا مسلمان هستند. سیاهپوستان (بردگان پیشین) بازگشته از آمریکا کشور لیبریا را ایجاد کردند.

1956: منطقه طَنجه که قبلا بین المللی اعلام شده بود به مراکش بازگردانده شد.

1957: یک جوان اسرائیلی متولد شهر حلب (سوریه) که به عنوان تماشاگر وارد پارلمان اسرائیل (Knesset) شده بود، از محل تماشاگران، یک وسیله منفجره (شبیه اژدر) به جایگاه نخست وزیر و وزیران پرتاب کرد که بن گوریون نخست وزیر وقت، بانو گلدا مایر وزیر امورخارجه وقت و سه وزیر دیگر مجروح شدند و به بیمارستان انتقال یافتند. مرتکب که موشه Dwekنام دارد دستگیر شد. وی پس از گذرانیدن دوران محکومیّت، حزبی به نام «ترشیش» تأسیس کرده ولی هنوز موفق به ورود به پارلمان و یا شورای شهر نشده است.

1969: از این روز ارتباط کامپیوتر با کامپیوتر برقرار شد، ولی هنوز از اینترنت خبری نبود.

1975:

فرانسیسکو فرانکو معروف به دیکتاتور که از 1936 و پس از پیروزی در جنگ داخلی اسپانیا (به مدت 38 سال) رئیس دولت این کشور شده بود کناره گیری کرد و یک ماه بعد در 82 سالگی درگذشت.

1998: یک زلزله در سوئد 63 تن را کشت و 20 نفر دیگر را مجروح ساخت.

2003: اعلامیه شهرداری نیویورك رقمی را كه قبلا برای تلفات رویداد 11 سپتامبر سال 2001 ـ انهدام برجهای دوقلوی این شهر داده شده بود به میزان 40 تن كاهش داد و با این حساب جمع تلفات 2 هزار و 752 كشته بود.

2005: سه انفجار بمب در دهلی نو باعث کشته شدن 62 و مجروح شدن بیش از 200 شد.

2008: زلزله در بلوچستانِ پاکستان 215 تن را کشت و صدها نفر دیگر را مجروح ساخت.

2018: یک هواپیمای مسافربَر از نوع بوئینگ 737 هنگام پرواز در آسمان اندونزی سقوط کرد و 218 کشته شدند.

کارنامک نوشیروان (خاطره ای از مولف)

دادستان و یا دادبان

در آبان ماه 1337 در دانشکده حقوق دانشگاه تهران کنفرانسی برای بررسی واژگان پارسی شده قضایی مهرماه 1316 و به مناسبت 40 ساله شدن این واژگان برپا شده بود که من هم در کِسوَت خبرنگار میز اخبار حوادث و قضایی روزنامه اطلاعات در تالار کنفرانس بودم.
    برخی از واژه های فارسی شده قضایی در مهرماه 1316 ـ دوران تمرین ناسیونالیستی در ایران ـ از این قرار بود:

    محکمه = دادگاه

    محاکمه = دادرسی

    قاضی = دادرس

     مدعی العموم = دادبان

    دستیار مدعی العموم = دادیار

    مستنطق = بازپرس

    دعوی = دادخواهی

    مدعی = دادخواه

    عدلیه = دادگستری

    استیناف = وارسی

    مستأنف = وارسی خواه

    شاهد = گواه

     حکم محکمه = دادنامه

    خلاف = لغزش

    جنحه = بزه

    جنایت = تبه کاری

    جرم = گناه

    مجرم = گناهکار

    مجازات = کیفر

    و شماری واژه دیگر. از این واژگان، پس از 40 سال بکار بردن آنها واژه های دادبان، وارسی، وارسی خواه و تفاوت نداشتن بزه و تبه کاری و نامطابق بودن «لغزش» جای ایراد داشت و بکار نمی رفت و پس از تغییر شاه (کناره گیری رضاشاه)، همان واژگان قدیمی (عربی) بکار می رفت.
     طولانی ترین بخش بحث و مذاکره بر سر انتخاب واژه «دادبان» بود که بالاخره قرار شد «دادستان» شود که از آن زمان به جای مدعی العموم بکار می رود. استدلال، برای این تبدیل این بود که مدعی العموم باید حق مظلوم را بستاند و برای مرتکب فساد، نقض حق و یا تجاوز به حق و آزار دیگران تقاضای مجازات کند و «دادبان = پاسبان عدل و عدالت» می تواند دولت، پارلمان و حتی رئیس کشور باشد زیراکه دولت ها موظف به حفظ جان و مال اتباع هستند.
    در مورد واژه «وارسی = استیناف، تجدید نظر» قرار شد پژوهش بکار رود زیراکه مفهوم آن بررسیِ هرچه بیشتر است تا حق پایمال نشود. وارسی خواه هم بشود پژوهش خواه.
    در مورد واژگاه بزه و تبه کاری (جنحه = جرم کوچکتر و تبه کاری = جنایت و مثلا قتل) بحث به جایی نرسید که از آن پس همان واژگان عربی قدیم بکار برده شده است. بر سر واژه «لغزش» در مورد خلاف مثلا تخلّف رانندگی، کثیف کردن کوچه و خیابان و یا رفت و آمد با پیژاما در معابر عمومی، حرف رکیک زدن در جمع و معابر نیز توافق حاصل نشد.
    در پایان کار گفته شد که استادان دانشکده پزشگی و ادبیات فارسی واژگان وضع شده پزشکی در سال 1316 و سایر دانشکده واژگان مربوط را به همین ترتیب (تشکیل کنفرانس) بررسی کنند و اگر اشکالی در یادگیری داشته باشند جایگزین کنند.
    در دو ـ سه دهه اخیر هم لغت سازی از سر گرفته شده ولی مفهوم آنها و یادگیری شان بویژه توسط سالخوردگان و روستائیان دشوار است مثلا واژه «تراریخته» به جای محصولات ژنتیکی که معلوم نیست از کجا آورده شده است. با وجود این واژه سازی تازه، هنوز واژه ها و اصطلاحات خارجی که پیش از انقلاب هم بکار برده نمی شد مثلا لیزینگ، هُلدینگ و ... شنیده و نوشته می شوند. چرا؟.

نامه به مولف

عملیات رزمی ـ دفاعی ایران در سوریه تازگی ندارد و پیش از میلاد آغاز شده است

پیام وارده از یک مخاطب این تاریخ آنلاین در سوم آبان 1395 (اکتبر 2016):

     "در اثنای مناظره دوم نامزدهای احزاب جمهوریخواه و دمکراتیک آمریکا برای انتخابات نوامبر 2016 ریاست جمهوری این کشور که یکی از آن دو تَن از بیستم ژانویه 2017 بر کرسی اوباما خواهد نشست، درباره بمباران یاغیان سوریه (رِبِل ها)، ویران شدن شهر حلب و فعالیت های نظامی ایران در سوریه از دو نامزد سئوال شده بود که مستلزم توضیح بیشتری است و باید گفت:
    در جریان جنگ داخلی 4 ساله آمریکا، مگر نیروهای اتحادیه [شمالی ها] شهر اتلانتا را در جریان سرکوب نیروهای کنفدراسیون [جنوبی ها] ویران نکردند؟. مگر تلفات جنگ داخلی آمریکا از 660 هزار کشته کمتر بود؟. دولت های خارجی به کنفدراسیونی ها کمک نکردند ولی جهانیان می دانند که به رِبل های سوریه کدام دولت ها کمک می کنند که مداخله تعرّض گونه در امور داخلی یک کشورِ دارای استقلال و حاکمیّت است. اگر تاریخ را بخوانیم، ایرانیان از زمان دولت ماد (26 قرن پیش و به پایتختی شهر همدان) در سوریه حضور داشتند. دولت ایرانی ماد گروهی از اتباع خود ـ کُردها را به نینوا (موصل امروز) فرستاد تا آشوریان که در جنگ شکست خورده بودند جان نگیرند و شمال منطقه (عراق امروز) از همان زمان (26 قرن پیش) کُردنشین بوده است. ایران با اسکندر در سرزمین سوریه وقت جنگ کرد (نبرد ایسوس). دولت هخامنشی ایران بندر صور را در لبنان امروز ساخت. ایران آن زمان تا ورود اسکندر مقدونی به شرق مدیترانه در غزه، صور و قبرس پادگان نظامی داشت با یک فرمانده واحد. ایران در دوران اشکانیان و ساسانیان به مدت نزدیک به 8 قرن با رومیان در همین سوریه (لوانت وقت) جنگید تا غرب بر شرق تسلط نیابد و .... ایّوبی های کُرد و ایرانی تبار (دودمان تکریتی ها ـ صلاح الدین ایّوبی) دهها سال بر سوریه، مصر و فلسطین (لِوانت) حکومت داشتند و جنگ های آنان با صلیبیون اروپایی معروف است. درباره جوانمردی های صلاح الدین نسبت به اروپاییانِ شکست خورده داستانها نوشته اند.".

