Iranians History on This Day

روز و ماه خورشیدی و یا میلادی مورد نظر را انتخاب و كلید مشاهده را فشار دهید

میلادی

خورشیدی

30 جولای

جستجوی:

هدیه مولف
این سایت مستقل و بدون كوچكترین وابستگی؛ هدیه ناچیز مولف كوچك آن به همه ایرانیان، ایرانی تبارها و پارسی زبانان است كه ایشان را از جان عزیزتر دارد ؛ و خدمتی است میهنی و آموزشی كه خدمت به میهن و هموطنان تكلیف و فریضه است كه باید شریف و خلل ناپذیر باشد و در راه انجام تكالیف میهنی نیاز به حمایت مادی احدی نباید باشد، و نخواهد بود. انتخاب موارد برای نگارش و عرضه در سایت نظرشخص مولف است.

Select your preferred language to translate this page into.

لینک به این صفحه

ایران

بازسازی بندر صور با پول ایران و بدست ایرانی ـ نگاهی به تاریخچه این شهر تاریخی لبنان

مولفان تاریخ عهد باستان تكمیل كار نوسازی بندر صور در فنیقیه (لبنان امروز) با هزینه ایران را اواخر ژوئیه (نیمه تابستان) سال 535 پیش از میلاد ذكر كرده اند. این بندر سه هزار ساله و چهارمین شهر بزرگ لبنان امروز در سال 573 پیش از میلاد توسط ارتش بخت النصر دوم امپراتور بابل تصرف و ویران شده بود. قدمت ایجاد صور به 850 تا 1300 پیش از میلاد می رسد (تلفظ یونانی آن «تور» به معنای «صخره میان دریا» است كه انگلیسی زبانها آن را «تایر» و فرانسوی زبانها «تیر» تلفظ می كنند). بندر صور (الصور) تا اواخر جنگ جهانی اول و تاسیس كشور لبنان توسط دولت فرانسه، از مناطق سوریه بزرگتر بود. بندر صور 13 سال در برابر ارتش بخت النصر مقاومت كرده و در محاصره این ارتش بود كه پس از سقوط، به دستور امپراتور بابل ویران شده بود. كوروش بزرگ در سال 539 پیش از میلاد و پس از تصرف بابل و انهدام این امپراتوری، دستور داد كه همه خرابی های وارده توسط حاكمان قبلی بابل به هر نقطه ای مرمت شوند و هزینه تمامی آنها از خزانه امپراتوری ایران پرداخت گردد. به نوشته مورخان كارشناس جهان باستان، كوروش روی نوسازی صور، صیدا و اورشلیم (قدس) كه به ایران تعلق گرفته بودند تاكید بیشتری كرده بود زیرا كه «صور» مركز تجارت منطقه مدیترانه و مادر سرزمین كارتاژ (تونس و لیبی امروز) بود كه مهاجران صور آنجا را ساخته و با كشتی های خود تا اسپانیا پیش رفته بودند. بندر صور از آن پس به مدت دو قرن از پایگاههای دریایی ایران در مدیترانه بود. به علاوه، ایرانیان در آنجا كارگاههای ریسندگی و بافندگی دایر كرده بودند.
«صور» در سال 332 پیش از میلاد، با این كه پادگان ایرانی آن بیش از چند هزار سرباز نداشت در برابر حمله اسكندر مقاومت جانانه كرده بود ولی سرانجام پس از هفت ماه محاصره تصرف و قربانی انتقام اسكندر قرارگرفته بود و بار دگر ویران شده بود. به دستور اسكندر، سی هزار تن از مردم صور كشته شدند. صور در سال 64 پیش از میلاد به دست رومیان افتاد و تا سال 634 میلادی دهها بار میان دو امپراتوری ایران و روم دست به دست شد و سرانجام در نیمه قرن هفتم میلادی بدون مقاومت، تسلیم سپاه اسلام شد كه از حجاز به آنجا رفته بود.
مردم صور پس از تصرف منطقه (جنوب لبنان امروز) توسط فاطمیون مصر، شیعه شدند. این بندر مهم در اوایل هزاره دوم میلادی به تصرف صلیبیون درآمد و نزدیك به 180 سال حكومت لاتین داشت. بعدا به دست حكومت مصر افتاد (كه سوریه جزیی از آن بود) و سپس به عثمانی انتقال یافت. دولت صفویه ایران كه شیعه اثنی عشری را مذهب رسمی كشور اعلام كرده بود شماری از روحانیون شیعه را از جنوب لبنان و از جمله صور به ایران دعوت كرد و از آن پس رابطه ای تنگا تنگ میان ایران و جنوب لبنان برقرار بوده است. شاه اسماعیل صفوی نقشه ائتلاف شیعیان جهان را كشیده بود كه تا قرنها به قوت خود باقی بود. از زمان درگیری اعراب و اسراییل در نیمه قرن بیستم، منطقه صور تاكنون چندبار مورد حمله نظامی اسراییلی ها واقع شده و آسیب دیده است.

کوروش بزرگ ـ نقشه امپراتوری ایران ـ سیلندر متن حقوق بشر (اعلامیه کوروش)

نقل این مطلب بدون ذکر نشانی پایگاه و نام مولف (نوشیروان کیهانی زاده) ممنوع است زیرا که نتیجه تحقیقات شخص وی و نظر اوست.

سالمرگ بلاش یکم شاه باتدبیر ایران از دودمان اشکانی

تصویر بلاش یکم بر سكه اش كه موجود است

بلاش یکم شاه انتخابی ایران در دوران اشكانیان، سی ام جولای سال 77 میلادی درگذشت. وی كه غربی ها نامش را Vologeses می نویسند منسوب به مادها (مردم شمال غربی ایران ـ ساتراپی ری و مناطق واقع در غرب آن ازجمله کردستان) و یكی از شاهان با تدبیر ایران باستان بود و 25 سال سلطنت كرد.
وی در جولای سال 76، یكسال پیش از اینكه فوت شود دستور داده بود «اوستا Avesta ـ آموزش های زرتشت» به صورت كتاب درآید كه این كار اورا بعدا اردشیر پاپكان تكمیل كرد.
پس از درگذشت بلاش یکم، مِهستان (سنای ایران) بر سر تعیین شاه بعدی مدتها به توافق نمی رسید و با این عمل، كشور در آستانه بحران سیاسی قرار گرفته بود.

مدیریت خوب از دیدگاه خواجه نظام الملك طوسی ـ چند مورد از اندرزهای او به سران کشورها و مدیران امور عمومی

مجسمه نظام الملک

ترجمه كتاب سیاستنامه (سیّرالملوك) تألیف خواجه نظام الملك (ابوعلی حسن طوسی متولد 1018 در شهر توسِ خراسان) در جولای 1891 میلادی به زبان فرانسه در پاریس انتشار یافت.
     خواجه كه سی سال وزیر بود و تمامی عُمر خود پس از تحصیلات مرسوم آن زمان را در امور اداری دولت گذرانده بود این كتاب را ظاهرا در آخرین سال عُمر خود تكمیل كرده بود. خواجه بنیادگذار دانشكده های موسوم به «نظامیه» دوم نوامبر سال 1092 میلادی در سر راه خود به بغداد، در نزدیكی كرمانشاه به دست یكی از فدائیان (پیروان حسن صباح) به قتل رسید.
     خواجه طوسی كه در نیشابور مدفون است سیاستنامه را عمدتا خطاب به سران كشورها و نیز کسانی که خودرا برای رئیس کشور و دولت شدن آماده می کنند نوشته و در آن به آنان اندرزهای متعدد داده است.
    سبك نگارش وی تفاوتی با سبكهای پیشرفته امروز ندارد. به این ترتیب كه اصل اندرز را در پاراگراف اول قرار داده و در اثبات آن متوسل به روایات و حكایات و امثله شده است كه با این كه حكایات به نظر؛ تاریخی می رسند، ولی مفسّران این كتاب ، آنها را در حد داستان می دانند.
     خواجه هریك از فصول كتاب خود را به یك اندرز اداری (سیاسی) اختصاص داده از جمله لزوم دادن وقت ملاقات از جانب یك مدیر ارشد (حکمران، رئیس دولت و رئیس کشور) به متقاضیان - بدون تبعیض، و شنیدن درد دل آنان «بدون واسطه»، و در ملاقات های عمومی (به اصطلاح آن زمان: بار عام) به یك چشم نگاه كردن حاضران. خواندن عرایض و پیشنهادها و اعتناء و توجه کردن به آنها و آگاه از ناله ها و مشکلات عوام النّاس بودن.
     در فصلی دیگر، خواجه به سران و مدیران تراز اول- و عمدتا رئیس كشور- اخطارگونه گوشزد كرده است كه در انتخاب معاشران و نزدیكان خود (به اصطلاح آن زمان؛ ندیمان) نهایت دقت را به عمل آورند كه از این موقع (منزلت) خود سوء استفاده نكنند و درهرحال، ندیمان رئیس كشور نباید از مقامات دولتی باشند كه گستاخ خواهند شد و اجحاف خواهند كرد.
     فصول دیگر درباره عجله نكردن در تصمیم گیری های مهم، رعایت نظم و نسَق، نگماردن یك فرد ـ در یک زمان برای انجام دو كار، لزوم تشویق و تنبیه كاركنان، داشتن دستگاه جمع آوری خبر از مشكلات و نظرات مردم كه خواجه از آنها به عنوان «جاسوسان» نام برده كه می توانند به لباس درویش، سیّاح و بازرگان درآیند و به جمع آوری اطلاعات دست بزنند به منظور حل مسائل، پیش از آن كه مسائل بزرگ و لاینحل شوند.
     خواجه شدیداً ضد بیگاری و كارِ مُفت كشیدن از مردم است و تأكید بر منصف و عادل بودن مدیر ارشد و رئیس كشور دارد و توصیه به مشورت با اهل اطلاع و خبرگان در زمینه حل مسائل می كند.
     خواجه در موارد متعدد توصیه به استفاده بهینه از مهارت «تجربه آموختگان» و از دست ندادن آنان دارد كه ثروت ملی بزرگی هستند. خواجه توصیه های متعدد در انتخاب و چگونگی قضات و سپاهیان كرده است از جمله تهیه بهترین و تازه ترین اسلحه برای ارتش و توجه خاص به صنایع نظامی و ....

