Iranians History on This Day

روز و ماه خورشیدی و یا میلادی مورد نظر را انتخاب و كلید مشاهده را فشار دهید

میلادی

خورشیدی

20 اكتبر

جستجوی:

هدیه مولف
این سایت مستقل و بدون كوچكترین وابستگی؛ هدیه ناچیز مولف كوچك آن به همه ایرانیان، ایرانی تبارها و پارسی زبانان است كه ایشان را از جان عزیزتر دارد ؛ و خدمتی است میهنی و آموزشی كه خدمت به میهن و هموطنان تكلیف و فریضه است كه باید شریف و خلل ناپذیر باشد و در راه انجام تكالیف میهنی نیاز به حمایت مادی احدی نباید باشد، و نخواهد بود. انتخاب موارد برای نگارش و عرضه در سایت نظرشخص مولف است.

Select your preferred language to translate this page into.

لینک به این صفحه

ایران

تاریخنگار ارتش روم و آمار تلفات جنگ ایران و روم ـ نگاهی به یادداشت برداری از رویدادهای روز

شاپور دوم بر سکه اش

مورخ ارتش روم در ذیل روز 20 اكتبر سال 351 میلادی (این روز را از انطباق تقویم ها به دست آورده اند) به صورت مبهم چنین نوشته است :
كل تلفات جنگ نخست امپراتور كنستانتینوس دوم با ایران (منظور؛ جنگ سال 348 میلادی با شاپور دوم مشهور به ذوالاكتاف است) 50 هزار و 231 نفر و تلفات كل جنگ دوم با ایران (منظور جنگ سال 350 میلادی) 39 هزار و12 نفر. این مورخ شاید به دلیل عرق ملی روشن نساخته است كه این ارقام، جمع تلفات دو كشور و یا به تنهایی ـ روم بوده است. از آنجا كه فاتح هر دو جنگ، ایران بود و طرف مغلوب نمی تواند كشتگان فاتح را شمارش كند به احتمال زیاد این تلفات سنگین را رومیان تحمل كرده بودند. مورخ ارتش روم در زیر این ارقام نوشته است كه این آمار نهایی را فرماندهی كل ارتش برای سنای روم تهیه كرده است و سپس توضیحات دیگر....

Thucydides

نتیجه دو شكست و عقب نشینی رومی ها در دو جنگی كه در بالا اشاره شد، وقوع شورشهای مسلحانه در قلمرو روم در آلمان، گل (فرانسه)، ایلریا (یوگوسلاوی)، اسپانیا و حتی بریتانیا شد كه سالها بعد، نخست به تقسیم آن امپراتوری به دو حوزه حكومتی و سپس تجزیه كامل و اضمحلال انجامید.
ارتشها از زمان اسكندر مقدونی دارای مورخِ موظف شده اند كه رویدادهای روزانه را یادداشت می كند و در پایان فصل و یا سال با مروری بر آنها یك گزارش تاریخی می نویسد كه تا ربع قرن در آرشیو ارتش و از آن پس برای همیشه در آرشیو ملی نگهداری می شود تا در دسترس محققان باشد. به احتمال زیاد، این روش از توسیدیدس Thucydides که یك ژنرال آتنی بود و تاریخ جنگهای «پلوپونز ـ جنگ های اسپارت و آتن» را نوشت اقتباس شده است. توسیدیدس 60 سال عمر کرد و بسال 400 پیش از میلاد درگذشت.

كنستانتينوس دوم

در پاره ای از كشورهای پیشرفته این كار اینك فراتر از ارتش رفته و سازمانهای دیگر را در بر گرفته كه مروری بر چنین گزارشها؛ پسرفتها و پیشرفتهای سازمان مربوط در فاصله زمانی معین را نشان می دهد. در تنظیم این گزارشها باید نهایت دقت و امانت بكار رود و انجام آن را به كسی كه در این رشته تحصیل و مطالعه كرده و مهارت داشته باشد باید واگذار كنند و كار آن درست عكس روابط عمومی (تبلیغ) است.

نقل این مطلب بدون ذکر نشانی پایگاه و نام مولف (نوشیروان کیهانی زاده) ممنوع است زیرا که نتیجه تحقیقات شخص وی و نظر اوست.

اعدام نخستین دسته از افسران كمونیست ایران ـ شعارهای آنان در میدان تیر

كمتر از دو ماه پس از كشف شبكه نظامی حزب توده، نخستین دسته افسران كمونیست كه در محكمه نظامی وقت محكوم شده بودند بامداد 27 مهرماه 1333(اكتبر 1954) در میدان تیر لشکر 2 زرهی (تهران) تیرباران شدند.
     اسامی افسران و یك غیرنظامی كه در این روز تیر باران شدند از این قرار است : سرهنگ مبشری، سرهنگ سیامك (افسر ژاندارم)، سرهنگ نمینی، سرگرد عطارد، سرگرد واعظ قاسمی، سرگرد وزیریان، سروان مدنی، سروان شفا، ستوان افراخته و غیر نظامی مرتضی كیوان قزوینی. اینان پیش از تیرباران شدن شاه را خائن به وطن خوانده و شعار پیروزباد مردم ایران را سرداده بودند. سروان شفا شعاردادن را آغاز کرد و دیگران اورا همراهی کردند. این افسران که با دو اتومبیل به میدان تیر منتقل شده بودند با گام های استوار تا تیرهای چوبی که برای بستن آنان تعبیه شده بود پیش رفتند و سپس یک گروهبان ارتش آنان را به تیرها بست و چهار نظامی به سوی هریک از آن تیراندازی کردند (جمعا 40 نظامی). سرتیپ بختیار فرماندار نظامی تهران و سرتیپ آزموده مدعی العموم دستگاه قضایی ارتش در محل حضور داشتند. منشی محکمه بدوی حکم را که چهاردهم مهرماه آن سال (روز مهرگان!) صادر شده بود و چند روز بعد دادگاه تجدید نظر آن را عیبا تایید کرده بود قرائت کرد. جرم افسران؛ «خیانت» اعلام شده بود که آن ده افسر فریاد برآوردند که داشتن عقیده خیانت نیست، شاه خائن است نه ما. شش افسر دیگر (دومین دسته) هشتم آبان اعدام شدند و محاكمه سومین دسته افسران كمونیست ایران 29 مهرماه1333 آغاز شد.
    سرگرد محمدرضا بهنیا، سرگرد غلامحسین محبی، سروان حسین کلالی، سروان منصور کلهری، سروان احمد مهربان و سروان مصطفی بیاتی شش افسر دسته دوم بودند که هشتم آبان اعدام شدند.
    نزدیک به 150 افسر از اعضای سازمان نظامی حزب توده دستگیر شده بودند که هیچکدام عملا کاری نکرده بودند و حتی برای خنثی کردن براندازی 28 امرداد وارد میدان عمل نشده بودند.

سرمایه گذاری ایران در كروپِ آلمان

28 مهرماه 1355 (20 اكتبر 1976) اعلام شد كه دولت وقت ایران (نظام سلطنتی) 25 در صد از سهام شركت كروپِ آلمان را خریداری كرده است.
دولت وقت ایران دست به سرمایه گذاری های خارجی دیگری هم با دلارهای حاصل از فروش نفت دست زده بود.

هشدار آیت الله رئیسی به کشورهای دیگر که اجازه ندهند پناهگاه غارتگران اموال عمومی و مفسدان اقتصادی شوند ـ بازگرداندن مفسدان اقتصادی فراری

به گزارش خبرگزاری میزان ـ 28 مهرماه 1399؛ آیت‌الله ابراهیم رئیسی رئیس وقت قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران در جلسه شورای عالی این قوه، ضمن ابراز نگرانی از قاچاق دارو و وجود دارو‌های تقلّبی در بازار تأکید کرد که مسئولان باید موضوع تأمین داروی مورد نیاز مردم را با حسّاسیّت پیگیری کنند و اجازه ندهند سوداگران و قاچاقچیان در این عرصه جولان دهند.
    رئیس وقت قوه قضاییه (و از مردادماه 1400 رئیس جمهور) با بیان این که همه مشکلات، در داخل کشور و به دست توانای مردم قابل حل است، گفت که راهکار حل مشکلات اقتصادی در حوزه اقتصاد است و دنبال کردن راهکار‌های سیاسی برای حل مسائل اقتصادی خطاست.
    رئیس وقت دستگاه قضاء به موضوع بازگرداندن مدیرعامل فراری یکی از بانک‌های کشور اشاره کرد و ضمن تقدیر از پلیس بین الملل و دیگر عواملی که در بازگرداندن این مفسد اقتصادی نقش داشتند، گفت: افرادی که تصور ‌کنند می‌توانند مرتکب جرم شوند و با خروج از کشور، از چنگال عدالت بگریزند سخت در اشتباه هستند. دستگاه قضایی اجازه نمی‌دهد کسانی که به نحوی به بیت المال دست اندازی ‌کنند، آرام بگیرند و بازگرداندن همه متهمان اقتصادی و اموال به یغما رفتهِ ملت را با قاطعیت و تا آخر دنبال می‌کند تا این اموال به خزانه کشور برگردد.
    آیت الله رئیسی بر همین اساس به دولت های دیگر هشدار داد که اجازه ندهند کشورشان پناهگاه غارتگران بیت المال و مفسدان اقتصادی شود و تصور نکنند پول‌هایی که مفسدان اقتصادی از مردم سرقت می‌کنند، برای آن‌ها منفعتی به دنبال می‌آورد.