تلویزیون دولتی در آغار کار با اخبار بهتر، مخاطبان سایر رسانه ها را جلب خود کرد

در اکتبر 2014، یک مخاطب مجله روزنامک که ناشر آن مؤلف این تاریخ آنلاین است پرسیده بود: شنیده ام که تلویزیون دولتی در آغاز کار خود با پخش اخبار بدون سانسور، مخاطبان رسانه های وقت را به خود جلب کرده بود، چه اطلاعی در این زمینه دارید؟.

    پاسخ:

     تلویزیون دولتی ایران یکم آبان 1345 آغاز بکار کرد. تا آن زمان، هشت سال بود که ایران تلویزیون غیر دولتی داشت. امیرعباس هویدا نخست وزیر وقت رضا قطبی پسر دایی فرح پهلوی را به سمت مدیر عامل تلویزیون دولتی تعیین کرده بود. قطبی «مصطفی قریب» دبیر اخبار بین الملل، مفسر و مترجم خبرگزاری پارس و قبلا روزنامه کیهان را سردبیر اخبار تلویزیون جدید التاسیس کرد و با مهارتی که قریب داشت مخاطبان خبر، جلب تلویزیون دولتی شدند. تلویزیون دولتی تا چند سال اخبار را بدون هرگونه ملاحظه پخش می کرد و روزنامه ها مجبور بودند بکوشند تا مخاطب از دست ندهند و میان این دو نوع رسانه رقابت برقرار شده بود. بنابراین، اخبار کامل و جالب نوشته می شد. بعدا «مصطفی قریب» به خبرگزاری بازگشت و تا زمان ادغام همه رادیوتلویزیون های ایران در یک سازمان در تابستان سال 1350 (1971 میلادی)، قطبی نتوانست جانشین به معنای واقعی کلمه برای «قریب» بیابد و تا نیمهِ سال 1350 و انتقال بخش اخبار رادیو از ساختمان میدان 15 خرداد به ساختمان جام جم که غلامحسین صالحیار و تورج فرازمند (سردبیران پیشین روزنامه اطلاعات) به سازمان رادیوتلویزیون دعوت شدند نسبت به گذشته اُفت کرده بود. این رفتن و آمدن «قریب» یک بار دیگر ثابت کرد که سرمایه اصلی یک رسانه، «فرد» است نه ماشین و نه پول. در آن زمان و تا انقلاب، سازمان رادیوتلویزیون کادر اداری مفصل و متعدد نداشت و در آن، از بوروکراسی اثری نبود. وضع مالی سازمان رادیوتلویزیون دولتی در آغاز کار مناسب نبود و در اسفندماه 1350 حتی نتوانسته بود به موقع دستمزد بسیاری از کارکنان خودرا پرداخت کند. در بهمن ماه 1350، غلامحسین صالحیار روزنامه نگار بنام ایران برای سازمان رادیو تلویزیون ملی یک خبرگزاری تأسیس کرد که بعدا به دفتر مرکزی خبر تغییر نام داد.