قانون كیفر مصوّب سال 1307 و ماده منحصر به فرد آن که ریشه در فرهنگ باستانی ایرانیان دارد: تکلیف فرزندان در نگهداری از والدینِ از کار افتاده

مجلس شورای ملّی هشتم اَمُرداد 1307 (سال 1928 و در آن سال مصادف با 30 جولای) قانون آیین دادرسی كیفری را از تصویب گذراند و ایران دارای اصولی مصوّب و یکنواخت برای محاکمات جزایی ـ مشابه كشور بلژیك شد، زیرا بسیاری از مواد این قانون از قوانین بلژیك ترجمه شده بود که بلژیکی ها هم آن را از فرانسه اقتباس کرده بودند. شنیده شده است که طرّاحان این آئین دادرسی برای دستگاه قضایی ایران، هنگام بررسی قوانین دادرسی کیفری ملل مختلف، با روش دادرسی انگلوساكسون كه عبارت است از محاكمه كیفری با حضور هیأت منصفه، مخالفت کرده و در عوض محاکمات جنایی را با حضور سه قاضی و رای اکثریت پیشنهاد کرده بودند که به همین صورت تصویب شده بود. با وجود این، چند دهه بعد مجلس تصویب کرد که محاکمه متهمان جرائم سیاسی و مطبوعاتی با حضور هیات منصفه انجام شود و تشخیص مجرمیّت و یا برائت با این هیات باشد که در صورت مجرم شناخته شدن و احیانا توصیه تخفیف، قاضی محکمه حکم مجازات را انشاء کند.
کیفرهمگانی ایران ـ نوع جرم؛ خلاف، جنحه و جنایت، و میزان مجازات هر نوع و درجه ـ بعدا و به تدریج تکمیل شد. هنگام افزودن یک ماده بر شمار جرائم، به فرهنگ و اخلاق ایران باستان و تکلیف فرزندان در نگهداری از والدین در دوران پیری و ازکارافتادگی استناد شده بود و هنگام بحث، نمایندگان مجلس آنچنان مجذوب تاریخ وطن و منش ایرانی شده بودند که آن را در ردیف تَرک اِنفاق قراردادند و برای فرزند و یا فرزندانی که از نگهداری والدین سالخورده خود امتناع و غفلت کنند مجازات زندان تعیین کردند و برآن، نام ماده 214 مکرّر گذاردند که ماده 214 مربوط به مجازات تَرک انفاق (خودداری از تامین نفقه متناسب شئون زوجه ای که ناشزه نباشد و فرزندان زیر 18 سال تمام) بود. ماده 214 مکرّر که مایه افتخار و مباهات نظام کیفری ایران بود در دائرة المعارف بین المللی قانون و رسالات مربوط (در همه زبانها) مورد تفسیر و تمجید قرارگرفته است. این دائره المعارف در استدلال خود به منطقی و طبیعی بودن این ماده از کیفر عمومی ایران چنین آورده است: "به همانگونه که والدین مکلّف به نگهداری بهینه از فرزند خود تا رسیدن به سن قانونی هستند؛ فرزند و فرزندان نیز متقابلا و مشترکا موظف به نگهداری از والدین در دوران پیری شان باید باشند و شانه خالی کردن از آن و آوردن هرگونه عذر، پذیرفتنی نیست و مجازات زندان دارد.".
از نیمه دهه 1330 به بعد که روزنامه های تهران (به توصیه دکتر ویلسون رئیس گروه روزنامه نگاری دانشگاه یوتای آمریکا که برای آموزش ژورنالیسم مدرن به تهران آمده بود) دارای صفحه حوادث شدند سردبیران اکیدا از خبرنگاران قضایی میز مربوط در اطاق خبر می خواستند که احکام دادگاهها در مورد محکومیت چنان فرزندانی را از قلم نیاندازند تا انتشار یابد و درس عبرت شود. روزنامه های تهران قبل از نیمه دهه 1330، اخبار حوادث شهری و محاکمات قضایی را به صورت متفرق در همه صفحات خود چاپ می کردند و میز با دبیر ویژه و صفحه اختصاصی چنین اخباری وجود نداشت. دولت وقت، نخست از ایجاد صفحه اخبار حوادث استقبال کرده بود زیرا که مایل بود مطالب سیاسی مطبوعات به حد اقل برسد، ولی بعدا متوجه شد که این رویدادها ضعف های فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی جامعه را منعکس می کند و سال ها بعد توسط تاریخ نگاران تکمیل و در تاریخ کشور باقی خواهد ماند و مورد قضاوت نسل های بعد و جهانیان قرار خواهد گرفت. دولت های معاند نیز با تحلیل این ضعف ها، وسیله به دست خواهند آورد.

محاکمه ماموران پلیس و زندان قصر در سال 1321

سرپاس مختار

رئیس دادگاهی كه افسران، ماموران و پزشكیاران زندان قصررا به اتهام قتل زندانیان سیاسی (طبق شایعات آن زمان به اشاره رضا شاه) محاكمه می كرد نهم مرداد 1321 اعلام داشت این دادرسی كه شش روز از آن می گذرد زودتر از اواخر شهریور ماه پایان نخواهد یافت. سرپاس ركن الدین مختار یكی از متهمان دادگاه بود.

یادداشت دولت آمریکا که یک اخطار به مصدق بود

روزنامه های آمریكا در شماره های سی ام جولای 1953 خود (9 اَمُرداد1332 و 19 روز پیش از بر اندازی 28 امُرداد 1332) گزارش کردند دولت آمریكا که از قدرت گیری حزب توده در ایران سخت نگران شده، دو روز پیش، در این زمینه یادداشتی فوری برای دكتر مصدق فرستاد که همان روز در تهران به او تسلیم شده است. این نامه به امضای جان فاستر دالس وزیر امورخارجه آمریكا بوده است.
دكتر مصدق این یادداشت را هفتم امُرداد دریافت كرده بود. بعدا گفته شد كه این یادداشت یک اخطاریه بود که مصدق نتوانست به موقع، تحولات بعدی را پیش بینی کند و آماده مقابله شود.