مهرماه 1399، نماینده خمین: ما نیازمند دولتی جوان، انقلابی و پُرانرژی هستیم

علیرضا نظری نماینده شهر خمین در مجلس شورای اسلامی، اواخر مهرماه 1399 در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به وضعیتی که کشور در آن قرار دارد؛ شرایط جنگ اقتصادی و تحریم که ناکارآمدی‌ها مزید بر علت شده‌اند، گفت که ما برای دولت سیزدهم [رئیس جمهور بعدی که در خرداد 1400 انتخاب خواهد شد] خواهان یک مدیریت جهادی هستیم تا با کمک مجلس که آمادگی هم دارد، کار را پیش ببرَد. ما نیازمند دولتی جوان، انقلابی و پرانرژی هستیم تا شرایط تهدید، بدل به فرصت شود. مجلس به جد پشتیبان دولت خواهد بود و در قالب ارائه و تصویب طرح‌ها کمک خواهد کرد.

علیرضا نظری

این نماینده مجلس با استناد به بیانیه گام دوم انقلاب، به ایسنا گفت: اگر از ظرفیت‌ها به درستی استفاده شود، ظرفیت‌هایِ بالقوه، بالفعل می‌شود و دولت به حل مسئله اقتصاد موفق خواهد شد.
وی در مورد اهمیت سوابق اجرایی رئیس جمهور آینده گفت: بی شک سوابق اجرایی اهمیت دارد. شخصی که دارای سابقه و تجربه است، دوران آزمون و خطا را پشت سر گذاشته است. چنین فردی با رجوع به تجربیاتش با محاسباتی کارشناسی، کار را پیش می‌برَد. مردم بعد از چند انتخابات، به حدی از بلوغ سیاسی رسیده‌اند. بعید است که از این پس، مردم تحت تأثیر تبلیغات رسانه‌ای قرار بگیرند و به هر کسی رأی دهند. مردم به ظرفیتی رسیده‌اند که بین نامزدها، انتخاب بهتری داشته باشند. پشت سر گذاشتن هر دوره انتخابیه باعث تکمیل بلوغ سیاسی مردم ما شده است. توصیه مقام رهبری نیز این بوده است که مردم در انتخاب افراد چشمشان را باز کنند، اگر انتخاب درست نباشد تاوانش را خود مردم [رای دهندگان] باید پس بدهند.
دویچه وله (صدای آلمان) 28 مهرماه 1399 و چند روز پس از انتشار مصاحبه علیرضا نظری با ایسنا، گزارش داد که نماینده شهر خمین در مجلس شورای اسلامی ایران از جمع‌آوری امضاء برای طرح استیضاح حسن روحانی رئیس جمهور خبر داده است.

در قلمرو اندیشه

اعدام فیلسوف پس از اتمام كتابی كه در دست نوشتن داشت ـ «تقوا» یك قدرت است ـ اشاره ای به جاسوسی ژنرال رومی برای ایران

تصویر Anicius Boethius

امروز سالروز درگذشت «آنیسیوس بئوتیوس Anicius Boethius» فیلسوف، نویسنده و سیاستمدار رومی است كه پس از اتمام كتابی را كه در دست نوشتن داشت، 20 اكتبر سال 542 میلادی در شهر رُم اعدام شد. یكی از اتهامات «بئوتیوس» حمایت از ژنرالی بود كه این ژنرال متهم به خیانت ازجمله جاسوسی برای ایران شده بود. بئوتیوس همچنین متهم شده بود که با روم شرقی تماس گرفته و این دولت را از ضعف های دولتِ روم غربی که به دست استروگوتس ها Ostrogoths اداره می شد آگاه کرده تا دست به تعرض بزند و وحدت روم را احیاء سازد. ژنرال رومی هم همین خبر را به ایران داده بود که روم شرقی را آسوده بگذارد تا همه توان خودرا برای برانداختن استروگوتس بکار اندازد.

«بئوتیوس» عضو سنای روم بود. آخرین كتاب بئوتیوس «تسلای فلسفه Consolation of Philosophy» عنوان دارد كه در آن ثابت كرده است كه «تقوا، پاكدامنی و پرهیزگاری» پایدار، ابدی و همیشگی اند. به باور این فیلسوف، «تقوا» یك قدرت است. تقوا را نمی توان از انسانی كه واقعا دارای آن است سلب كرد.
     كتابهای قبلی این فیلسوف عبارتند از: «عقاید ارسطو و اقلیدس»، «فلاسفه یونان چه گفته اند»، «در اهمیت وحدت ملی» و «چرا رومی ها باید متحد و یكپارچه باشند». كتاب اخیر الذكر كه درباره لزوم وحدت و یگانگی میان رومی ها بود باعث دشمنی Theodoric امپراتور ژرمن نژاد (استروگوتس) روم با وی شد، زیر ذره بین او قرار گرفت و بالاخره متهم و اعدام شد.
     Theodoric نخست بئوتیوس را متهم كرد كه در سنا قوانین را به گونه ای انشاء می كند كه از طریق قانون، رومی ها (ایتالیایی ها) مقامهایی را كه Ostrogoth ها با شمشیر از آنان گرفته اند پس بگیرند و از این راه بتدریج به حكومت ایشان که سالها تحت انقیاد رومی ها بودند و اینك نوبت به ایشان رسیده است پایان دهد.
     دفاع بئوتیوس در جلسه سنا از یك ژنرال رومی به نام «آلبینوس» كه متهم به تماس محرمانه با دولت ساسانیان در ایران و ترغیب دولت روم شرقی به تصرف روم غربی شده بود بهانه صدور دستور بازداشت و محاكمه او شد.
     ژنرال آلبینوس ضمن یك رشته مكاتبات محرمانه با دولت روم شرقی و ایران می كوشید كه با كمك روم شرقی به حكومت Ostrogoth ها بر روم غربی پایان دهد و در یكی از نامه هایش كه به دست امپراتور Theodoric افتاده بود از امپراتور روم شرقی خواسته بود كه به درگیری خود با ایران بر سر سوریه و ارمنستان پایان دهد تا بتواند از طریق لشكركشی و جنگ، باردیگر به وحدت قلمرو روم تحقق بخشد و بر حكومت Ostrogoth ها بر روم غربی نقطه پایان بگذارد.
     آلبینوس در یك نامه خود به شاه وقت ایران كه آن هم به دست دولت روم غربی افتاده بود Ostrogoth ها را قومی جنگجو و نژاد پرست خوانده بود و قول داده بود كه اگر دولت ایران در طول لشكر كشی احنمالی روم شرقی به روم غربی دست به اقدام نظامی نزند، پس از تحقق وحدت روم، میان دو ابرقدرت با تامین منافع ایران یك پیمان صلح همیشگی امضاء خواهد شد.
     در روز محاكمه بئوتیوس به اتهام شریك جرم ژنرال آلبینوس، شخص امپراتور Theodoricبدون اعلام قبلی در جلسه حاضر شده بود و ضمن اشاره به مواردی از كتاب «چرا رومی ها باید متحد باشند» تالیف بئوتیوس، وی را متهم به تبعیض نژادی و «قلدر» شمردنOstrogoth ها كرده بود، و قاضی در این شرایط حكم اعدام فیلسوف را صادر كرد كه بئوتیوس خواست كه اجازه داده شود كتابش «تسلای فلسفه» را به پایان برساند و سپس اعدام شود كه قاضی پذیرفت.
     اعدام بئوتیوس خشم رومی ها برانگیخت و امپراتور را متهم به جعل نامه ها (تماس با روم شرقی) كردند و ....
    کتاب Consolation of Philosophy به زبان های مختلف ترجمه شده و از عقاید فلسفی بئوتیوس استفاده می شود.