مدیرمسئول روزنامه کیهان از کوروش بزرگ و شخصیت او به ‌عنوان و مثابه یک پیامبر الهی، همان «ذوالقرنِین» یاد کرد

یک مخاطب این تاریخ آنلاین، پیش از ظهر هشتم آبان 1396 به ضمیمه پیامی، مطلب زیر را که به نوشته خودش؛ از خبر روزنامه کیهان استخراج کرده [کُپی کرده] ارسال داشته که به زعم این مخاطب، بسیار جالب و بی سابقه بوده و خواسته است که درج شود تا در تاریخ ایرانیان باقی بماند:

    "حسین شریعتمداری مدیرمسئول روزنامه کیهان وابسته به دفتر رهبری در مصاحبه با خبرگزاری فارس در رابطه با هفتم آبان‌ماه، روز جهانی «کوروش کبیر» و با اشاره به تجمّع برخی، به نام تجلیل از کوروش گفته بود که در یک مقایسه ساده، هواداران و مخالفان وقت کوروش با گروههای مشابه امروز را می‌توان به‌وضوح چنین نشان داد که حامیان کوروش در زمان او، افرادی مطابق همین نیروهای حزب‌اللهِ امروز بودند و دشمنان داخلی او دقیقاً آنانی بودند که شبیه افرادی که امروزه سنگ آمریکا و غرب را به سینه می‌زنند.
    وی در این مصاحبه که در صفحه دوم شماره دوشنبه ـ هشتم آبان 1396 روزنامه کیهان نقل شده است با تأکید بر اینکه کوروش یک پیامبر الهی بود، خاطرنشان کرده است: کوروش برای گسترش آئین یکتاپرستی و نجات ملّت‌های مظلوم از سلطه جبّارانِ وقت؛ به شرق، غرب و شمال لشکرکشی کرد یعنی همان کاری را که امروزه جمهوری اسلامی با حضور خود در منطقه و برای حمایت از مقاومت و نجات محرومان و مستضعفان انجام می‌دهد که مورد اعتراض «غرب‌باوران» و شماری از مدعیّان اصلاحات است.
    به باور مدیرمسئول روزنامه کیهان، همین جماعت تلاش می‌کنند که اقدام کوروش در نجات یهودیان از چنگ حاکمان جبّار بابِل (سلطه گر وقت) را نشانه حمایت کوروش از صهیونیسم قلمداد کنند! و حال‌آنکه در آن دوران، آئین یهود دین حقّه بود و حضرت مسیح علیه‌السلام [قرن ها بعد] در اواسط دوران اشکانیان ظهور کردند. بنابراین، یهودیانی را که کوروش آزاد کرد، صهیونیست‌ نبودند.
    وی خطاب به کسانی که در «روز کوروش» تجمّع می‌کنند، گفت که این جماعت اگر در ادعای خود صادق باشند باید شعارِ مرگ بر استکبار و صهیونیست سر بدهند و در غیر این‌صورت، از دشمنان کوروش و بینش و منش آن پیامبر الهی هستند.
    مدیرمسئول کیهان در این مصاحبه از کوروش و شخصیت او به‌عنوان و به مثابه یک پیامبر الهی یعنی همان «ذوالقرنین» یاد کرد که در کتاب های آسمانی آمده است.".

مطالعه این سایت و نقل مطالب آن با ذكر ماخذ (نشانی کامل سایت و نام مولف آن) آزاد است، مگر برای روزنامه های متعلق به دولت و دستگاههای دولتی؛ زیرا كه مولف این سایت اكیدا «روزنامه نگاری» را كار دولت نمی داند. روزنامه عمومی به عنوان قوه چهارم دمكراسی باید كاملا مستقل از دولت و سازمانهای عمومی باشد تا بتواند رسالت شریف خود را به انجام برساند.

تماس با مولف:

editor (a) iranianshistoryonthisday.com
n.keihanizadeh (a) gmail.com