دالس

هفتم اَمُرداد 1397 بهای دلار از مرز 11 هزار تومان و سکه طلا از 4 میلیون و چندصد هزار تومان عبور کرد ـ مسئله ارز

به گزارش ساعت 1 بعدازظهر 7 اَمُرداد 1397 خبرگزاری فارس، در این ساعت (بعد از ظهر یکشنبه) بهای سکه طرح جدید با 250 هزار تومان افزایش به 4 میلیون و 120 هزار تومان و سکه طرح قدیم با 37 هزار تومان گرانتر شدن به 3 میلیون و 355 هزار تومان رسید. ساعتی بعد، خبرگزاری تَسنیم گزارش از 4 میلیون و 170 هزار تومان شدن سکه طرح جدید داد.
    به گزارش تسنیم، میانگین بهای فروش دلار آمریکا در این روز (هفتم اَمُرداد 1397) در تهران و در بازار آزاد 11 هزار تومان، یورو 12 هزار و 571 تومان و پوند انگلیس 14 هزار و 134 تومان بود.
     منابع خبری دیگر گزارش از نوسان نرخ دلار آمریکا و در بعضی از ساعات یکشنبه هفتم اَمُرداد، عبور آن از مرز 11 هزار تومان داده بودند. گزارش این منابع همچنین نشان می داد که در برخی از ساعات یکشنبه، نرخ یورو به 13 هزار و 500 تومان و پوند انگلیس به 15 هزار تومان رسیده بود و بهای سکه طرح جدید به 4 میلیون و چهارصد هزار تومان.
    این ارقام در تاریخ ایران بی سابقه بود و برخی از رسانه ها، این نرخ ها را عنوان «تاریخی» داده بودند. نرخ برابری دلار آمریکا با ریال ایران، در دهه های 1330، 1340 و 1350 هفت تومان بود که در سال 1360 (دومین سال جنگ) در بازار آزاد به 20 تومان، در سال 1370 به 142 تومان، در سال 1380 به 823 تومان و در سال 1390 به 1070 تومان رسیده بود. جهش نرخ دلار از دور دوم دولت هاشمی رفسنجانی و بویژه از سال 1375 آغاز شد که در این سال از مرز 500 تومان گذشت. بهای دلار ظرف یک سال اخیر، تقریبا سه برابر شده است. در شهریور 1396 هر دلار آمریکا در بازار آزاد تهران حدود 3800 تومان فروخته می‌شد که هفتم اَمُرداد 1397 و پس از گذشت ده ماه سه برابر آن زمان. اقتصاددانان علت را افزایش روز افزون حجم نقدینگی (اسکناس و شبه اسکناس در دست مردم)، چند نرخی بودن ارزها به تصمیم دولت و کنترل دولتی، نه قاعده عرضه و تقاضا و کاهش ناگهان و بدون دلیل منطقی بهره سپرده های بانکی در شهرماه گذشته می دانند. کارشناسان امور مالی به دولت حجت الاسلام حسن روحانی توصیه کرده اند که در سیاست تک‌نرخی کردن ارز تجدید نظر کند و تعیین نرخ را به سازمانی نظیر بورس بسپارد و دست صادرکنندگان کالای تولیدیِ محصول خودرا برای فروش ارز حاصله باز بگذارد و همچنین دست صرّاف ها را. کنترل دولتی و همچنین فروش ارز دولتی با نرخ کمتر از بازار ـ آن هم یک سوم نرخ بازار، خالی از انتشار شایعات و سوء استفاده ها نخواهد بود. رئیس تازه بانک مرکزی باید به مسئله معاملات ارزی برای همیشه پایان دهد. ارز و معاملات ارزی در جمهوری اسلامی ایران شده است یک مسئله که هر روز بر ابعاد آن افزوده می شود.
    بانک مرکزی جمهوری اسلامی هفتم اَمُرداد 1397 در اطلاعیه‌ای به جهش بهای ارز و سکه در این روز در بازار واکنش نشان داد. در اطلاعیه این بانک چنین آمده است: "تحولات غیرعادی در بازار ارز و طلا، تناسبی با واقعیات اقتصادی و توان ارزی کشور ندارد. این تحولات که عمدتاً ناشی از توطئه دشمنان و در راستای ایجاد التهاب در اقتصاد و سلب آرامش روانی از مردم است؛ به دقت زیرنظر است. بانک مرکزی برنامه های مقتضی و رویکردهای تازه ای را در دست تهیه دارد که در روزهای آینده اعلام و عملیاتی خواهند شد.".
    تیترهای چند روزنامه چاپ تهران ـ شماره های هشتم اَمُرداد 1397 در باره مسئله ارز و جهش خلاف انتظار بهای آن در روز هفتم اَمُرداد

در قلمرو اندیشه

سالروز درگذشت «دیدورو» نویسنده فرانسوی، فیلسوف و سردبیر دائرة المعارف

Diderot

     «دونی دیدورو Denis Diderot» نویسنده، فیلسوف، روشنفكر، دائره المعارف نویس، نقد نویس و طنزگوی قرن 18 فرانسه سی ام جولای در نیمه شب (در نخستین دقایق 31 جولای) سال 1784 (و در آستانه انقلاب) در 71 سالگی درگذشت. وی از فلاسفه «ماتریالیسم» بود و این افكار او در دو كتاب فلسفی اش منعكس است.
    دیدورو به عنوان سردبیر «دائره المعارف Encyclopedie» تقریبا همه نویسندگان عصر روشنگری فرانسه را به كار گرفت و از قلم و اطلاعات آنان بهره بُرد و «دائره المعارف» یعنی گردآوری دانش بشر و «اطلاعات پایه» در هر زمینه در یك مجموعه، كمك بزرگی به پیشرفت فرهنگ و تمدن و توسعه اندیشه بوده است. وی در عین حال یکی از بنیادگذاران سازمان دائرة المعارف بود.
    «دیدورو» كتابهای داستانی متعدد نوشته است و نوشته های دیگر او و نامه هایش منعكس كننده اوضاع روز (آن زمان) بوده و واقعیات زمان خود را به خوبی ترسیم كرده است . وی در عین حال نفوذ زیاد روی كاترین دوم رهبر وقت روسیه داشت.
    دیدورو نظرات و اندیشه های خود و مشکلات جامعه را در یک رشته مقالات محاوره ای (گفت و گو) تحت عنوان Le Neveu de Rameau
    (برادرزاده رامئو) برنگاشته که کتاب شده است. تعاریف قمار، آمار مرگ و میر، آبله و سرخجه و ... در دائرة المعارف از خود اوست.

مجسمه ديدورو

در دنیای اقتصاد

Theory of Leisure Class و مسئله ساز بودن نفوذ سوداگران و کمپانی های بزرگ در تصمیم گیری ها ـ تجارت خارجی و کنترل قیمت ها در دست دولت

Thorstein Veblen

     پرفسور تورشتاین وبلن Thorstein Veblen صاحب فرضیه های متعدد در جامعه شناسی، سوداگری و اقتصاد ازجمله فرضیه «The Theory of Leisure Class به مفهوم طبقه ای که می نشیند و بدون اینکه به تولید و پیشرفت کمک کرده باشد تصمیم می گیرد که چگونه با کاغذ بازی و سوداگری و بالا و پایین بردن قیمت ها از طریق کم کردن و زیادکردن مصنوعی زمینه کالا در بازار سود ببرد و به عبارتی طبقه آسوده ـ طبقه ای که زحمت تولید به خود راه نمی دهد ولی سود تولید را می برد» سی ام جولای 1857 متولد شد و سوم اوت 1929 وفات یافت . پدر او یك مهاجر نروژی بود كه در ایالت ویسكانسین آمریكا استقرار یافته بود.
    دكتر وبلن به دلیل در پیش گرفتن روش و رفتاری ناهماهنگ با وضعیت روز و اصطلاحا بازار آزاد، پس از چند سال تدریس در هریك از دو دانشگاه معروف آمریكا؛ شیكاگو و ستنفورد، به بهانه ای ـ بهانه های خانوادگی و ... ـ کنار گذارده شد. وی سپس با همفكرانش «مدرسه نو برای تحقیقات اجتماعی» را در نیویورك تاسیس كرد كه یك دانشگاه بشمار می رود.
    دكتر وبلن با نفوذ کمپانی ها و سوداگران بزرگ در تصمیم گیری ها که به شکل دادن به جامعه و فرهنگ می انجامد مخالفت کرده و نوشته است که بردن سود زحمت تولید کنندگان ـ از کارگر تا مهندس ـ توسط کسانی که در دفترشان می نشینند و معامله گری می کنند، برای جامعه مسئله ساز و عامل گرانی، بیکاری و فقر و مسکنت طبقه زحمتکش است و ... و نباید این کمپانی و سوداگران ازجمله بانکداران به جایی برسند که دولت ها نماینده آنها باشند.
    وی که دکترای فلسفه و تحصیلات اقتصاد و جامعه شناسی داشته 11 کتاب در این زمینه ها تالیف کرده است ازجمله تاریخ عقاید اقتصادی و کتاب امپراتوری آلمان و انقلاب صنعتی. دکتر وبلن در همه کتابهایش لزوم مالکیت جامعه (دولت) بر صنایع بزرگ را تاکید و توصیه کرده است که تجارت خارجی و کنترل قیمت ها در دست دولت باشد.
    دكتر وبلن بر عكس ماركس نظر داده است كه طبقه پایین جامعه و ورکینگ کلاس نمی كوشد كه صاحبان سرمایه، كارفرمایان و طبقه مرفّه را از میان بردارد، بلكه همه سعی خودرا بكار می برد تا وارد این طبقات شود و در اینجا جایگاه داشته باشد و در این صورت، کارگر و مهندس برای تولید باقی نمی ماند و جامعه دچار مشکل می شود. با این افکار، وبلن با بورس بازی و واردات غیر ضروری که صرفا برای ارضای دولت صادرکننده و یا سود تاجر صورت می گیرد مخالفت کرده و هشدار داده است که ادامه این وضعیت باعث نارضایی طبقه مصرف کننده و بیکاری می شود که دگرگونی هایی (ناآرامی و انقلاب) به دنبال خواهد داشت.
    او در یکی از تالیفاتش تاثیر تولیدگر بودن (صادرکننده) و یا مصرف کننده بودن (واردکننده) یك كشور درطرز رفتار و تفكر و فرهنگ اعضای آن جامعه را ثابت كرده و گفته است كه تفاوت اقتصاد هر جامعه باعث تفاوت فرهنگ می شود.
    دكتر وبلن را بیوگرافی نگاران یك كارشناس اقتصاد سیاسی معرفی كرده اند. تفسیرنگاران با توجه به تحولات بازرگانی قرن 21 و پیدایش دو ـ سه کشور پرجمعیت صادرکننده که کارگر ارزان فراوان دارند، بر درستی فرضیه های دکتر وبلن صحه گذارده اند.