نگاهی کوتاه به اندیشه ها و تالیفات «جان دوی» فیلسوف معروف قرن 20 آمریکا به مناسبت زادروز او

dewey

20 اكتبر زادروز «جان دوی John Dewey» فیلسوف معروف قرن 20 آمریكاست كه در سال 1859 به دنیا آمده بود و اول ژوئن 1952 بدرود حیات گفت. پروفسور «دوی» یك سال پیش از وفات، از تلاش مردم ایران به ملی كردن صنعت نفت خود حمایت كرده و گفته بود كه دكتر مصدق ایران را در راهی درست به سوی دمكراسی قرار داده است.
     از نظر پروفسور «دوی» كه بیش از هر فیلسوف دیگر در طول تاریخ كتاب نوشت، «آموزش و پرورش» ستون پیشبرد یك ملت به سوی كمال و تمدن و در نتیجه دمكراسی و تضمین حقوق انسان است و گفته بود كه وقتی حقوق افراد رعایت شود، «آزادی» كه آرزوی بشر تامین است.
     پروفسور دوی مدارس و رسانه ها (ازنشریه و كتاب تا عكس و فیلم و رادیو ـ تلویزیون) را ابزار های آموزش عمومی معرفی كرده است. با وجود این، گفته است كه انسان عمدتا از تجربه و عمل یاد می گیرد. او تاكید داشت كه اصلاحات یك جامعه باید از آموزش و پرورش (نوجوانی و جوانی) آغاز شود كه بدون آن حصول پیشرفت عمیق میسر نخواهد بود. در مورد آموزش و پرورش نوجوانان، وی برضد هرگونه تحقیر و تنبیه كودك بود و سرمایه گذاری در آموزش و پرورش را مهمترین سرمایه گذاری یك كشور و همچنین هر خانواده می دانست و تاكید داشت كه نخست باید آموزگار خوب به دست آورد و سپس مدرسه تاسیس كرد.
     «دوی» كه از حامیان فلسفه «استقلال فردی» بود تاكید بر این داشت كه بدون توجه به روانشناسی و فرهنگ مأنوس یك ملت، نمی توان طرز حكومت و روش زندگانی را به آن ملت تحمیل كرد و انتظار داشت كه به آن وفادار بماند. وی اصرار كرده است كه روانشناسی جامعه باید همیشه مَد نظر باشد و گرنه اصلاحات و تحولات را در اولین فرصت رها خواهد ساخت و به راه خویش باز خواهد گشت.
     «دوی» پس از دیداری از شوروی و مطالعه سوسیالیسم ماركسیستی این كشور اعلام داشت: میان آزادی عمل فرد و نظامات دولتی باید موازنه برقرار باشد تا جامعه پیشرفت كند و فرد استعداد خلاق خود را بكار اندازد. اگر مراد عدالت است، توجه به خواست و استعداد مردم یعنی عدالت.
     وی پس از دیدار از چند كشور در حال پیشرفت و مطالعه دمكراسی های نوپای آنها تاكید كرد: تا زمانی كه اطلاعات مردم (از طریق احزاب، نشریات مستقل و با كمك معلم، نویسنده و سخنران) به میزان معیّن نرسد دمكراسی كامل نخواهد بود، زیرا چنان مردمی در قبال آراء خود و وكالتی كه به دیگران می دهند احساس مسئولیت نخواهند كرد.
     دوی می گفت هیچ چیز بیش از این او را رنج نمی دهد كه ببیند «ناشر» دستنویس یك مولف را برای انتشار كتاب رد كرده است. جامعه باید این مسئله را از طریقی حل كند. دوی با محرمانه كاری ها دولت ها مخالف بود و می گفت كه مردم حق دارند بدانند و دولت ها وكیلانی موقت بیش نیستند.
     تالیفات مهم او عبارتند از : «رابطه دمكراسی با آموزش و پرورش» ، «مسائل بشر» ، «چگونه فكر كنیم»، « طبیعت بشر و رفتار»، «فلسفه استقلال فردی» ، «لیبرالیسم و عمل اجتماعی» ، «فرهنگ و آزادی» ، «خواست ها و ناخواست ها» ، «هنر تجربه» ، « فلسفه و تمدن» ، «تجدید ساختار فلسفه» ، «تجربه و طبیعت»، « احزاب و آموزش دمكراسی»، «مطالعه اخلاق» ، «بررسی فرضیه های فلسفی» و ....

داستان نگار حامی سوسیالیسمِ با پایه معنویات، تا عدالت برقرار و رقابت و منازعه بر سرِ کسبِ پول و قدرت پایان یابد

هیوز

امروز زادروز توماس هیوز داستان نگار انگلیسی است كه 20 اكتبر 1822 به دنیا آمد و 74 سال عُمر كرد. وی آرزو داشت كه یك سوسیالیسم که پایه معنوی ـ اخلاقی (مذهبی) هم داشته باشد، نظامِ ملل جهان قرار گیرد تا عدالت برقرار و رقابت و منازعه مردم بر سر پول و قدرت پایان یابد.
    وی این اندیشه خود را در سال 1880 با ایجاد منطقه «راگبی» در استیت تِنِسی آمریكا پیاده كرد و نامش را «مدینه فاضله راگبی» گذارد، ولی طولی نكشید كه شكست خورد و به داستان نگاری بازگشت.
     داستان های او بیوگرافی های تخیلی هستند كه اندیشه هایش را منعكس می كنند و او در این داستانها، با ذكر مشكلات بشر كه ناشی از كاپیتالیسم و حرص مال است ثابت می كند كه راه چاره، برقراری یك نظام سوسیالیستی با پایه معنوی ـ اخلاقی است. هیوز با معروفیتی كه در جامعه كسب كرده بود به نمایندگی مجلس انتخاب شد ولی بیشتر اوقات هنگام رای گیری برای تصویب قوانین، غایب می شد. هیوز می ترسید كه رای او ، وی را مسئول نتایج بَد حاصل از اجرای آن قانون مصوب كند و گرفتار عذابِ وجدان شود. او معتقد بود كه قوانین آن طور كه مورد نظر مصوّبان آنها است اجرا نمی شوند و هر مجری برای خود آنها را به نوعی كه منافعش ایجاب كند تفسیر و تعبیر می كند و مورد سوء استفاده قرار می دهد.
     پیروان اندیشه توماس هیوز بعدا احزاب سوسیال مسیحی را به وجود آوردند.
    داستان های معروف هیوز عبارتند از: «روزهای مدرسه»، «تام براون»، «زندگی آلفرد بزرگ»، «خاطرات یك برادر»، « شستشوی اسب سفید» و ....

در قلمرو رسانه‌ها

زادروز «آرت بوكوالد»

Buchwald

«آرت بوكوالدArthur Buchwald» طنزنگار شهیر آمریكایی بیستم اكتبر سال 1925 به دنیا آمد. این روزنامه نگار که در نیویورک و در یک خانواده از یهودیان مهاجر از مجارستان به دنیا آمده بود گاهی خود را سیاهپوست دو رگه معرفی می كرد. آرت 58 سال طنز و عمدتا به صورت مقاله سیاسی نوشت و در 81 سالگی در هفدهم ژانویه 2007 درگذشت. وی که از سال 2000 مبتلا به بیماری کلیوی بود از سال 2006 در یک هاسپایس (نوعی آسایشگاه بیماران مزمن) زندگی می کرد تا از او مراقبت شود. آرت كه پس از طی یك دوره كوتاه خبرنگاری، نگارش مقاله را از هرالد تریبیون بین المللی و در پاریس آغاز كرده بود عمدتا در واشنگتن پست می نوشت و هر چند وقت یك بار از مجموعه مقالاتش یك كتاب منتشر می كرد. به نوشته خود او، زمانی كه در دانشگاه كالیفرنیای جنوبی سرگرم تحصیل بود، چون بذله گو بود و دانشجویان به او توجه داشتند رای دادند و او را سردبیر نشریه دانشجویی دانشگاه كردند و در اینجا بود كه میكرب روزنامه نگاری وارد بدنش شد، به این پیشه معتاد گردید و دیگر نتوانست با هیچ دارو و درمانی به ترك آن موفق شود. وی گفته است كه در روزهای اول، مقاله هایش را به صورت طنز می نوشت تا كسی آنها را جدی نگیرد و مقامات برای اخراج او، سردبیر كل روزنامه را تحت فشار قرار ندهند كه به تدریج در این كار تبحر یافت و روزنامه ها فقط خریدار طنز او بودند و بس.
مترجم مقالات و كتابهای بوكوالد در ایران، عمدتا «پرویز ایرانزاد» بود كه بوكوالد را «بوخوالد» می نوشت و ایرانیان وی را با این نام می شناسند. پرویز نیز چند سال پیش درگذشت.