صنایع و فنون

پدر ساخت تلویزیون، یك روسِ مهاجر بود

V.K.Zworykin

     ولادیمیر كسما زوریكین V.K.Zworykin مخترع لامپِ پرتابِ الكترون از مِلحِ یك فلزِ مشخص برحسب میزان نوری كه به آن تابانیده شود(لامپ تصویر) كه پدر تلویزیون خوانده می شود 29 جولای (17 جولای طبق تقویم گریگوری) در سال 1888 در روسیه به دنیا آمد و 29 جولای 1982 در آمریکا درگذشت. وی در انستیتوی مهندسی سن پترزبورگ روسیه تحصیل كرد و در 1919 به آمریكا مهاجرت و به عنوان مهندس در كارخانه وستینگهاوس به كار پرداخت.
    وی اختراع خود، چراغ های تلویزیون سیاه و سفید را در سال 1923 و تلویزیون رنگی را دو سال بعد به ثبت رساند و در كارخانه «آر. سی. ا.» به ساختن فرستنده و گیرنده تلویزیون پرداخت.
    مهندس زوریكین كه دهها سال رئیس آزمایشگاه پژوهشی كارخانه R. C. A بود بعدا به اختراع میكروسكپ الكترونیك، دستگاه تبدیل اشعه ماوراء بنفش به اشعه قابل رویت و سپس مانیتور كامپیوتر موفق شد. او در جنگ جهانی اول در ارتش روسیه بود و در طول جنگ جهانی دوم مشاور الكترونیک آمریكا بود. مهندس زوریكین 93 عُمر کرد.

در دنیای تاریخ‌نگاری

«سیرل پاركینسون»: مشكل جاری بشریت، بوروكراسی بَد و یكطرفه بودن كار رسانه ها است

Cyril Parkinson

    «سیرل پاركینسون» تاریخدان انگلیسی كه در طول عُمر 84 ساله خود 60 كتاب نوشت سی ام جولای 1909 در دورام انگلستان به دنیا آمده بود. وی از همان زمان كه در كمبریج به تحصیل تاریخ سرگرم بود عقیده داشت كه خدمت مورخ و روزنامه نگار هنگامی كامل و مفید خواهد بود كه مشكل و درد روز جامعه ملی و بشریت را تشخیص دهد و آن را آنقدر دنبال كند، بشكافد و بگوید و بنویسد تا برطرف شود و یا دست كم رو به كاهش بگذارد و دنباله كار را به پژوهشگران دیگر بسپارد و با خیالی آسوده و شادمان از خدمتی كه كرده است از این دنیا برود. دكتر پاركینسون با این باور، مشكل بشریت در قرن بیستم را بوروكراسی بد، كاغذبازی و تصمیمات و اقدامات بدون منطق و خلاف عقل سلیم دولتمردان تشخیص داده بود و برای هركدام از این موارد چند كتاب و دهها مقاله نوشت و حتی «طنز» خلق كرد كه ضرب المثل شده اند. یك ضرب المثل طنزگونه او در این زمینه از این قرار است: در این سازمان همه مدیرند و كارمند وجود ندارد. وی این ضرب المثل را به زبانی دیگر برای آمریكاییان بیان كرده است كه ورد زبان آنان شده است، از این قرار: در این قبیله همه چیف (رئیس) هستند و سرخپوست (عضو معمولی قبیله) وجود ندارد!.
    پاركینسونCyril Parkinson در انتقاد از رسانه ها گفته است: رسانه ها هر مطلبی را كه سردبیرشان بپسندد به مخاطبان می دهند، و تا كنون دیده نشده است كه آنچه را كه مخاطب بطلبد تهیه كنند و عرضه بدارند و به عبارت دیگر؛ قبلا از مشتری بپرسند كه چه می خواهد تا برایش فراهم آورند. به باور دكتر پاركینسون، تا این مسئله حل نشود و روابط رسانه ها و مردم دو طرفه نباشد نباید رسانه ها را دستگاههایی پیشرفته بشمار آورد. نباید سردبیر، دیكتاتور رسانه باشد كه از لحظه پیدایش روزنامه در جهان و سپس سینما و رادیو تلویزیون، از شدت این دیكتاتوری مطلق ذره ای كاسته نشده است و در این حرفه، سردبیری را «خیلی خوب» نمره می دهند كه در تحریریه اش و انتخاب مطالب و ماموریت دادن به خبرنگار و نویسنده دیكتاتوری بیشتری اعمال كند. جهت اصلاح كار، این نظریه پاركینسون اینك در دانشگاه میسوری (گروه ژورنالیسم) تحت بررسی است تا راه حل به دست آید.
    آخرین انتقاد پاركینسون از بوروكراسی، اجباری شدن «بی منطق» كمربند ایمنی، به وجود آمدن كارت شناسایی (كارت ملی) در انگلستان (با وجود این همه كارتهای شناسایی بزرگ و كوچك) و .... بوده است.
    در زمینه تاریخ، مهمترین كارهای پاركینسون تالیف تاریخ جنگ دریایی ژوئیه 1588 انگلستان و اسپانیا و شكست آرمادای اسپانیا از ناوگان كوچك انگلستان در آبهای گراولین فرانسه است كه به برتری قدرت اسپانیا پایان داد و انگلستان جای آن را گرفت. عنوان این تالیف «كشتی آتش (ناو توپدار و شعله افكن): چرا قدرت اسپانیا ازمیان رفت؟» است. كتاب دیگرش «قانون و بی قانوی» عنوان دارد كه در آن تاریخچه قانون و قانونگذاری از پیش از حمورابی تا قرن بیستم و از جمله قوانین «سولون» منعكس شده و به مورخان و پژوهشگران تاریخ توصیه كرده است كه هنگام بررسی یك برهه و یا یك حكومت، نخست قوانین موضوعه این دوره را تحلیل كنند زیرا كه این قوانین نیت های دولت را آشگار می سازد كه آیا قصد اختناق داشته، تصمیم به دور ساختن برخی از مردم از نزدیك شدن به مراكز قدرت داشته ... در ضدیت با چه اقدامی افراط داشته، در كجا بی قانون بوده و سهل انگاری قانون داشته و قانون اساسی اش را تا چه حد رعایت می كرده است و .... تالیفات مهم دیگر او «زبان چپ (درباره چپ گرایی ها)» و «تاریخ نیروی دریایی = سی پاور» هستند. پاركینسون از معتقدان به «فلسفه تاریخ» بوده و همانند هگل، تاریخ ایران را مشحون از تكرار رویدادها معرفی كرده است از جمله این دو رویداد: ناپلئون در آغاز قرن هجدهم تصمیم گرفته بود كه از طریق ایران و با كمك این كشور هندوستان را از دست انگلستان خارج سازد و در اجرای این تصمیم به ایران نزدیك و متحد شد ولی در لشكركشی به روسیه جهت رسیدن به ایران از طریق قفقاز نیروهایش را از دست داد كه به پایان قدرتش انجامید. در دهه چهارم قرن بیستم هم هیتلر به همان ترتیب می خواست از راه قفقاز به ایران برود و با كمك ایران انگلستان را از هند و جهان عرب بیرون راند كه در لشكركشی به روسیه نیروهایش را ازدست داد و پایان یافت.