پرويز ايرانزاد - اطاق خبر روزنامه همشهري - تابستان 1995

سایر ملل

تنها زنی كه بر امپراتوری مقدس ریاست كرد

Maria Theresa

    20 اكتبر سال1740 ماریا ترزا Maria Theresa (ماری ترز، ماریا تریسیا؛ 1717 ـ 1780) رئیس امپراتوری مقدس شد (شامل بیشتر سرزمین های كاتولیك نشین اروپا به پایتختی شهر وین و مورد حمایت پاپ).
    ماری ترز همچنین تنها زنی از خانواده هابسبورگِ اتریش بود كه امپراتور شده بود. او كه چهل سال بر این امپراتوری پهناور حكومت كرد 23 ساله بود كه پادشاه شده بود.
    ماری ترز زنی مقتدر بود كه موفق شد بر این امپراتوری از پراگ و بوداپست و تا اسپانیا و ایتالیا و ایالات جنوبی و شرقی آلمان و نیز اتریش و همچنین بسیاری از مناطق یوگوسلاوی حكومت كند و مخالف و معارض نداشته باشد.

حكومت شگون ها بر ژاپن

20 اكتبر سال 1600 میلادی در جنگ داخلی ژاپن، معروف به جنگ «سگیك هاری»، قبیله توكوگا پیروز شد و «لیا سو» رئیس این قبیله خود را شگون خواند و مَرد مقتدردولت ژاپن شد.
این قبیله تا سال 1865 میلادی امور دولتی ژاپن را به دست داشت.

بیستم اکتبر، روزی که قلمرو دولت واشنگتن با خرید اراضی دیگران از هر سوی گسترش یافت ـ نگاهی به این معاملات و گسترش قلمرو فدراسیون آمریکا

توماس جفرسون

«20اكتبر» را در تاریخ آمریكا می توان روز گسترش خاك این اتحادیه (فدراسیون آمریکا) خواند. در این روز در سال 1803 سنای امریكا بر معامله خرید لوییزیانای وقت (مناطق مرکزی؛ از شمال تا جنوب ـ از دریاچه میشیگان تا خلیج مکزیک) از فرانسه به مبلغ 15 میلیون دلار صحه گذارد و معامله درست دو ماه بعد انجام شد و با این معامله، وسعت فدراسیون، یكشبه تقریبا دو برابر شد. در آن زمان سراسر دره «می سی سی پی» را لوییزیانا می خواندند كه متعلق به فرانسه و وسعت آن 828 هزار مایل مربع (نزدیك به وسعت ایران) بود. این معامله در پی مذاكرات طولانی نمایندگان توماس جفرسون رئیس جمهوری وقت آمریكا با ناپلئون بناپارت انجام گرفت. جفرسون [متولد 13 اپریل 1743 و متوفی در 4 جولای 1826 ـ سومین رئیس جمهوری آمریکا، فیلسوف و تاریخدان و نویسنده اعلامیه استقلال مهاجرنشینان 13 گانهِ وقت] به دلیل اقامت طولانی در فرانسه می دانست كه ناپلئون سیاست «تایلران» را كه می خواست یك امپراتوری فرانسوی در قاره امریكا به وجود آورد رها ساخته و علاقه مند به توسعه فرانسه در اروپاست. لذا، مذاكرات خرید را آغاز كرد. چون در این میان ناپلئون برای تامین نیاز مالی جنگهای خود بیش از پیش به پول نیازمند شد، مخالفت اسپانیا را كه نگران همسایه شدن قلمرو دولت واشینگتن با مكزیك خود بود نادیده گرفت و معامله انجام یافت. به این حساب، اگر این معامله انجام نشده بود، امروز قدرتی به نام آمریکا (دولت واشنگتن) وجود نداشت.
    در همین روز و در سال 1818 بومیان طایفه «چیكاسو» اراضی خود در جنوب تنسی را به دولت فروختندفروختند.
    در پی تعرضات نیروهای ژنرال جكسون به اراضی فلوریدایِ اسپانیا، مذاكراتی میان دولت واشینگتن و اسپانیا آغاز شده بود كه پس از چهار ماه ، دولت اسپانیا 20 اكتبر 1818 موافقت كرد كه متصرفات خود در شرق رود «می سی سی پی» از جمله فلوریدا را به مبلغ 5 میلیون دلار به دولت واشنگتن بفروشد و دولت واشنگتن بعدا به جای پرداخت این پول به اسپانیا، آن را به اتباع خود كه در دادگاههای مختلف برضد اسپانیا اقامه دعوا كرده بودند داد تا پرونده ها بسته شود!.
    همچنین 20 اكتبر 1818 میان انگلستان كه مالك كانادا بود و دولت واشینگتن قراردادی به امضاء رسید كه به موجب آن مرز آمریکا و كانادا، مدار 49 درجه عرض جغرافیایی تعیین شد كه از لحاظ ارضی به سود USA بود. دولت واشنگتن سپس انگلستان را راضی كرد كه مشتركا بر منطقه اورِگون (استیت کنونی آمریكا واقع در شمال غربی این فدراسیون) كه تا آن زمان در دست انگلستان بود حكومت كنند كه قرارداد مربوط نیز 20 اكتبر 1820 امضاء شد و بعدا انگلستان آن منطقه را كلا به دولت واشینگتن واگذار كرد.
    خرید الاسكا در 30 مارس سال 1867 از تزار وقت روسیه به مبلغ هفت میلیون و200 دلار انجام شد كه پس از تصویب مقاوله نامه مربوط در سنای آمریكا و تامین پول، این سرزمین وسیع و حساس، 18 اكتبر همین سال ( 19اكتبر به وقت مسكو) از جانب روسیه پس از دریافت پول به دولت آمریكا تحویل داده شد. در همین روز (20 اكتبر) در سال 1903 مرز كانادا با آلاسكا به رغم اعتراض كانادایی ها به سود آمریكا تعیین شد (كانادا میان آلاسكا و فدراسیون آمریکا قرار گفته است).
    دولت واشنگتن تكزاس جنوبی و استیت های جنوب غربی و غربی دیگر ازجمله کالیفرنیا را از طریق جنگ با دولت مكزیك و پورتوریكو و گوام را نیز با جنگهای دیگر از اسپانیا متصرف شد و سالها بعد مجمع الجزایر هاوایی را هم به فدراسیون ضمیمه کرد. ضمیمه شدن پورتوریکو در ماه اکتبر (هجدهم این ماه) صورت گرفته بود.

بررسی انگیزه ازدواج ژاکلین کِنِدی با ارسطو اوناسیس ـ اعتیادهایی به نام قدرت، شهرت و ثروت

قبلا هرکس که اين عکس ها از ژاكلين و «جان اف. كندي» را مي ديد، علاقه اين دو را نسبت به هم «ابدي و پايان ناپذير» توصيف مي کرد

ژاكلین كندی Jacqueline Kennedy (متولد 1929) 20 اكتبر 1968 و پنج سال پس از ترور شوهرش جان اف كندی رئیس جمهوری وقت آمریكا، با «ارسطو اوناسیس Onassis» ثروتمندِ یونانی ـ آرژانتینیِ متولدِ عثمانی در سال 1906(شهر اِزمیر ـ تركیه امروز) كه قبلا ازدواج كرده و دارای فرزند بود و با زنان متعدد از جمله ماریا كالاس «خواننده اُپرا » رفت و آمد داشت و 23 سال از او بزرگتر بود و قدی کوتاه تر داشت ازدواج كرد! و جهانیان را در تعجب فرو برد، به گونه ای كه چند جامعه شناس و روانشناسِ معروف به تحقیق در این زمینه پرداختند و اعلام داشتند كه ژاكلین به شهرت و ثروت اعتیاد یافته و این ازدواج نامتناسب و ناهماهنگ برای رفع این اعتیاد بوده است. این دانشمندان گفته بودند که قدرت، شهرت و ثروت در برخی افراد ایجاد اعتیاد می کند و بمانند هر اعتیاد، با همه مضار آن.
اوناسیس كه در سال 1975 درگذشت تحصیلاتی نداشت، فرزند یک کِشتیران بود و در جوانی با دختر مردی كه دارای چند كشتی بود ازدواج کرده و موفق به ایجاد یك شركت نفتكش از آن خود شده و با خرید یك قمارخانه بزرگ در «مونت كارلو» و ایجاد شركت هواپیمایی المپیك، دارای ثروت و شهرت و همنشین دولتمردان و سیاستمداران بنام گردیده بود كه نه تنها به آنان هدیهِ گرانبها می داد، بلكه به جزیره اختصاصی خود دعوت می كرد و با كشتی تفریحی اش به گردش می بُرد و ....
ژاکلین نوزدهم ماه می 1994 درگذشت.

ولي پس از ازدواج ژاكلين (بانوي اول پيشين آمريکا) با اُوناسيس کِشتي دار كه 23سال بزرگتر از او بود و قدی کوتاهتر داشت ثابت شد که تصوّرات قبلي باطل بود

صدام حسینِ عرب در برابر قاضی کُرد: من رئیس جمهوری عراق هستم، تو كیستی؟!

من رئيس جمهوري عراق، توکيستي؟

نوزدهم اكتبر 2005 به همانگونه كه قبلا اعلام شده بود، صدام حسین را با هفت تن از همكاران سابقش (که در طول 23 سال ریاست بر كشور عراق، همکار او و از مقامات دولت وی بودند) از بازداشتگاه تحت حفاظت نیروهای آمریكایی اشغال كننده عراق به عمارتی كه قبلا دفتر مركزی حزب بعث عراق (حزب سوسیالیستی حاكم) بود منتقل كردند و در تالار محاكمه، در چاردیواری سفید رنگ آهنی قرار دادند تا به یكی از اتهامات او رسیدگی شود. این اتهام، دستور سركوب گروهی از شیعیان عراقی ساكن شهرك دجیل (واقع درشمال بغداد) بود كه در آنجا در سال 1982 به جان صدام، سوء قصد نافرجام شده بود. در این سركوبی 140 تا 150 تن كشته شدند. این رسیدگی قضایی با حضور پنج قاضی آغاز بكار كرده بود كه محمد امین حقوقدان 46 ساله كر’د ریاست این قضات را برعهده داشت. وی قبلا به كار وكالت دادگستری اشتغال داشت و تا روز 19 اكتبر نام او افشاء نشده بود.
در این جلسه محمد امین از صدام هویت او را سئوال كرد. صدام كه از جای خود بلند شده بود با لحنی خشن گفت: ضمن احترام به همه كسانی كه اینجا حضور دارند، من به این اصطلاح دادگاه پاسخ نمی دهم. من رئیس جمهوری عراق هستم و حق خود را كه در قانون اساسی آمده است محفوظ می دارم، كشور در اشغال نظامی خارجی است. لذا، من دستگاهی كه شما را در اینجا نشانیده قبول ندارم. برپایه دروغ عراق را اشغال نظامی كرده اند. من جرمی نكرده ام كه پاسخگو باشم. وی سپس خطاب به محمد امین گفت: تو كیستی كه از من سئوال می كنی؟!.

محمد امين

محمد امین گفت: خوب، شما رئیس جمهور سابق هستید. صدام با پرخاش اعتراض كرد و گفت: خیر، من رئیس جمهور سابق نیستم. من رئیس جمهوری عراق هستم. محمد امین گفت: من كه نگفتم رئیس جمهور مخلوع.
     قرار بود كه جریان جلسه محاكمه كاملا از شبكه های تلویزیونی پخش شود، كه این پخش با 20 دقیقه تاخیر آغاز شد و در طول پخش نیز گاهی صدا قطع و وصل و تصویر برفكی و سفید می شد كه روزنامه نگاران خارجی خواسته اند دولت عراق در این باره توضیح بدهد. با وجود این، مردم عراق و بیشتر جهان عرب جریان جلسه را تا آنجا كه پخش شد و تصویر واضح بود مشاهده كردند.
    در جریان جلسه، یك بار تنفس داده شد. در اینجا هنگام خروج صدام از تالار، دو نگهبان خواستند بازوانش را بگیرند تا دركنترل آنان باشد كه صدام دست خود را كشید و مشاجره روی داد و سرانجام بدون این كه اجازه دهد دستش را بگیرند به اطاق دیگر رفت و در اینجا با همكاران سابق خود احوالپرسی گرمی بعمل آورد.
    در پایان سومین ساعت، به تقاضای وكیل مدافع صدام، محمد امین با قطع محاكمه تا 28 نوامبر 2005 (به مدت یك ماه و 11 روز) موافقت كرد، جلسه تعطیل شد و زندانیان را به بازداشتگاه باز گردانیدند.
    دانستنی است كه صدام در اكتبر سال 1995 با 99 درصد آراء باردیگر به ریاست جمهوری عراق انتخاب شده بود كه بسیاری از رسانه ها كه خبر محاكمه را منتشر ساخته بودند به آن مورد (تجدید انتخاب او) هم اشاره كرده بودند. صدام در آخرین روز دسامبر 2006 اعدام شد.

صدام (ايستاده) با تني چند از متهمان ديگر در چارديواري آهني در جلسه محاکمه

عراقي ها چشم به پخش مستقيم جريان محاكمه دوخته بودند و عكس العمل آنان متفاوت بود

پرسش پراودایِ آنلاین در اکتبر 2005: آیا كشتی های اتمی از رده خارج شده روسیه حرّاج می شوند؟

Ushakov

    پراودای آنلاین، 19 اكتبر 2005 در اِدیشِن انگلیسی خود ضمن چاپ عكس رزمناو اتمی «دریاسالار یوشاكف» نوشته بود كه آیا كشتی های اتمی از رده خارج شده روسیه هم حرّاج می شوند؟.
    این روزنامه اضافه كرده بود كه بزودی رزمناو های اتمی یوشاكف و اورال از رده خارج می شوند و بسیاری از دولت ها و كمپانی های خارجی صف كشیده اند تا آنها را در حرّاج احتمالی خریداری كنند. این خریداران می گویند كه برای ایجاد هتل ـ رستوران ساحلی، این رزمناو ها را می خواهند بخرند!.
    برخی كشتی های جنگی روسیه ازجمله ناو هواپیمابر كه به این ترتیب قبلا حرّاج و فروخته شده اند پس از تعمیر و بازسازی به خدمت نیروی دریایی كشورهای خریدار درآمده اند.

ادامه مسئله تولید تریاک در افغانستان و افزایش 61درصدی آن در سال 2011

شبكه تلویزیونی «ای. بی . سی» آمریكا در اكتبر 2005 یك گزارش مصوّر از ادامه كشت خشخاش در افغانستان را پخش كرد كه نظرات چند كارشناس را هم به آن اضافه كرده بود. ای بی سی گفت كه با وجود فشارهای جهانی، كشت خشخاش در افغانستان ادامه دارد و برآورد شده است كه امسال (سال 2005) محصول تریاك افغانستان از چهار هزار و دویست تن تجاوز كند. این تریاك عمدتا برای ساخت هروئین و مُرفین مورد نیاز معتادان بكار می رود. طبق گزارش رسمی سال 2005 سازمان ملل، 78 درصد هروئین جهان در سال ماقبل (2004) از تریاك افغانستان به دست آمده بود.
    ای بی سی گفت كه ادامه كشت تریاك در افغانستان را عمدتا بوروكراسی پیچیده و قدیمی و فساد اداری در این كشور باعث می شود.
    در سالهای بعد بویژه در سال 2007 گزارش ها حکایت از افزایش محصول تریاک افغانستان داشت.
    دفتر ویژه سازمان ملل که وظیفه اش مبارزه با جرائمی از قبیل مواد مخدر است در اکتبر 2011 گزارش کرد که محصول تریاک افغانستان در این سال (سال 2011) 61 درصد نسبت به سال ماقبل (سال 2010) افزایش داشته و اراضی بیشتری به زیر کشت تریاک رفته و سه ایالت از ایالت های افغانستان که قبلا کشت خشخاش در آنجا مشاهده نمی شد نیز خشخاش کار شده اند. در میان ایالت های افغانستان، ایالت جنوبی هِلمند همچنان خشخاش کار ردیف اول است. این دفتر سازمان ملل در گزارش خود اشاره کرده است که افزایش کشت خشخاش در افغانستان نسبت مستقیم با فساد اداری و ناامنی دارد و خطری است برای جامعه جهانی.

یادآوری بمباران لندن با تلفات سنگین در اکتبر 1941 به دستور هیتلر و توسط «لوفت وافه»

در اکتبر 2021 و به مناسبت گذشت 80 سال از یک بمباران گسترده لندن و در این بمباران، اصابت بمب به نزدیکی کاخ سلطنتی، برخی رسانه ها با هدف یادآوری و احتمالا هشدار، عکس هایی از بمباران لندن به دستور هیتلر در اکتبر 1941 و تلفات و خرابی های ناشی از آن را درج کرده و نوشته بودند که این حملات هوایی و بعدا موشکی تلفات و زیان های سنگین به لندن و چند شهر دیگر انگلستان و در آن زمان؛ از قدرت های جهان و دارای دهها مستعمره ازجمله هندوستان و چندین دومینیون ازجمله کانادا، استرالیا و نیوزیلند وارد ساخت و اگر هیتلر غفلت نکرده و به شوروی تعرض نکرده و جبهه تازه ای نگشوده بود، به احتمال زیاد انگلستان از پای در می آمد. این رسانه ها به این سبب از میان هزاران عکس از صدها حمله هوایی ـ موشکیِ لوفت وافهِ آلمان، عمدتا این عکس (عکس کپی شده در زیر) را انتخاب کرده بودند که در این حمله چند ساختمان مجاور کاخ پادشاهی انگلیس نیز بمباران شده بود و وینستون چرچیل نخست وزیر وقت انگلیس از یک محل بمباران شخصا دیدار کرده بود.