در قلمرو رسانه‌ها

جولای 2015 (تیرماه 1394)، خبرها و نظرها در صفحات اول چند روزنامه چاپ ایران ـ کاهش روزنامه چاپی در دنیا و افزایش آن در ایران! ـ مسئله خبرنویسی

از زمانی که خبرگزاری های داخلی «پی. دی. اف.» و یا عکس صفحات اول روزنامه های تهران را در ردیف خبرها در وبسایت های خود قرار می دهند، پی بُردن به امور و مسائل و نیز وابستگی جناحی هر روزنامه با مشاهده انتخاب تیترها برای صفحات اول و نیز درج نظرها، آسان شده است.
در اینجا بخشی از صفحات اول چند روزنامه منتشره در جمهوری اسلامی ایران در جولای 2015 (تیرماه 1394) کُپی شده است. دیده شده است؛ در حالی که نشریات چاپی در سراسر جهان به سبب آنلاین شدن بسیاری از اعلانات تجاری، قرارگرفتن اخبار هر سازمان و کارها و برنامه های هر مقام در وبسایت اختصاصی و دسترسی مخاطبان به آنها، بالارفتن هزینه چاپ و افزایش عادت آنلاین خوانی و رایگان بودن آن دارند آنلاین می شوند، در جمهوری اسلامی ایران شمار نشریات چاپی (گرچه دارای ادیشن آنلاینی) رو به افزایش است و اینک شهر تهران بیش از هر شهر دیگر دنیا دارای روزنامه است ولی تیراژ (نسخه های فروش رفته) بسیاری از آنها (و شاید به علت همین کثرت تعداد روزنامه و اخبار مشابه) پایین است، تقریبا همه آنها از دولت کمک مالی می گیرند و بوی حرفه ای بودن (تهیه اخبار اختصاصی، تنظیم خبر طبق اصول خبرنویسی، دنبال کردن یک رویداد تا به آخر، اجتناب از رونویس ـ کُپی و پِیست ـ کردنِ اطلاعیه ها بدون تنظیم ژورنالیستی متن اطلاعیه و اظهار و ...) از آنها، کمتر به مشام می رسد:

مجله روزنامک شماره 100 در آخرین روز تیرماه 1402 انتشار یافت ـ کُپی روی جلد آن:

     آنلاین پی دی اف صفحات این مجله در این آدرس:

     www.rooznamak-magazine.com

سایر ملل

سالمرگ بیسمارك ـ مردی كه آلمان را به صورت كشوری واحد درآورد و رایش کرد

Otto von Bismarck

سی ام جولای سال 1898، اتو فن بیسمارك Otto vonBismarck درگذشت ـ مردی كه با سه جنگ به قول خودش «محدود» آلمان را به صورت كشوری واحد (رایش = رایک) درآورد و «داور قدرت های اروپایی» ساخت. وی که یکم اپریل 1815 به دنیا آمده بود 28 سال رئیس دولت پروس و نخستین صدراعظم آلمان واحد بود.
    بیسمارك كه در سال 1862 نخست وزیر پروس شده بود نقشه وحدت آلمان را كشید و برای رسیدن به این هدف راهی نداشت جز اینكه دست اتریش را از كنفدراسیون ایالتهای كاتولیك آلمان كوتاه كند و شلسویگ ـ هلشتاین Schleswig-Holstein را از دانمارك پس بگیرد و به نفوذ فرانسه در ایالتهای جنوبی آلمان پایان دهد. [پس از شکست آلمان در جنگ جهانی اول، فاتحان جنگ بخشی از پروس را به لهستان دادند که هیتلر برای پس گرفتن آن، جنگ جهانی دوم را به راه انداخت که در پایان این جنگ هم، فاتحان آن بخش را به لهستان دادند!].
    وی پس از تقویت بنیه نظامی آلمان با سه جنگ به هر سه هدف خود رسید. دانمارك، اتریش و فرانسه هر سه شكست خوردند. شكست فرانسه بسیار شدید و پُرسر و صدا بود و نیروهای آلمان در سال 1871 وارد پاریس شدند. با وجود این كه بیسمارك در ژانویه سال 1871 ایجاد امپراتوری واحد آلمان را اعلام داشت و ویلهلم یکم را امپراتور آن و خویش را صدراعظم آلمان واحد اعلام كرد، ولی این كشور را از صورت فدرال خارج نساخت. وی سپس از دولتهای روسیه، آلمان و اتریش یك اتحادیه سه جانبه ساخت که بعدا ایتالیا را جانشین روسیه كرد كه این دولت (روسیه) در بالكان با اتریش اختلاف داشت.
     بیسمارك كه با گسترش تمایلات سوسیالیستی در آلمان مواجه شده بود، افكار آنان را به زبانی دیگر پیاده كرد و بیمه های كارگری و نظام بازنشستتگی و از كارافتادگی را به وجود آورد. ساعات كار هفتگی را تعیین، كاركردن زنان را محدود و كار نوجوانان را به كلی ممنوع كرد و دست به ملی كردن مؤسسات عامل المنفعه و كارخانه های بزرگ زد و برنامه های مفصل برای توسعه صنایع آلمان به اجرا درآورد و سپس بدون این كه با كشورهای استعماری اصطكاك منافع پیدا كند در كار استعمار به آنها پیوست. با وجود این، در سال 1890 با امپراتور تازه آلمان (ویلهلم دوم ) اختلاف نظر پیدا كرد و كنار رفت و هشت سال باقیمانده عمرش را به نوشتن كتاب پرداخت.

ترور فیلسوف سوسیالیست فرانسوی در آغاز جنگ جهانی اول

Jean Jaures

ژان ژوره Jean Jaures فیلسوف، تاریخدان فرانسوی و از سوسیالیست های فرانسوی سی ام جولای سال 1914 در پاریس به قتل رسید. وی نخستین سوسیالیست نبود كه در فرانسه قربانی عقیده اش می شد. در قرن 20 چندین سوسیالیست معروف به همین ترتیب جان خود را از دست دادند. ژان در زمان قتل عملا رهبری سوسیالیستهای فرانسه را بر عهده داشت. وی نخست یک سوسیال دمکرات بود که پس از ریدن سوسیالیست ها به وحدت، وارد کادر رهبری شده بود. گفته شده است که چون با ورود فرانسه به جنگ جهانی اول موافقت نداشت که تازه داشت شروع می شد جان خودرا از دست داد.
او در عین حال یك نویسنده و خطیب بود.

آغاز حمله ارتش ژاپن به منطقه شهر پکن در جولای 1937 که تا نوامبر این سال و سقوط شهر ادامه یافت

در این روز در سال 1937 ارتش امپراتوری ژاپن كه از سال 1931 به چین تجاوز كرده بود لشكر 37 پیاده چین كه از پل «ماركو پولو» دفاع می كرد و نیز واحدهای دیگر مدافع حومه پکن را در هم شكست داد و در پی آن محدوده شهر پكن از 13 آگوست مستقیما مورد حمله قرار گرفت ، نبرد داخل شهر تا نوامبر ادامه یافت و پکن در بیست و ششم نوامبر 1937 سقوط كرد و به دست ژاپنی ها افتاد.
     تعرض ژاپنی ها به منطقه پکن، عملا از هفتم جولای آغاز شده بود که داستانی برنامه ریزی شده بود که با گم شدن یک نظامی ژاپنی آغاز شد ـ معروف به ماجرای پُلِ 11 دهنهِ سنگ ساز قدیمی مارکو پولو (Lugou Bridge). ژاپن از زمان قرارداد 1901 و سرکوب شدنِ قیام گرانِ چینی برضد قدرت های مداخله گرِ وقت معروف به بپاخیزی مشتزنان، در پکن یک واحد نظامی داشت که از تابستان 1937 به تقویت آن دست زده بود.
    امپراتوری ژاپن در تعرّض سال های 1931 و 1932، منطقه منچوری (شمال شرقی) چین را اشغال نظامی کرده و نامش را Manchukuo گذارده بود. [سپاهیان دولت مسکو در 1945 ژاپنی ها را از مناطق شمالی منچوری بیرون کردند. منچوری شمالی اینک ضمیمه فدراسیون روسیه و منچوری جنوبی مرکب از 3 ایالت از آن چین است].
    امپراتوری ژاپن پس از تصرف پکن و منطقه مجاور آن ـ Tianjin تعرض خودرا به مناطق دیگر چین ادامه داد و در دسامبر 1937 شهر نانکینگ پایتخت وقت چین (پایتخت از قرن ها پیش) را تصرف کرد و نظامیان ژاپنی در طول شش هفته صدها هزار تن از ساکنان این شهر را کشتند که سوژه چند کتاب و نیز فیلم سینمایی شده است. جنگ ژاپن با چین در قرن بیستم ـ از سال 1931 تا سال 1945 در دو مرحله و 22 درگیری ادامه داشت.

سالروز ایجاد شهر تورانتوِِ کانادا که بیش از صد هزار ایرانی را در خود جای داده است ـ اشاره ای به تاریخچه آن، جمعیت و وسعت کانادا

سی ام جولای سالروز ایجاد «تورانتو = تارانتو Toronto» بزرگترین شهر كانادای 10 میلیون کیلومتریِ 41 میلیون و 400 هزار نفری است كه در زمان تأسیس در سال 1793، «یورك» نامگذاری شده بود و در سال 1834 به «تورانتو» تغییر نام داده شده است. کنفدراسیون کانادا به لحاظ وسعت، دومین کشور جهان پس از روسیه است. در مراسم دویست و بیستمین سالروز ایجاد تورانتو که سی ام جولای 2013 برگزار شد اعلام شد که در این شهر و حومه آن بویژه ناحیه ریچماند هیل 47 هزار ایرانی ـ کانادایی زندگی می کنند با ذکر نام معاریف آنان از روزنامه نگار، نویسنده، هنرمند تا استاد دانشگاه و دولتمرد. شمار ایرانیان ساکن تورانتو در سال 2016) افزون بر صد هزار اعلام شده بود. جمع ایرانی ـ کانادایی های درسال 2016 بیش از دویست و 15 هزار گزارش شده بود که در سال 2021 به حدود 300 هزاررسیده بود و رو به افزایش. طبق گزارش های رسمی، تنها در سال 2021 حدود 11 هزار ایرانی به کانادا مهاجرت کرده بودند. در آمار رسمی منتشره (سرشماری ها) رقم ایرانیان کانادایی متولد ایران ذکر شده است، و به رقم ایرانیان متولد کانادا اشاره نشده است. ایرانیان عمدتا در منطقه تورانتو (در سال 2016 بیش از صد هزار)، در وَنکووِر (در همان سال بیش از 60 هزار)، در منطقه مونترئال Montreal بیش از 25 هزار و بقیه ایرانیان در شهر دیگر کانادا. در آمار رسمی کانادا آمده است که ایرانیان مهاجر به کانادا عموما تحصیلکرده هستند و از طبقه متوسط.
واژه تورانتو ـ یکی از شهرهای بزرگ قاره آمریکا، سرخپوستی (بومی) است، همچنین واژه کانادا (کاناتا به معنای آبادی). ژاک کارتیه فرانسوی که این واژه را از زبان بومیان شنیده بود آن را بر همه این سرزمین گذارد. تورانتو كه تا مرز فدراسیون آمریکا، 970 مایل فاصله دارد و در ساحل دریاچه اُنتاریو واقع شده است و از شهرهای استیت «انتاریوِ» كنفدراسیون كانادا است. شهر تورانتو که توسط جان سیمكو John Graves Simcoe بنا گردید بیش از 3 میلیون و با حومه اش (تورانتو بزرگتر) بیش از 6 میلیون جمعیت دارد. تورانتو پس از مکزیکو سیتی، نیویورک و لس آنجلس، چهارمین شهر بزرگ آمریکای شمالی است. دولت انگلستان زمینی را که تورانتو در آن بناشده است از بومیان خریداری کرد و پس از این معامله بود که مهاجرت اروپاییان و در آغاز کار؛ انگلیسی ها، اسکاتلندی ها و ایرلندی ها به آن گسترش یافت. شهر تورانتو در سال 1812 و در جریان جنگ آمریکا و انگلیس صحنه نبرد بود و آسیب دید.
کانادا که از 1867 کنفدراسیون شده است یک کشور چند فرهنگی و دارای دو زبان رسمی است ـ انگلیسی و فرانسه. حدود 77 درصد جمعیت کانادا اروپایی تبار و اصطلاحا سفیدپوست هستند، حدود 14 درصد از نژاد زرد، 4 و سه دهم درصد بومیان (اصطلاحا؛ سرخپوستان)، 2 و نیم درصد سیاهپوست و بقیه از نژادها و فرهنگ های دیگر. در آخرین سرشماری، کمی بیش از 3 و 3 دهم درصد از جمعیت کانادا گفته بودند که مسلمان هستند. در سال های اخیر، هر سال حدود 400 هزار تَن بر مهاجران کانادا افزوده شده است. پادشاه انگلستان همچنان رئیس کنفدراسیون کانادا بشمار می رود.

ماجرای غرق شدن رزمناو ایندیاناپولیس

رزمناو ايندياناپوليس در جولاي 1945

    سی ام جولای 1945 و یك هفته پیش از بمباران اتمی هیروشیما، یك زیردریایی ژاپنی كه فرماندهی آن را موچیتسوكا هاشیموتو بر عهده داشت در آبهای دریای فیلیپین رزمناو سنگین آمریكایی ایندیاناپولیس را با پرتاب دو اژدر غرق كرد. در این رویداد 883 تن از افسران و ملوانان ناو آمریكایی كشته شدند، ولی «چارلز باتلر مكوی» فرمانده كشتی زنده ماند. بسیاری از خدمه ایندیاناپولیس كه روزگاری هم فلگ شیپ (كشتی فرماندهی) ناوگان پنجم آمریكا بود توسط كوسه های دریا خورده شده بودند زیرا تا رسیدن واحدهای نجات، پنج روز در آبهای پر از كوسه، گرسنه و تشنه و بعضا مجروح سرگردان بودند. ایندیاناپولیس 16 جولای 1945 بمب های اتمی را كه قرار بود بر هیروشیما و ناگاساكی فرو افكنده شوند به نام یك محموله فوق سری و فوری از پایگاه دریایی سانفرانسیسكو تحویل گرفته و به پایگاه بمب افكنهای مربوط در جزیره تینیان واقع در اقیانوس آرام جنوبی تحویل داده بود كه در بازگشت از این ماموریت گرفتار زیر دریایی «آی ـ 58» ژاپن شده بود.
    ژاپن ماه بعد، پس از اصابت دو بمب اتمی تسلیم شد و چند ماه بعد از آن زیردریایی «آی ـ 58» را اوراق كردند. مكوی فرمانده ایندیاناپولیس پس از درمان زخمهایش در بیمارستان به دادگاه نظامی تسلیم شد كه چرا با حركت زیگزاگ، كشتی را نجات نداده بود كه موچیتسوكا فرمانده زیردریایی ژاپنی با شهادت خود در دادگاه اورا نجات داد. موچیتسوكا در دادگاه گفت كه حتی اگر ایندیاناپولیس زیگزاگ كرده بود غرق می شد و دادگاه با این شهادت، فرمانده كشتی را تنها به اخراج از نیروی دریایی محكوم كرد. ولی، با این مجازات سبك، مكوی آسوده گذارده نشد. خانواده های خدمه مقتول ناو آنقدر به او تلفن كردند و نامه نوشتند و وی را مسئول مرگ فرزندان خود خواندند كه مكوی خسته شد و خودكشی كرد.

سالروز تاسیس آژانس جهانی انرژی اتمی

29 ژوئیه سالروز ایجاد آژانس جهانی انرژی اتمی است. دولت آمریكا از سال 1949 و پس از اتمی شدن شوروی به فكر ایجاد چنین سازمانی افتاده بود تا همه كشورها به سلاح اتمی مجهز نشوند. این فكر در سال 1953 هنگامی جدی تر شد كه شوروی دارای بمب هیدرژنی شد و ژنرال آیزنهاور رئیس جمهور وقت آمریكا موضوع كنترل انرژی اتمی و ایجاد آژانسی در چارچوب سازمان ملل را مطرح ساخت تا كار نظارت بر استفاده مسالمت آمیز از انرژی اتمی را به دست داشته باشد و این آژانس 29 جولای 1957 تاسیس شد كه مقر آن در شهر وین قرار دارد. برغم تاسیس این آژانس، تاكنون شمار دیگری از كشورها اتمی شده اند.