ازدواج با یک بانوی مشهور هم نوعی سیاست است

هجدم اکتبر2021 به مناسبت سالروز ازدواج خوان پِرون (سه بار رئیس جمهوری آرژانتین و صاحب فرضیهِ نوع دیگری از ناسیونال سوسیالیسم که اینک پیروان فراوان در این کشور دارد ازجمله بیشتر مقامات انتصابی و انتخابی) با هنرپیشه معروف وقتِ آرژانتین اِوا دوارته، دو تفسیر تلویزیونی با عناوین «ازدواج با بانوی مشهور هم نوعی سیاست است» و «زن معروف، شوهر را مشهور می کند و به قدرت می رساند» رسانه ای شد.
    خوان پرون افسر ارتش آرژانتین که تنظیم نوعی فرضیه ناسیونال سوسیالیسم او را به خود مشغول کرده بود برای معروف شدن و تبلیغ برای فرضیه خود و ارتقاء رفاه طبقه کارگر در جستجوی راه بود.
    خوان که به این تجربه تاریخ «ازدواج با بانوی معروف» پی برده بود پس از درگذشت زن اولش، با اِوا که ضمنِ بازیگری در فیلم های سینمایی، از فعّالینِ حمایت از طبقه کارگر و کم درآمد بود و در این زمینه هم معروف شده بود و مورد علاقه این طبقه قرار گرفته بود رفت و آمد برقرار کرد و هجدهم اکتبر 1945 با او ازدواج کرد. این ازدواج و انعکاس آن، خوان پرون را مشهور ساخت و پلکان ترقی برایش باز شد و به معاونت و ریاست جمهوری رسید. او هیچگاه از زن اولش که یک معلم بود سخنی بمیان نمی آورد.
    پرون پس از درگذشت اِوا با تجربه ای که از ازدواج با این بانوی معروف بدست آورده بود با ایزابِل یک بانوی معروف دیگر ازدواج کرد ولی در دور دوم ریاست جمهوری، برضد او که در طرفداری از طبقه کم درآمد افراط کرده بود و ثروتمندان را نگران، کودتا شد و به اسپانیا تبعید گردید. او چند سال بعد که با بانویش ایزابل به آرژانتین بازگشت در فرودگاه مورد استقبال حدود سه میلیون آرژانتینی قرار گرفت که این رقم تا آن زمان در جهان بی سابقه بود. وی بار دیگر به ریاست جمهوری انتخاب شد و این بار ایزابل را معاون خود کرد. عُمر سومین دور ریاست جمهوری پرون، چندان طولانی نبود و در جولای 1974 در 78 سالگی درگذشت و ایزابل بر جای او نشست. اندیشه های خوان پرون همچنان زنده مانده و حکومت در دست پیروان فرضیه های اوست. ایزابل که از سیاست بازنشسته شده است در 2021 وارد نود و یک سالگی شده است.

دولت حزب سوسیالیست اسپانیا تصمیم گرفت تَن فروشی را در این کشور غیرقانونی کند

سران حزب سوسیالیست حاکم اسپانیا در چهلمین کنگره این حزب، تصمیم گرفتند که روسپیگری (تَن فروشی) در آن کشور غیرقانونی و ممنوع شود. جلسات این کنگره از 15 تا 17 اکتبر 2021 ادامه داشت. پِدرو سانچِز نخست وزیر اسپانیا از حزب سوسیالیست وعده داد که لایحه لغو روسپیگری در اسپانیا را بزودی به پارلمان بدهد.

Pedro Sanchez

    پنج سال پیش، فرانسه با تصویب قانونی سِکس بیزنِس (تَن فروشی) را در این کشور ممنوع کرد. به گزارش رسانه ها، در پی اجرای این قانون، به نظر می‌رسد که کسب و کار روسپیگری در فرانسه از صورت علنی به صورت پنهانی در آمده است که خطرات بیشتری دارد. در زمان تصویب قانون گفته شده بود که در فرانسه بیش از 40 هزارنفر به کسب و کار سِکس مشغولند.
    دولت آلمان با شیوع کرونا، تَن‌فروشی در این کشور را موقتا ممنوع کرد و مراکز مربوط تا اطلاع ثانوی تعطیل‌اند. برخی از نمایندگان پارلمان فدرال آلمان خواسته اند که با وضع قانون، این مکان‌ها (فاحشه خانه ها) برای همیشه تعطیل شوند. برآورد شده است که در آلمان، بیش از صدهزار تَن فروش و عمدتا مهاجرانِ آمده از اروپای شرقی مشغول بکار بودند. در سالهای اخیر در چند کشور اروپایی ازجمله سوئد، سِکس بیزنس ممنوع شده است. تایلند اینک به لحاظ سِکس بیزنس معروفیت بیشتری دارد.
    در تهران در نخستین روزهای پیروزی انقلاب، مرکز تَن فروشی شهر ـ معروف به «شهرنو» که به سبب ساخت دیواری بدور آن که در دو خیابان قرار داشت، قلعهِ شهرنو خوانده می شد و بیش از هزار زن در دهها خانه در آن بسر می بردند بدست انقلابیون ویران و تبدیل به پارک شده است. شهرنو در مجاورت بیمارستان فارابی در ناحیه میدان قزوین قرار داشت.

برخی دیگر از رویدادهای 20 اكتبر

1827: ناوگان مشترك قدرت های اروپایی مركب از انگلستان، روسیه و فرانسه در جنگ دریایی «ناوارینو» ناوگان عثمانی را نابود كرد و این رویداد به استقلال یونان انجامید كه قرن ها در كنترل عثمانی بود. یونان از زمان فیلیپ پدر اسكندر مقدونی، دیگر استقلال نداشت و به ترتیب توسط مقدونی ها، رومی ها و رومی های شرقی (دولت قسطنطیه) اداره می شد و پس از نشستن دولت عثمانی برجای روم شرقی، یونان بمانند سایر مناطق قلمرو این دولت به دست عثمانی ها افتاده بود.

1944: استالین و چرچیل رهبران شوروی و انگلستان در مذاکرات مسکو موافقت كردند كه پس از پایان جنگ جهانی دوم، اروپای شرقی به صورت مناطق نفوذ میان دو دولت قسمت شود. «تاریخ» نشان داد كه پس از جنگ، استالین همه اروپای شرقی را زیر نفود شوروی قرار داد كه نتیجه اش نامیده شدن شوروی و اقمارش از سوی چرچیل به «پرده آهنین» و آغاز جنگ سرد بود.

1944: انقلاب کارگران و دانشجویان در گواتمالا برضد دیكتاتوری پیروز شد.

1944: بر اثر انفجار یك مخزن گاز مایع در شهر كلیولندِ آمریكا 130 تن كشته شدند و ساختمانهای واقع در 30 خیابان ویران گردیدند و یا آسیب دیدند.

1944: در جریان جنگ جهانی دوم، یکانهای ارتش سرخ (ارتش شوروی) و پارتیزانهای تیتو «شهر بلگراد» را از تصرف آلمان خارج ساختند.

1960: اجرای تصمیم دولت آمریکا نسبت به تحریم اقتصادی كوبا که قبلا اتخاذ شده بود از چنین روزی آغاز شد كه به رغم تغییرات متعدد در سیاست های کوبا هنوز ادامه دارد.

1961: نیروی دریایی شوروی (دولت مسکو) در این روز پرتاب موشک بالیستیک از زیردریایی را آزمایش کرد. این نخستین آزمایش از این دست در جهان بود.

1962: چین تعرّض نظامی خودرا به هند در منطقه لاداخ و خط مرزی مک ماهون آغاز کرد که به جنگ دو کشور منجر شد و در این جنگ، هند شکست خورد و لاداخ به تصرف چین درآمد.

1967: تظاهرات گسترده ضد جنگ ویتنام از شهر اوکلند (کالیفرنیا ـ منطقه خلیج سانفرانسیسکو) و خیابانهای اطراف دانشگاه کالیفرنیا شعبه بِرکلی آغاز شد و به سراسر آمریکا کشانده شد.

گوشه اي از تظاهرات اين روز در اوکلند

1975: نخستین معامله گندم و نفت میان امریكا و شوروی انجام شد. پنج میلیون تن گندم در برابر 10 میلیون نفت. روسیه از سال 2000 به این سوی دارای مازاد گندم شده و به صورت یك صادر كننده گندم در آمده است.

1977: بیشتر اعضای یك گروه موسیقی آمریكایی، از خواننده تا نوازنده و رئیس اركستر در یك سانحه هوایی در استیت می سی سی پی این كشور كشته شدند.

1990: در 20 شهر آمریكا بر ضد جنگ احتمالی این دولت با عراق که کویت را متصرف شده بود تظاهرات صورت گرفت. تاریخ نشان داد كه به این اعتراض ها توجه نشد و جنگ، 3 ماه بعد آغاز گردید.

1991: در هند زلزله روی داد و بیش از هزار تن کشته و هزاران تن دیگر مجروخ شدند. کانون زلزله شهر Uttarkashi (کاشیِ شمال) بود.

2011: در این روز و در جریان جنگ داخلی لیبی، معمّر قذّافی 69 ساله رهبر این کشور به مدت 42 سال و معتصم پسر چهارم و 36 ساله او در شهر سِرت (زادگاه قذافی) به چنگ مخالفان مسلح افتادند که همان روز کشته شدند. قذافی و همراهان قصد فرار از سِرت را داشتند که کاروان آنها مورد حمله هوایی «ناتو» قرار گرفت و شماری کشته شدند، ولی قذافی، پسرش معتصم و نیز ابوبکر یونس جبر وزیر دفاع او موفق به فرار شدند که افراد گروه مخالف آنها را یافتند. قذافی در لوله فاضل آب پنهان شده بود. هر سه کشته شدند و جسد خون آلود و گلوله خوردهِ قذافی به معرض تماشا گذارده شد.

سه عکس از جسد قذّافي که به طرز فجيعي کشته شده بود

کارنامک نوشیروان (خاطره ای از مولف)

ادامه خاطرات دوران کارآموزی روزنامه نگاری در تابستان 1335 (1956 میلادی) ـ شماره 2

اخطار اداره انتشارات و تبلیغات درباره معرفی دروع نویسان و جوّسازان به دادگستری ـ ابلاغ قطعنامه نشست جهانی روزنامه نگاران به مطبوعات تهران ـ تریاک خوردن دو نابینا به قصد خودکشی ـ ارسال پرونده های زن و شوهری به دادگاههای شرع ـ تحویل نخستین جت های جنگنده به ایران و دعوت از مردم برای تماشای پرواز آنها ـ گندم هر 333 کیلوگرم 240 تومان و ...

اخطار به جوّسازان

    در همان نخستین روز ورود به تحریریه روزنامه اطلاعات برای کارآموزی عملی، جلال زرّین دستیار اداری سردبیر [عملا مدیر اداری تحریریه] اخطاریه اداره کل انتشارات و تبلیغات [که بعدا شد وزارت اطلاعات و جهانگردی و اینک بخشی از وزارت ارشاد] را که در تابلوی اعلانات اطاق خبر قرار داده شده بود نشان داد و گفت که برویم و به دقت بخوانیم، مفاد آن را به ذهن بسپاریم و رعایت کنیم. بخشنامه به تاریخ نهم اردیبهشت 1335 صادر شده بود.
    در بخشنامه؛ روزنامه نگاران از دروغ نویسی، گزافه نگاری، تبلیغ و خلاف واقع نویسی و جوّسازی در قالب خبر منع و ضمن اشاره به مطلب خلاف واقع یک نشریه با ذکر نام، اخطار شده بود که در اداره انتشارات و تبلیغات یک هیأت کارشناس مامور شده است که اخبار نشریات را بخواند، درستی اخباری را که مورد تردید باشد از منابع آن استعلام کند و اگر نادرست و غلو کاری شده باشد، جریان را به دادگستری اعلام کند. تعقیب قضایی به نظر مقام قضایی بستگی دارد. یک روزنامه نگار اگر نظری داشته باشد و بخواهد تبلیغی کند باید به صورت مقاله و با ذکر نام خود بنویسد و نه در قالب خبر.
    در بخشنامه همچنین آمده بود: "خبر خلاف واقع و یا جهت دار نه تنها خلاف اخلاق بلکه جرم است زیراکه گمراه کننده است و نوعی فریب دادن عامه و تزویر.".
    در بخشنامه اضافه شده بود که دروغ نگاران نه تنها به دادگستری معرفی خواهند شد بلکه افشاء و نام آنان از رادیو پخش و در روزنامه رسمی کشور انتشار خواهد یافت. مردم به روزنامه نگار به عنوان چشم، گوش و زبان خود اعتماد دارند و نباید به این اعتماد خیانت شود.

قطع نامه مهم هلسینکی درباره روزنامه نگار و روزنامه نگاری

کیهانی زاده در تابستان 1335

در همان هفته قطعنامهِ نشست جهانی روزنامه نگاران که یکی ـ دو ماه پیش از آن در هلسینکی (پایتخت جمهوری فنلاند) برگزار شده بود و اصول آن هنوز تا به امروز ـ پس از شش دهه ـ رعایت می شود به سردبیر وقت روزنامه (سردبیر اجرایی روزنامه اطلاعات؛ مجید دوامی) داده شد. نکات قطعنامه که مکمّل اصول و قواعد روزنامه نگاری شده اند به دو زبان انگلیسی و فرانسه بود که یک مترجم میز اخبار بین الملل روزنامه آن را ترجمه کرد تا همگان بخوانند و برای خود رونویسی کنند. این قطع نامه، خبرنویسی به صورت دیکته نویسی را منع کرده و آن را کار منشی، اپراتور ضبط صدا و کارمند دفتر روابط عمومی دانسته نه خبرنگار. خبرنگار باید درباره آنچه را که در نطق و مصاحبه می شنود تحقیق کند و با یافته های خود به صورت خبر درآورد و با گرامر و کلماتی بنویسد که با هر درجه از سواد درک شود. از آنجا که روزنامه نگار یک آموزگار است و معلم عمومی جامعه، باید سابقه را بر خبر اضافه کند تا آموزش عمومی داده باشد و معلومات مخاطب ارتقاء یابد.
    در این قطع نامه که دارای چندین بند بود ـ نشریات حرفه ای اعم از روزنامه و مجلّه از دریافت کمک مالی از دولت، مؤسسات و افراد منع شده اند. نشریه حرفه ای که با هدف کسب و کار وارد میدان فعالیّت می شود باید از راه آگهی و فروش تأمین درآمد کند و اگر مورد استقبال قرار نگیرد، پس از ازدست دادن سرمایه اولیه کنار برود. به عبارت دیگر، قوه چهارم دمکراسی نباید جیره خوار و چشم به دست سه قوه دیگر باشد که خلاف هدف پیشه (حرفه) روزنامه نگاری است. قطع نامه به همین سبب، نشریات کشورهای سوسیالیستی را که با پول دولت و تبلیغ برای آن اداره می شوند خارج از این حرفه قرار داده است و عنوان اختصاصی (حزبی و ...) بر آنها گذارده است و عنوان نشریه اختصاصی (دنبال کننده یک هدف، سیاست، فرد و مبلّغ یک موسسه و هموار کننده راه سیاست ها و برنامه های آن) از همان زمان است. [جمهوری اسلامی ایران شاید تنها کشور در جهان باشد که به رغم مشکلات اقتصادی و تورّم پول، به نشریات منظما کمک مالی می کند. طبق گزارش رسمی منتشرهِ خبرگزاری جمهوری اسلامی در مهرماه 1394، این دولت در شش ماه اول سال 1394 به یک هزار و 362 نشریه نوزده میلیارد و 800 میلیون تومان کمک مالی کرده بود!. از این گزارش چنین بر می آید که این کمک، سوای تأمین هزینه نشریات دولتی بود.].
    در قطع نامه نشست هلسینکی، تأکید شده بود که روزنامه نگار حرفه ای به فردی گفته می شود که این کار را پیشه مادام العمر قرارداده و اشتغال دیگری جز تدریس و تألیف نداشته باشد. اصحاب مشاغل دیگر می توانند برای نشریات مطلب تهیه کنند ولی عنوان «فری لَنس» خواهند داشت. مقاله نویسی که خبرنگاری و دبیری خبر نکرده باشد، صاحبنظر، تفسیر نویس و نَقدنگار است نه روزنامه نگار.
    این قطع نامه اتحادیه های روزنامه نگاران را مکلّف ساخته است که تلاش کنند تا اصول ژورنالیسم در نشریات دقیقا رعایت شود و کسوت این حرفه را از تَن کسانی که ناقض این اصول باشند خارج سازند.