یک نمونه موروثی شدن حرفه و هنر در عصر نوین

بسیار دیده شده است که یک حرفه و هنر در یک فامیلِ گسترده موروثی شود. در قدیم بسیاری از خانواده ها تنها یک حرفه و هنر را دنبال می کردند و در آن به مهارت کامل می رسیدند و شهرت آنها از آن حرفه بود. یک مصداق تازه آن در آمریکا مشاهده شده است. بانو امیلیا ارهارت نخستین خلبان زن بود که در دهه 1930 و به تنهایی عرض اقیانوس اطلس را پرواز کرد. اینک بانو «امی ویگاند» از بستگان ارهارت همان راه را در پیش گرفته و نه تنها یک خلبان ماهر است بلکه یک مدرسه خلبانی به نام «هاریزون فلایت» هم دایر کرده است که بیشتر شاگردان آن دختران و بانوان هستند. رسانه هایی که این مطلب را منتشر کرده اند عکس بانو ارهارت را زمینه عکس «امی» قرارداده اند به ترتیب زیر:

تاریخ از نگاهی به تصویر

اینستاگرام مِهرداد بذرپاش در جولای 2015 (تابستان 1394)

مهرداد بذرپاش سیاستمدار جوان و نماینده وقت مجلس شورای اسلامی این اینستاگرام را در تابستان 1394 (جولای 2015) در اینترنت قرار داده بود که نشان از ارقام متفاوت میزان پول های بلوکه شده می دهد ـ از 29 میلیارد دلار تا 180 میلیارد!:

    ـ ـ ـ ـ ـ

    مهرداد بذرپاش نماینده دوره نهم مجلس شورای اسلامی از تهران و از اعضای هیأت رئیسه این دوره قانونگزاری، متولّد 20 اَمُرداد سال 1359، یکم اَمُرداد 1399 با 159 رای مجلس از این روز به ریاست دیوان محاسبات انتخاب شد و در دولت سیزدهم وزیر راه و شهرسازی. دیوان محاسبات بازوی نظارتی قوه مقنّنه است. این دیوان که مشابه آن در همه کشورها وجود دارد از اهمیت ویژه برخوردار است و به همه حساب های مالی سازمانهای دولتی و مؤسساتی که از بودجه دولت برخوردار می شوند که ارتباط کامل با وضعیت امور اداری آنها دارد رسیدگی و حسابرسی و به مجلس گزارش می کند. «دیوان محاسبات» در همه کشورها به عنوان «مسئله یاب» خطاب می شود. اصول 54 و 55 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تکالیف این دیوان را روشن کرده است. ایران از 25 قرن پیش و پیش از همه کشورها چنین سازمانی، البته به نام و شِکل دیگر داشته است و امپراتوری روم آن را از ایرانِ دوران اشکانیان اقتباس کرده بود که جهانی شده است.
     بذرپاش همچنین دارنده پروانه روزنامه وطن امروز است. وی زمانی هم مشاور رئیس جمهور، معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان ملی جوانان و همچنین مدتی مشاور شهردار تهران بود. در کارنامه بذرپاش؛ فعالیت صنعتی و اقتصادی نیز دیده می شود. فعالیت های سیاسی او از دوران دانشجویی اش آغاز شده است.

برخی دیگر از رویدادهای 30 جولای

1148: با شکست نظامی صلیبیون اروپایی، محاصره شهر دمشق پایان یافت. این شکست همچنین باعث ایجاد انشعاب در صلیبیون شد.

1729: شهر بالتیمور آمریكا (واقع در ایالت مریلند) تاسیس شد. نام لُرد بالتیمور بر این شهر گذارده شده است. بالتیمور که در سال 1960 بیش از 940 هزار جمعیت داشت اینک دارای 625 هزار نفوس است. به عبارت دیگر، جمعیت آن از دهه 1960 رو به کاهش بوده است. 63 درصد جمعیت بالتیمور که در نزدیکی پایتخت آمریکا واقع است سیاهپوست هستند و 29 درصد سفیدپوست و بقیه از نژادهای دیگر. یک درصد جمعیت شهر را بومیان آمریکا (سرخپوستان) تشکیل می دهند. درصد ارتکاب جرم در این شهر نسبت به شهرهای دیگر آمریکا نسبتا بالاست.

1863: هنری فورد از پیشروان صنعت اتومبیل سازی و سازنده و موسس كارخانه اتومبیل سازی فورد در«Greenfield» ایالت میشیگان به دنیا آمد و 84 سال عمر کرد و در Dearborn میشیگان درگذشت. او در آگوست 1899 کارخانه اتومبیلسازی دایر کرد. پدر هنری فورد یک مهاجر انگلیسی متولد ایرلند بود و مادرش بلژیکی تبار. پدر او پیرو مذهب انگلیکن (کلیسای انگلیس) بود.

1908: نخستین مسابقه اتومبیلرانی دور دنیا در پاریس به پایان رسید.

1928: نخستین عكس متحرك رنگی، پس از اختراع این نوع فیلم به معرض نمایش گذارده شد.

1930: بپاخیزی كُردها برای داشتن كشوری از آن خود آغاز شد که هنوز به نتیجه نرسیده است.

1972: نیروی دریایی شوروی اعلام كرد كه به آن چنان قدرتی دست یافته است كه می تواند كشتی های دشمن را در هر نقطه از جهان نابود كند.

یادداشت روز

مدیریت کنترل پشه در شهرداری

نشنیده ام که شهرداری تهران 12 میلیونی مدیریت کنترل پشه داشته باشد ـ شاید چنین مدیریتی باشد ولی من نشنیده ام. یکشنبه 26 جولای 2015 یک خبر در این زمینه در یک روزنامه محلی ایالت مشترک المنافع ویرجینیای آمریکا انتشار یافته بود. این خبر که در اینجا اِسکَن شده است تا سند باشد حکایت از آن دارد که «اداره کنترل پشه» در شهر 224 هزار نفری چساپیک واقع در شرق این ایالت که پیش از ورود انگلیسی ها در سال 1607 به آنجا، یک دهکده سرخپوست نشین بود دارای یک مدیر تازه به نام بانو «سیموندز» شده است و این بانو، یک بیولوژیست است. اداره کنترل پشه معمولا دارای چندین خودرو ویژه است که در خیابانهای شهر حرکت و گَردِ پشه کُشی پراکنده می کنند و نیز در صورت درخواست ساکنان، کارشناس به خانه آنان می فرستد تا پشه ها را از منازلشان ریشه کن کنند.

نامه به مولف

مداخلات غرب با باروت ساز و قطب نما دار شدن اروپاییان آغاز و با قدرت اول شدن چین پایان خواهد یافت

    مخاطب (تیرماه 1402): مداخلاب غرب در سایر نقاط جهان از چه تاریخ آغاز شده و سرانجام چه خواهد شد؟، شما که تاریخدان هستید لطفا دو نمونه آن را شرح دهید.

    پاسخ:

     1 ـ همایش سیاسی برلین که 14 جولای سال 1878 (23 تیرماه 145 سال قبل) مركّب از قدرت های اروپایی وقت «قلمرو عثمانی» را محدود كرد؛ بوسنی و هرزگوین را به اتریش بخشید (که 36 سال بعد بهانه آغاز جنگ جهانی اول از آنجا پدید آمد)، به رومانی استقلال داد، دعاوی عثمانی در قفقاز را به نفع روسیه مردود اعلام داشت، به انگلستان این حق را داد كه جزیره قبرس را به تصرف خود درآورد، آفریقا را تقسیم و سهم هر قدرت اروپایی را مُعیّن ساخت ازجمله کنگو را به پادشاه بلژیک بخشید و .....
     تاریخ نگاران تصمیماتِ محصول آن همایش را «تعیین سرنوشت دیگران پشت درهای بستهِ نشست ها در اروپا» عنوان داده اند. این وضعیت از آن پس نیز هربار به صورتی تکرار شده است. اروپای غربی و جنوب غربی از زمان باروت ساز، تفنگدار و قطب نمادار شدن، پس از انتشار خاطرات سفر 24 ساله مارکو پولوِ ونیزی (ایتالیایی و متوفی در هشتم ژانویه 1324 در 70 سالگی) به مشرق زمین بویژه چین که در اینجا این ابزارها را مشاهده و طرز ساخت آنهارا بدست داده بود استثمارگر، قدرت طلب، زورگو و مسلط بر بقیه جهان شده، بر قاره غربی (آمریکا) دست یافته و با از میان بردن و یا به گوشه راندن بومیان متمدن، ولی بدون تفنگِ این قاره بویژه در مناطق شمالی آن و انتقال مهاجر اروپایی و در مراحل نخست، شهروندان خود به آنجا و مناطق دوردست دیگر ازجمله استرالیا و قراردادن آن مناطق به صورت پایگاه، بر قدرت خود افزوده است. قطب نما کمک کرد که اروپاییان بتوانند اقیانوس پیما و دریانورد شوند. این اروپاییان و مهاجران آنان برای حفظ قدرت جهانی و دیکته گویی خود، در قرن بیستم با بهره گیری از نتایج دو جنگ بزرگ و چند جنگ و درگیری منطقه ای و ...، بر پایه فرهنگ و سیاست های خود به ایجاد سازمان ها ـ اصطلاحا جهانی و ... و نیز تأسیسات مالی ازجمله صندوق بین المللی پول دست زده اند تا از این راه هم قدرت از دست ندهند، ولی از آغاز قرن 21 تحولاتی پدیدار شده است که دارد قدرت را از انحصار غرب خارج می سازد و پیروزی این تحرّک بستگی به هوش، درایت، وسعت معلومات عمومی و تصمیمات قاطع رهبران آن دارد، نه فقط برتری نظامی که عملیات نظامی اوکراین این را ثابت کرد و قدرت سازی سلاح اتمی تا حدی زیاد به کنار رفت.
    2 ـ تلاش قدرت های وقت برای کنترل توان چین و در قفس قراردادن آن، عملا با جنگ تریاک آغاز شد و به رغم یک مورد ایستادگیِ مردمیِ چینیان (قیام مشتزنان) تا سال 911 ادامه داشت. قیام مشتزنان همچنین فرصت مداخله هرچه بیشتر قدرت های خارجی در چین را بدست آنها داد و در تابستان سال 1900 نظامیان اعزامی قدرت های هشتگانه وقت شهر تیانجین (منطقه تیانشان = تی ین تسین) واقع در شمال شرقی چین را تصرف كردند و خارجیان این منطقه را از محاصره وطندوستان چینی معروف به «مُشتزنان» كه از مداخله بیگانگان در امور میهنشان به جان آمده و قیام كرده بودند خارج ساختند و در آنجا مستقر شدند. این قدرت ها عبارت بودند از: انگلستان، روسیه، آلمان، فرانسه، اتریش، ایتالیا، دولت واشینگتن و ژاپن.
     این چینیانِ خشمگین و مصمّم از سال 1898 بپاخاسته، عنوان مُشتزنان (مبارزانِ بدون اسلحه) برخود گذارده و جنبش خودرا که مورد حمایتِ بانو دوانگر سیشی ـ ملکه وقت چین بود ضد استعمار، ضد امپریالیسم، ضد مداخله و ضد سلطه خوانده بودند. آنان با شعار «بیرون انداختن سلطه گران از چین» که وطن آنان را میان خود به مناطق نفوذ قسمت کرده بودند به محاصره مقرّ خارجیان و ازجمله میسیون های مروّج مسیحیت دست زده بودند. در پکن، خارجیان در محله سفارتخانه ها جمع شده و مشتزنان، این محله را محاصره کرده بودند. این محاصره 55 روز طول کشید. قدرت های جهانی و هشت گانه وقت 20 هزار نظامی و چند کشتی توپدار به چین فرستادند، جنبش را سرکوب و بسیاری از معترضان را سَربریدند. جنبش موقتا سرکوب، ولی بعدا و پس از گذشت 13 سال (در سال 1911) تبدیل به انقلاب شد و چین را جمهوری کرد. با وجود این، مداخله تا نیمه قرن 20 عملا و به صورت های دیگر ادامه داشت ازجمله تعرض عمومی ژاپنی ها در سال 1937 و تصرف بخش هایی از چین که انقلاب مائو به همه این مداخلات پایان داد و از اکتبر 1949 قدرت در دست حزب کمونیست چین قرار گرفت و چین به تدریج وارد باشگاه قدرت ها شد و از نیمه دوم دهه دوم قرن 21 یکی از دو قدرت اقتصادی اول جهان و با سیاست های Xi Jinping (در ژوئن 2023 هفتاد ساله) که از 2013 زمام امور چین را بدست گرفته است می رود تا قدرت اول شود و عملیات نظامی اوکراین به قدرت اول شدن چین کمک می کند زیراکه این عملیات، غرب و روسیه را وسیعا درگیر کرده، در برابر هم قرارداده و تضعیف می شوند و ....

تعجب از نوعی سکوت روسیه در برابر ناتو که رسما به دولت کی اِف اسلحه می رساند و پشتیبانی اعلام می کند ـ نوعی جنگ نیابتی

    مخاطب (تیرماه 1402): چرا روسیه به رغم تحریم غرب بودن و اسلحه رسانی ناتو به کی اِف همچنان ساکت است؟

    پاسخ:

     در چهار پنج دهه اخیر حربه ای به نام «تحریم» بکار گرفته شده و تا کنون غرب و یا یک دولت عضو بلوک غرب آن را بکار برده است. این حربه علیه روسیهِ صاحب هزاران سلاح اتمی و پیشتاز فضانوردی هم به اجرا درآمده، ولی واکنش آنچنانی از کرملین دیده نشده است. روسیه با داشتن بیش از 6 هزار سلاح اتمی می توانست با تهدید و تبلیغات ترس آورِ دیگر با تعرّض تحریم مقابله کند. یک اروپایی و یا یک آمریکایی نمی خواهد که در غبار اتمی جان بدهد و به دولتش اجازه نخواهد داد چنین درگیری صورت گیرد. سلاح اتمی بوده است که در 78 سال اخیر از وقوع یک جنگ جهانی دیگر از نوع دو جنگ بزرگ قرن 20 پیشگیری کرده و عنوان «بازدارندهِ تعرض» بدست آورده است، ولی سکوتِ نسبی کرملین در برابر کمک های وسیع تسلیحاتی و مالی اعضای ناتو به دولت کی اِف که با این سلاح ها، نظامیان روسیه کشته می شوند، تصور پیشین را که «سلاح اتمی قدرت می سازد» دارد از اذهان می زداید. کرملین در برابر اسلحه رسانی غرب به دولت کی اِف تاکنون به چند اخطار غیر مستقیم زبانی در قالب نطق و مصاحبه اکتفا کرده است. سال ها است که کمک رسانی تسلیحاتی به یک طرف جنگ تعریف شده است. روسیه در 18 ماهی که از عملیات نظامی گذشته که به صورت یک جنگ تمام عیار درآمده است هنوز این تعاریف را در صحبت ها و اخطارهای خود بکار نبرده است مثلا این تعریف: تداوم کمک رسانی تسلیحاتیِ تمام عیار به یک طرف درگیر در یک جنگ یعنی ورود به جنگ و روسیه در این جنگ نه تنها با دولت کی اِف بلکه با ناتو رو بروست. سران ناتو حتی با برگزاری نشست در شهر ویلنیوس پایتخت لیتوانیِ (لیتوانیا) 65 هزار کیلومتری دو میلیون و 800 هزار نفری با داشتن یک اقلیت روس و از اعضای شوروی سابق، غیر مستقیم به جهانیان نشان دادند که از روسیه نمی ترسند.

برای اطلاع

روزنامک

اِدیشن(نسخه) آنلاین مجله جهانی «روزنامک» که به شماره ثبت 25178/92 ثبت شده است حاوی «دستچینِ رویدادهای روز و گذشته - تاریخ» و چشم انداز فردا از دیدگاه اصحاب نظر و شخص ناشراست.
همچنین نظرات، تجربه، مشاهدات و خاطرات (کارنامک) نوشیروان کیهانی زاده ـ روزنامه نگار و تاریخ نویس 78 ساله ـ با هدف ارتقاء دانش مخاطبان، سطح آگاهی ها و مدنیّت برای داشتن دنیایی بهتر و کمک فرهنگی به کاهش مسائل جوامع، بشریّت و پیشگیری از اشتباه با این شعار: توانایی محصول دانایی است و «دانستن» حق انسان.
«روزنامک» که از نوامبر 2003 (21 آبان 1982) به صورت یک وبسایت، با هدف آموزش عمومی و خبر و نظررسانی ایجاد شده بود. شماره یکم نسخه چاپی روزنامک نیز در اپریل 2014 (اردیبهشت 1393) در تهران منتشر شد و انتشار آن ادامه یافته است.

نسخه آنلاین: www.rooznamak.com

نسخه چاپی: www.rooznamak-magazine.com

مطالعه این سایت و نقل مطالب آن با ذكر ماخذ (نشانی کامل سایت و نام مولف آن) آزاد است، مگر برای روزنامه های متعلق به دولت و دستگاههای دولتی؛ زیرا كه مولف این سایت اكیدا «روزنامه نگاری» را كار دولت نمی داند. روزنامه عمومی به عنوان قوه چهارم دمكراسی باید كاملا مستقل از دولت و سازمانهای عمومی باشد تا بتواند رسالت شریف خود را به انجام برساند.

تماس با مولف:

editor (a) iranianshistoryonthisday.com
n.keihanizadeh (a) gmail.com