قصد خودکشی دو نابینا باهم

    در آن زمان، روزنامه اطلاعات میز حوادث (اخبار قضایی، پلیسی، جنایی و ...) نداشت و شنیدم که دولت مایل به بزرگ کردن این قبیل مطالب که ضعف جامعه و مدیریت آن را منعکس می کند و سرنخ به دست تاریخ نگار می دهد که در فرصت مناسب آن ضعف ها را فاش سازد نبود. خبرنگاران قضایی و اخبار پلیسی با میز اجتماعی و میز سردبیری کار می کردند.
    در همان نخستین هفته کارآموزی به من گفتند که به بیمارستان فیروزآبادی واقع در شهر ری بروم و با دو نابینا که باهم و در کنار یک جاده (جاده تهران ـ شهر ری) با خوردن تریاک دست به خودکشی زده بودند ـ اگر هنوز در بیمارستان هستند مصاحبه کنم. در آن زمان تلفن کردن از تهران به شهر ری به علت محدود بودن خطوط، کار آسانی نبود. به آنجا رفتم، دفتر بیمارستان نشان می داد که پس از چند روز بستری بودن درمان شده و رفته بودند. نشانی هر دو در دفتر بیمارستان درج شده بود. آدرس یکی از آن دو درست نبود ولی دیگری را پیدا کردم. گفت که کور مادرزاد است و از قیافه و زیبایی اش بی اطلاع. تا روزی که جوانتر بود، از راه صیغه کردن بانوان پیر که نمی داند چند ساله بودند و شاید 60 ـ 70 ساله امرار معاش می کرد. به این ترتیب که در کنار خیابان می ایستاد و ضمن گدایی کردن گاهی هم چنین بانویی از او می خواست که برای چند هفته و یا چند ماه اورا صیغه شرعی کند که منع قانونی و شرعی هم نداشت ولی از زمانی که به داخل جوی آب کنار خیابان افتاد و استخوان صورتش شکست، دیگر کسی پیدا نشد و کار او فقط گدایی بود.
    او گفت که چند ماه پیش با یک گدای دیگر آشنا شدم و روزها کنار هم بر سر راه مردم می نشستیم و با خود درد دل می کردیم و سرانجام به این نتیجه رسیدیم که تا چه وقت می توانیم به آن وضعیت ادامه دهیم و تصمیم به خودکشی گرفتیم ولی بدون چشم، یافتن تریاک فروش برای مان دشوار بود. چند بار که به چند نفر متوسل شده بودیم پول مان را خوردند و تریاک هم نیاوردند. یک بار هم تریاک قلابی به ما دادند ولی سرانجام تریاک به دست آوردیم و خوردیم و در گودالی در کنار جاده خوابیدیم تا از این دنیا برویم. به این سبب کنار جاده را انتخاب کردیم که اجساد مان را ببینند و فاسد نشوند. ما را یک عابر به آنجا رسانید. به او گفتیم که در آنجا باید منتظر یک فرد نیکوکار برای دریافت پول باشیم که با ماشین می آید و بعد خودمان از جاده دور و داخل گودال شدیم. پس از خوردن تریاک آن هم بدون آب، نزدیک به مُردن بودیم که یک اتومبیل و بعدا فهمیدیم کامیون در همانجا متوقف و راننده اش برای قضای حاجت وارد گودال شد و مارا دید و به بیمارستان رسانید. چند روز در بیمارستان بودیم، دوست من زودتر از من مرخص شد و یک بیمار خیرخواه که از ماجرای ما آگاه شده بود اورا برای نگهداری به خانه اش برد و من به سرنوشت خود بازگشته ام و روز از نو روزی هم از نو.

    ارسال پرونده های زن و شوهری به دادگاههای شرع


    یک روز با خبرنگار قضایی روزنامه که نام خانوادگی او «ملّت» بود و چند ماه بعد روزنامه اطلاعات را تَرک کرد و یدالله ذبیحیان بر جایش نشست به ساختمان دادگستری رفتیم. رئیس روابط عمومی دادگستری (سخنگو) که یک قاضی بود گفت از آنجا که برخی از پرونده های زن و شوهری ریشه در اصل نکاح و طلاق دارد، نه مشاجرات خانوادگی، نفقه و حضانت، گفته ایم که این پرونده ها به دادگاههای شرع فرستاده شوند. این دادگاهها قضات خوبی دارند و مردم از آنان حرف شنوی. در تهران حاج شیخ حسین آقایزدی، آقا محمدرضا ایروانی و آقا سیدمحمد لاهیجی در میان آنان هستند و مسائل را حل می کنند. تاکنون عمدتا مسائل مربوط به ارث و میراث، وقفیات و وصیت نامه ها به این دادگاهها فرستاده می شد. پرونده های مسائل زن و شوهری باید در چارچوب شریعت و قوانین دینی حل شود با قوانین موضوعه (پارلمانی) مشکل است، مردم ما نسبت به روابط زن و مرد حساسیّت و تعصّب دارند. ملّت به من گفت: کار ما خراب شد، دیگر نمی توانیم مثل گذشته برویم و خبر اختلاف زن و شوهری که مخاطب فراوان دارد تهیه کنیم. قبلا اسم قاضی را با خبر در روزنامه می نوشتیم، معروف می شد و اجازه می داد تا با زن و شوهرها گفت و شنود کنیم ولی قضات دادگاه شرع دارای شهرت کافی در جامعه هستند و نیاز به نوشتن نام شان در روزنامه ندارند.

    تحویل نخستین جت های جنگنده به ایران و دعوت از مردم برای تماشای پرواز آنها


    در دومین هفته کارآموزی (تیرماه 1335 = جولای 1956)، از من خواسته شد که به مهرآباد بروم و در آنجا با جیپ نیروی هوایی به چند کیلومتری غرب همانجا، و از نخستین پرواز جت های جنگنده توسط خلبانان ایرانی که آمریکا به ایران تحویل داده و هیجان تماشاگران، خبر تهیه کنم. نیروی هوایی از مردم دعوت به تماشای پرواز جت ها کرده بود. به آنجا رفتم. فرودگاه مهرآباد در محل قدیم آن (مهرآباد جنوبی) قرار داشت که بعدا و پس از انتقال به محل تازه، آن محل (محل قدیم) به نیروی هوایی داده شد. در آنجا گفته شد که آمریکا در اردیبهشت ماه 1335 دو جت جنگنده به ایران تحویل داده با 5 هواپیمای حمل و نقل از نوع «داگلاس دی سی ـ 6» معروف به داکوتا (دِی کُتا) و در این مدت خلبانان با آنها تمرین پرواز می کردند و جت های دسته دوم بزودی از آمریکا وارد خواهند شد. سپس تاریخچه نیروی هوایی ایران که در آن زمان از عُمر آن 32 سال می گذشت [تأسیس در خرداد 1303] و از قهرمانی هایش در دفاع از آسمان وطن در جریان جنگ جهانی دوم (اشغال نظامی ایران در شهریور 1320) برای مردم گفته شد. نخستین هواپیمای نیروی هوایی ایران پنجم اسفند 1304 در آسمان شهر تهران ظاهر شده بود و نمایش پرواز داده بود. در آن روز (تیرماه 1335) به رغم دوری راه، هزاران تهرانی در بیابان (اینک خانه سازی) جمع شده بودند و ابراز شادی می کردند و با عبور جت های نظامی (جنگنده ها) از بالای سرشان و غوطه زدن کف می زدند و هورا می کشیدند. در بازگشت، یک افسر نیروی هوایی که با ما در جیپ نظامی بود گفت که «جیمز دولیتل» ژنرال نیروی هوایی آمریکا گفته است که روس ها بیش از آمریکا جت جنگنده دارند.

گندم هر خروار 240 تومان!

    روز بعد که در میز اقتصادی روزنامه به دبیری مهدی بهره مند (دکتر در اقتصاد و قبلا خبرنگار کیهان) کارآموزی می کردم، از روابط عمومی بانک ملّی تلفن شد تا اطلاعیه آن بانک را یادداشت کنم و به دبیر میز بدهم که چاپ کند. اطلاعیه مربوط به گزارش قیمت های ماه پیش از آن (خرداد 1335) در بازار تهران بود. در آن زمان، ایران هنوز بانک مرکزی نداشت که معمولا قیمت ها را تهیه و گزارش می کند.
    اطلاعیه مفصل بود و ارقام جالب آن در مقایسه با امروز از این قرار بوذ:
    گندم هر خروار 333 کیلوگرمی 240 تومان، «جو» هر خروار 118 تومان، برنج هرکیلو از 14 تا 24 ریال، چای کلکته (محصول هند) هر کیلو 23 تا 30 تومان، چای سِیلان هر کیلو 22 تا 29 تومان، قند هر کیلو 22 ریال، شکر 20 ریال، تیر آهن هر کیلو 17 ریال، کاغذ روزنامه 21 ریال و ....
    خبر روز بعد چاپ شد.

    خاطرات دوران کارآموزی روزنامه نگاری ادامه خواهد داشت

مطالعه این سایت و نقل مطالب آن با ذكر ماخذ (نشانی کامل سایت و نام مولف آن) آزاد است، مگر برای روزنامه های متعلق به دولت و دستگاههای دولتی؛ زیرا كه مولف این سایت اكیدا «روزنامه نگاری» را كار دولت نمی داند. روزنامه عمومی به عنوان قوه چهارم دمكراسی باید كاملا مستقل از دولت و سازمانهای عمومی باشد تا بتواند رسالت شریف خود را به انجام برساند.

تماس با مولف:

editor (a) iranianshistoryonthisday.com
n.keihanizadeh (a) gmail.com